İKİDİLLİLER İÇİN ANADİL TUTUM ÖLÇEĞİ: GÜVENİRLİK VE GEÇERLİK ÇALIŞMASI

Özet Bu çalışmanın temel amacı ikidilli kişilerin anadillerine karşı tutumlarını ölçebilecek güvenli ve geçerli bir ölçek geliştirmektir. Bunun için sözkonusu ölçek Van şehir merkezinde yaşayan, yaşları 16-65 arasında değişen, Kürtçe-Türkçe ikidilli 310 kişiye uygulanmıştır. Ölçeğin geçerliğini saptamak için açımlayıcı faktör analizi ve güvenirlik analizi yapılmıştır. Ölçek, açımlayıcı faktör analizinin sonucuna göre üç boyuttan (duygusallık, dil kaygısı ve prestiji, dil tercihi ve yeterliliği) oluşmaktadır ve 31 maddedir. Ölçeğin KMO değeri .91 bulunmuş ve çok değişkenli normalliği test eden Bartlett testi sonucu da (χ² = 3949,540, p = 0.000) anlamlı çıkmıştır. Ortaya çıkan bu duruma göre faktör analizinin uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Birinci faktör alt boyutunu oluşturan maddelerin faktör yükleri 0.482 ile 0.773 arasında, ikinci faktör alt boyutunu oluşturan maddelerin faktör yükleri 0.335 ile 0.720 arasında ve üçüncü faktör alt boyutunu oluşturan maddelerin faktör yükleri 0,464 ile 0,726 arasında değer aldığı görülmektedir. Bununla birlikte, ölçeğin tüm maddeleri için alfa katsayısı 0.915 olarak hesaplanmıştır. Aynı şekilde modelin uyumluluk indeksi ve Chi-square değeri (x2=924.69, df=428, p=0.00000) anlamlıdır. Ölçeğin uyumluluk indeksi değerleri: NNFI= 0.96, NFI= 0,93, CFI= 0.96, RMSEA= 0.006 olarak bulunmuştur. Elde edilen bulgular sonucunda geliştirilen ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğu, bireylerin anadiline karşı tutumlarını ölçmek için teorik bir altyapıya sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Kaynakça

Baltacı, Ali. “Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme”, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt.7, sayı.1, (Haziran 2018), s. 231-274.

Bandura, A. “Self-Efficacy Mechanism in Human Agency”, American Psychologist, v. 37, n. 2, (1982), p. 122- 47.

Büyüköztürk, Şener. Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, Ankara: Pegem Akademi Yayınları, 2010.

Byrne, B. M. Structural Equation Modeling with AMOS: Basic Concepts, Applications and Programming, NY: Taylor and Francis Group, 2010.

Cattell, R. B. The Scientific Use of Factor Analysis in Behavioral and Life Sciences, New York: Plenum, , 1978.

Cummins, J. Language, Power and Pedagogy: Bilingual Children in the Crossfire, Clevedon: Multilingual Matters, 2000.

Erkuş, A. Psikolojide Ölçme ve Ölçek Geliştirme, Ankara: Pegem Akademi Yayınları, 2012.

Floyd, F. J. - Widaman, K. F. “Factor Analysis in the Development and Refinement of Clinical Assessment İnstruments”, Psychological Assessment, 7(3), (1995) p. 286-199.

Fraenkel - Wallen - Hyun, , How to Design and Evaluate Research in Education (8. b.), New York: McGraw-Hill, 2012.

Garett, P. Attitudes to Language, UK: Cambridge University Press, 2010. Gorsuch, R. L. Factor Analysis (2nd ed.), NJ: Lawrence Erlbaum, Hillsdale, 1983.

Henson, R. K. - Roberts, J. K. “Use of Exploratory FactorAnalysis in Published Research: Common Errors and Some Commenton Improved Practice”, Educational and Psychological Measurement, 66(3), (2006), p. 393-416.

Hickey, Raymond. Language and Society, UK: Cambridge University Press, 2007.

Kıran, Abdullah. Ferhenga Zanistên Civakî, Stenbol: Weşanên Nûbihar, Çapa Yekem, 2014.

Kline, R. B. Principles and Practice of Structural Equation Modeling, New York: The Guilford Press, 2011.

Köpke, B. - Schmid, M. S. “First Language Attrition”, The Next Phase. In: Schmid, M.S. - Köpke, B. - Keijzer, M. - Weilemar, L. (Ed). First Language Attrition: Interdisciplinary Perspectives On Methodological Issues, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 2004.

İlhan, M. - Çetin, B. “Sınıf Değerlendirme Atmosferi Ölçeğinin (SDAÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Eğitim ve Bilim, 39(176), (2014), s. 31-50.

Jöreskog, K. - Sörbom, D. LISREL [Computer Software], Lincolnwood, IL: Scientific Software, Inc, 2000.

Schermelleh-Engel, K. û yd. “Evaluating the Fit of Structural Equation Models: Test of Significance and Descriptive Goodness-of-fit Measures”, Methods of Psychological Research-Online, 8(2), 2003, p. 23-74.

Stevens, J. Applied Multivariate Statistics for the Social Sciences (4th Edition), NJ, Mahwah: Lawrence Erlbaum Associates, 2002.

Tabachnick, B. G. - Fidell, L.S. Using Multivariate Statistics (5th ed.), New York: Allyn and Bacon, , 2007.

Trask, R.L. Key Concepts in Language and Linguistics, (ed. Stockwell, P.), Oxon: Routledge, 2007.

Young, D. J. “Creating a Low-anxiety Classroom Environment: What does the Language Anxiety Research Suggest?” Modern Language Journal, 75, (1991), p. 425-439.

Zeraq, Dilawer – Wenda, Mem. Ferhenga Termên Matematîkê, Amed: Weşanên Lîs, 2015.

Kaynak Göster

ISNAD Açar, Zafer , Kasap, Suleyman . "PÎVANEKA HELWESTA ZIMANÊ SERÎ (PHZS) JI BO DUZIMANAN: XEBATA TÊBARÎ Û PÊBAWERIYÊ". Şarkiyat 13 / 1 (Nisan 2021): 187-203 .