Turizm Sektöründe Yiyecek-İçecek Hizmetlerinin Sağlık Turizmi Türleri ile İlişkisi

Sağlık turizmi tüm dünyada giderek önemi artan ve üçüncü yaş turizmi, engelli turizmi, medikal turizm ve spa&wellness turizm olmak üzere dört farklı segmenti bünyesinde toplayan bir turizm türüdür. Sağlık turizmine katılan turistlere ilişkin sunulan yiyecekiçecek hizmetleri kalite, çeşitlilik, hijyen ve sunum biçimleri açısından normal bir turiste sunulan yiyecek-içecek hizmetinden farklılık göstermektedir. Bu durum, gerek seyahat amaçlarının sağlık temelli olması gerekse farklı segmentlerin kendilerine has özellikler taşıması gibi sayılabilecek pek çok nedenden dolayı pazara yönelik sunulacak olan yiyecekiçecek hizmetlerinin yakından incelenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, çalışmanın amacı sağlık turizminin her bir alt segmentini yiyecek-içecek hizmetlerine yönelik beklentileri açısından inceleyen dünya ve Türkiye ölçeğindeki araştırmaları değerlendirmek ve bu araştırmalar ışığında mevcut farklılıkları ve özellikleri ortaya çıkarmaktır. Bu amaçtan hareketle konuya ilişkin literatür taraması gerçekleştirilmiş ve her bir segmente ilişkin konu detaylandırılarak ele alınmıştır. Bu detaylı literatür incelenmesinin ardından çalışma, sektöre ve akademiye yönelik önerilerle noktalandırılmıştır.

Food and Beverage Services in Tourism Sector Relations with Health Tourism Types

Health tourism is an increasingly important type of tourism that includes four different segments: third age tourism, disabled tourism, medical tourism and spa & wellness tourism. Food and beverage services offered to tourists participating in health tourism differ in terms of quality, variety, hygiene and presentation types from food and beverage services provided to a normal tourist. Food and beverage services to be provided for this market should be closely examined for many reasons, such as the fact that travel objectives are health-based and that different segments have unique characteristics. In this context, the study aims to health tourism examined in terms of expectations for each sub-segment of the food and beverage services to evaluate research in Turkey and the world scale, and this research is to reveal existing differences and characteristics of the light. For this purpose, literature review was carried out and the subject related to each segment was discussed in detail. Following this detailed literature review, the study was finalized with recommendations for the sector and academia.

Kaynakça

Albayrak, A. (2014). Üçüncü Yaş Turistlerinin Otellere Bağlı Restoranlarında Yiyecek Ve İçecekler İle İlgili Karşılaştıkları Sorunlar. Balikesir University The Journal of Social Sciences Institute, 17(31).

Ayala, G., Mueller, K., Lopez-Madurga, E., Campbell, N. ve Elder, J. (2005). Restaurant and Food Shopping Selections among Latino Women in Southern California. Journal of the American Dietetic Association, 105(1), 38–45.

Aydın, O., (2012). Türkiye'de Alternatif Bir Turizm: Sağlık Turizmi, KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, s.91-96

APGEM (2012). Antalya’da engelli turizmin gelişimi için arz ve talep üzerine bir araştırma. Antalya: Yiğitler Grup Reklam Matbaa

Avis, A. H. (2003). Accessibility and attitudinal barriers encountered in sectors of travel and tourism by travellers who have disabilities. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Missouri-Colombia University, USA

Bastic, M. and Gojcic, S. (2012), “Measurement scale for eco-component of hotel service quality”, International Journal of Hospitality Management, Vol. 31 No. 3, pp. 1012-1020.

Baka (2011). Sağlık Turizmi Sektör Raporu, Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı, s4

Bartos, R. (1980). Over 49: The Invisible Market. Harvard Business Review, 58, 140–148

Bookman, Z. M. ve Bookman, R. K. (2007). Medical Tourism in Developing Countries, Palgrave Macmillan: New York

Buldukoğlu, S. (2014). Sağlık turizminin Türkiye’deki yeri ve önemi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Ufuk Üniversitesi,Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Bülbül, F. (2015). Sağlık turizminin Türkiye’deki gelişimi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Barca, M., AKDEVE,E., GEDİK BALAY,İ. (2013), “Türkiye Sağlık Turizm Sektörünün Analizi ve Strateji Önerileri”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(3), 64-92

Binkley, J. K. (2006). The Effect of Demographic, Economic and Nutrition Factors on the Frequency of Food Away From Home. The Journal of Consumer Affairs. 40(2), 372–391

Burnett, J. J. and Baker, H. B. (2001). Assessing the travel-related behaviors of the mobility-disabled consumer. Journal of Travel Research, 40(1), 4-11.

Bi, Y., Card, J. A. ve Cole S. T. (2007). Accessibility and attitudinal barriers encountered by Chinese travellers with physical disabilities. International Journal of Tourism Research, 9 (3): 205-216

Bekar, A., Balcı, İ., Engelli Bireylerin Bakış Açısıyla Yiyecek-İçecek İşletmelerinde Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi, 50(1): 110-123, 2015

Bennett, M., King, B. and Milner, L. (2004), “The health resort sector in Australia: a positioning study”, Journal of Vacation Marketing, Vol. 10 No. 2, pp. 122-137.

Connell, John (2006): “Medical tourism: sea, sun, sand and surgery”, Tourism Management, 27 , 1093, 1100, www.elsevier.com/locate/tourman. 22.04.2007.

