POLITICAL COMMUNICATION ON SARIKAMIS ATTACK OPERATION

– I. Dünya SavaĢı’nda Rusya’ya karĢı açılan Kafkas Cephesi, Türklerin, Türkistan Coğrafyasına açılan kapısı olarak görülmesi ve Anadolu müdafaasında ilk cephe olması sebebiyle önem arz etmektedir. Bu cephede Rusların, gücünü fark eden ve geleceği ön gören Enver PaĢa, Kafkasya’ya açılan kapıyı Ruslara devretmemek arzusu ile bir taarruz planı hazırlamıĢtır. Bu plan öncesi Enver PaĢa’nın, öngörülü tavrı ile Kafkasya ve Rusya bölgesine gönderdiği Türk ajanlar ile baĢlamıĢ; sonra taarruz ile devam etmiĢtir. Taarruz Ruslar tarafından ĢaĢkınlık ve psikolojik hezeyan olarak karĢılanırken, Enver PaĢa komutasındaki Osmanlı, psikolojik zaferi elde etmiĢtir ve sıcak karĢılaĢmada iki taraf da çarpıĢarak karĢılıklı zayiat vermiĢtir. Rus kaynaklarına Türk azmi, inancı ve cesaretini yazdırarak, düĢman kaleminden baĢarı yazdıran bir harekât olmuĢtur. Uzun vadede Enver PaĢa’nın gönderdiği ajanlar tarafından çıkartılan isyan, Rusya’da ihtilale sebep olmuĢ Rusya sınırlardan tamamen çekilmiĢ ve SarıkamıĢ Ġhata Harekâtı uzun vadeli bir zaferin adı olarak, tarihin üzeri örtülmüĢ gerçekleri arasına yazılmıĢtır. 70.000 kiĢi olan Osmanlı III. Ordusu ile yapılan harekâtta, 90.000 askerin hiç kurĢun atmadan ve Rusya ile karĢılaĢmadan donarak öldürüldüğü iddiası ile gündem oluĢturma gayesinde olan bir güruh tarafından tarihin gerçekleri örtülmüĢ ve Enver PaĢa karalanarak SarıkamıĢ Harekâtı uzun yıllar büyük bir hezeyan olarak anılmıĢtır. Rus ve Osmanlı kaynaklarında kayıplar ayrı ayrı düĢmüĢken, kaynaklara dayandırılmadan yapılan bu gerçekleri karalama hareketi, bugün gün yüzüne çıkmıĢtır. Bu çalıĢmamızda; SarıkamıĢ Ġhata Harekâtı’nın öncesi ve sonrası durum değerlendirmesine gerçekler penceresinden objektif olarak bakarak, oluĢturulmuĢ gündemi tarihle yargılayacağız.

“Sarıkamış must live as the manifestation of the great heroism in the souls of the Turkish Mujahideen.” W. E. D. Allen

The Caucasian Front, which opened against the Russian forces in the First World War, is important because it is seen as the gateway of the Turks to Turkistan Geography and it is the first front in the defense of Anatolia. Enver Pasha, who realized the power of Russians on this front and predicted the future, prepared an offensive plan with the desire to not transfer the door to the Caucasus. This plan continued with Turkish offenders sent to the Caucasus and Russia region with Enver Pasha's predictive attitude in the background. While the attack was met by the Russians as astonishment and psychological delusions, he had gained the Ottoman psychological victory under the command of Enver Pasha and both parties collided and gave mutual casualties during the hot encounter. It has been an operation that has printed Turkish success, belief and courage to Russian resources, and succeeded by the enemy pen. In the long term, the rebellion by Enver Pasha sent by the agents, Russia has caused the revolution in Russia has been completely withdrawn from the borders and Sarikamis Heritage Operation as the name of a long-term victory, the history has been written among the covered reality. The Ottoman Empire, which was 70,000 people, was attacked by a mob of 90,000 soldiers, who claimed that 90,000 soldiers had been killed by freezing without encountering Russia, and that they had been killed by Russia. While the losses in Russian and Ottoman sources have fallen apart, the act of doodling these facts without reference to the sources has come to light today. In this study; We will judge the created agenda by looking at the window of facts before and after the Sarikamis Ihata operation.

Kaynakça

ALLEN, W.E.D & MURATOFF, P. (1953) Caucasian Battlefields: A History of the Wars on the Turco-Caucasian Border 1828-1921, Cambridge University Press.

AHMET, İzzet Paşa (1992) Feryadım I-II, Timaş Yayınları, İstanbul.

ATABEG N. & DAĞTAİ E. (1998). Kamoyu ve İletişim. Eğitim, Sağlık ve Bilimsel Araştırma Çalışmaları Vakfı Yayınları, Eskişehir.

BALCI, R. (2006). Tarihin Sarıkamış Duruşması, Nesil Yayınları, İstanbul.

BARDAKÇI, M. (2014). Hafız Hakkı Paşa'nın Sarıkamış Günlüğü. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

BAYUR, Y. H. (1983) Türk İnkılâbı, III / I, İstanbul.

BELEN, F. (1966). BİRİNCİ CİHAN HARBİNDE TÜRK HARBİ. Ankara: Genel Kurmay Basımevi.

BERKOK, İ. (1958). TARİHTE KAFKASYA. İstanbul: İstanbul Matbaası.

BUDAK, M. (2016). Bir Osmanlı Diplomatının Kaleminden Birinci Dünya Savaşı Başlarında Kafkasya Ve Sarıkamış Harekâtı-Reşt Şehbender Vekili Tevfik Bey’in Raporu. Erzurum: Türkiyat Mecmuası.

COHEN, B. C. (1963). The Press and Foreign Policy, New Jersey: Princeton University Press.

ÇULCU, M. (2005). Sarıkamış/Kaymakam Şerif Beyin Anıları, Kastaş Yayınları, İstanbul

DURAK, G. (2015). BİRİNCİ DÜNYA SAVAİI’NDA OSMANLI DEVLETİ’NİN KAFKAS SİYASETİ VE SARIKAMIİ HAREKÂTI. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi,506-520

ERİCKSON, J. E. (2001) Ordered to Die: A History of he Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, Westport, Connecticut, London.

EYÜPOĞLU, İ. (2006). 91 YILINDA SARIKAMIİ TAARRUZU. Erzurum: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi

GENELKURMAY (1993) Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi Kafkas Cephesi 3ncü Ordu Harekâtı Cilt I, Basımevi, Ankara.

GÖRGÜLÜ, İ. (1993) On Yıllık Harbin Kadrosu, İkdam Yayınları, Ankara.

HANİOĞLU, İ. (1989). Kendi Mektuplarında Enver Paşa. İstanbul: Derin Yayınevi.

İLDEN, Köprülü İerif (1998). Sarıkamış Kuşatma Manevrası ve Meydan Savaşı (Haz: Sami Önal). 4. baskı, İstanbul.

KANAL, H. (2014). Sarıkamış Harekâtı Esnasında Cephede Yaşananlar Ve Anadolu’ya Etkileri. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, s. 87-114.

KELEİYILMAZ, V. (2000). KAFKAS HAREKATININ PERDE ARKASI. Atatürk Araştırmaları Dergisi, 367-393.

KARABEKİR, K (1994) Birinci Cihan Harbine Neden Girdik, I, İstanbul.

KURAT, A. N. (1990). TÜRKİYE ve RUSYA. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.

KURAT, A. N. (2014). Rusya Tarihi, TTK Yayınları, Ankara

MASLOFSKİ, G. (1935). Umumi Harpte Kafkas Cephesi. (K. Nazmi, Çev.) Genel Kurmay Matbaası, Ankara.

MAYPETEK, O. (2015). Dedem Enver Paşa. Timaş Yayınları, İstanbul.

Mc COMBS, M. E. (2004). Setting the Agenda: The Mass Media and Public Opinion Cambridge, Polity Press.

NALÇACI, M. (2015). Rus Kafkas Ordusu ve Sarıkamış Harekatı. II. Uluslararası Tarih Sempozyumu: 100. Yılında I.Dünya Savaşı Sempozyum Kitabı, (s. 663-685). İzmir.

ROGERS E. & DEARİNG J. (1988). Agenda- Setting Research: Where Has It Been, Where Is It Going? Communication Yearbook.

ROGERS, E. M., HART, W. B. ve DEARING, J. W. (1997). A Paradigmatic History of Agend Setting Research. S. Iyengar ve R. Reeves (Ed.), Do The Media Govern? Politicans, Voters and Reporters in America Thousand Oaks: Sage Publications.

SABİS, A. İ. (1951). Harp Hatıralarım, Güneş Matbaası, Ankara.

SABİS, A. İ. (1992). Birinci Dünya Harbi, Nehir Yayınları, İstanbul.

SANDERS, L. v. (1968). Türkiye'de Beş Yıl. (İ. YAZMAN, Çev.) Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul

TAKESHİTA, T. (1997). Exploring The Media's Roles in Defining Reality: From Issue - Agenda Setting To Attribute - Agende Setting. M. McCombs., D. Lewis Shaw, ve D. H. Weaver (Ed.), Communication and Democracy Exploring The Intellectual Frontiers In Agenda Setting Theory. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.

https://www.beyaztarih.com/osmanli-tarihi/soguk-mahser-sarikamis-harekati, 05.01.2020 tarihinde alındı.

http://www.atam.gov.tr/wp-content/uploads/47.-SAYI.pdf, 05.01.2020 tarihinde alındı.

https://www.academia.edu/31933486/SARIKAMI%C5%9E_HAREK%C3%82, 05.01.2020 tarihinde alındı.

https://www.academia.edu/32088878/SARIKAMI%C5%9E_KU%C5%9EATMA_HAREK%C3%82TI_VE_ALMANYA.pdf, 05.01.2020 tarihinde alındı.

https://s3.amazonaws.com/academia.edu.documents/39074726/100._Yilinda_Birinci_Dunya_Savasi,Turan_Gazetesi_Orneginde_Osmanli_Basinin.pdf#page= 70, 05.01.2020 tarihinde alındı.

https://www.researchgate.net/profile/Sevket_Yirik/publication/277010286_HUZUN_TURIZMI_VE_MABETLESME_SURECI_KAPSAMINDA_SARIKA MISVE-MABETLESME-SUeRECI-KAPSAMINDA-SARIKAMIS.pdf, 05.01.2020 tarihinde alındı.

http://www.ahiska.org.tr/wp-content/uploads/BizimAhiska-33-site_3.pdf, 05.01.2020 tarihinde alındı.

http://mimoza.marmara.edu.tr/~avni/esaret/yazilar/candundar.htm, 05.01.2020 tarihinde alındı.

https://www.sozcu.com.tr/2014/gundem/sarikamista-90-bin-asker-olmedi-439720/, 05.01.2020 tarihinde alındı.

https://www.sabah.com.tr/cumartesi/2013/03/30/sarikamista-90-bin-yalani-suruyor, 05.01.2020 tarihinde alındı.

https://www.timeturk.com/103-yil-donumunde-sarikamis-harekati-sarikamis-ta-ne-oldu/haber-810482, 05.01.2020 tarihinde alındı.

https://www.haberturk.com/polemik/haber/710163-sarikamistaki-sehit-sayisinin-23-bin-oldugu-iddiasi, 05.01.2020 tarihinde alındı.

Kaynak Göster