Cengiz, F. (2012).”Üçüncü Yaş Turistlere Yönelik Turistik Ürün Analizi; Alanya Uygulaması”, Akdeniz Üni. Sos. Bil. Ent., Yayınlanmamış Doktora Tezi, Antalya.

Çetin, T., (2011). Termal Turizmin Başkenti Afyonkarahisar, Beyazkalem Yayınevi, Ankara

Çelik, A. (2009). Sağlık Turizmi Kapsamında Termal İşletmelerde Sağlık Hizmetleri Pazarlaması ve Algılanan Hizmet Kalitesi: Balçova Termal İşletmesinde Bir Uygulama, Dokuz eylül Üni. Sos. Bil. Ent, İşletme A.B.D., Hastane ve Sağlık Kuruluşları Yönetimi Programı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi

Dünya Sağlık Örgütü. (1986). Ottawa Charter for Health Promotion, First International Conference on Health Promotion, November

Dychtwald, K. (1989). Age wave. Los Angeles, CA: Jeremy P. Tacher.

Deng, W. (2007), “Using a revised importance-performance analysis approach: the case of Taiwanese hot spring tourism”, Tourism Management, Vol. 28 No. 5, pp. 1274-1284

Eissler, L. A. ve Casken, J. (2013). Seeking Health Care through International Medical Tourism. Journal of Nursing Scholarship, 45:2: 177–184

Emir, O. and Sarac¸li, S. (2011), “Determinants of customer satisfaction with thermal hotels”, Anatolia: An International Journal of Tourism and Hospitality Research, Vol. 22 No. 1, pp. 56-68.

Fintel, J. (1990). Gold Among the Silver and Gray: How to Market in An Aging America. Restaurant USA, 10(3), 17–22.

Göde.Ö., M., Önçel, S., (2016). Yiyecek - İçecek İşletmelerinde Engellilere Yönelik Düzenlemelerin İncelenmesi: Eskişehir Örneği, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, s.189-201

Gill, H., Singh, N. (2011), Exploring the Factors that Affect the Choise of Destination for Medical Tourism, Journal of Service Science and Management,2011,4,315-324

Graham A., ve Miller, E.K., (2002). The Disability Act: Time For The Stick? , Journa Of Sustainable Tourism, 10(1)

Guerra, L. S. (2003). Tourism for All: Organizing Trips for Physically Disabled Customers. UK: MA European Management.

Giritlioğlu, İ., (2012). Yiyecek İçecek Bölümlerinde İşgörenlerin ve Müşterilerin Hizmet Kalitesi, Beklenti ve Algıları; Termal Otellerde Bir Araştırma, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış doktora tezi .

Goodrich, J.N. and Goodrich, G.E. (1987), “Health care tourism – an exploratory study”, Tourism Management, Vol. 8 3, September, pp. 217-222

Giritilioğlu, İ., Jones, E., Avcıkurt, C.(2014), Measuring Food and Beverage Service Quality in Spa Hotels: A Case Study in Balıkesir, Turkey, International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol.26 No.2 183- 204

Gümüş, Fadime ve Özge Büyük (2008): “Sağlık Turizminde Yeni Açılımlar: Tıp Turizmi”, III. Balıkesir Ulusal Turizm Kongresi, 17-19 Nisan 2008, Balıkesir. Kongre Bildiri Kitabı, ss. 433-442.

Hsieh, L., Lin, L.H. and Lin, Y.Y. (2008), “A service quality measurement architecture for hot spring hotels in Taiwan”, Tourism Management, Vol. 29 No. 3, pp. 429-438.

İçöz, Onur,(2009), Sağlık Turizmi Kapsamında Medikal (Tıbbi) Turizm Ve Türkiye’nin Olanakları, Journal of Yasar University, 4(14), 2257-2279

Knutson, B., Beck, J., and Elsworth, J. (2006). The Two Dimensions Of Restaurant Selection İmportant To The Mature Market. Journal of Hospitality and Leisure Marketing. 14(3): 33–45.

Knutson, B. J., and Patton, M. E. (1993). Restaurants Can Find Gold Among Silver Hair: Opportunities İn The 55+ Market. Journal of Hospitality and Leisure Marketing. 1(3): 79–90

Kalaycı, A.R., (2007). Ruhsal ve Duygusal Özürlüler, Aile Eğitim Rehberi, T.C. Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara

Koca, C., (2010). Engelsiz Şehir Planlaması Bilgilendirme Raporu. Dünya Engelliler Vakfı

Kozak, N., ve Kozak, M.A. (2006). Genel Turizm, Ankara, Detay Yayıncılık

Kılıç, B., Eleren, A.(2010). Termal Otel İşletmelerinde Hizmet Kalitesinin Ölçülmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15 (3), s.119-142

Laing, J. ve Weiler, B. (2008). Mind, Body and Spirit: Health and Wellness Tourism in Asia. Asian Tourism: Growth and Change, Elsevier Incorporated

Mir, M., Tajzadehnamin, A., A.(2014), Assesing Preparation Level of Medical Tourism in Zahedan/İran, Global Journal of Management and Business Research: Real Estate Event&Tourism Management Volume 14 Issue 1 Version 1.0 Year

Moschis, G., Curasi, C. and Bellenger, D. (2004). Patronage Motives Of Mature Consumers In The Selection Of Food And Grocery Stores. Journal of Consumer Marketing. 21(2): 123–133

Mülayim, A. ve Özşahin, B.,(2010) “Bedensel Engellilerin Konaklama Sorunları ve Çözüm Önerileri Üzerine Bir İnceleme”, ÖZ-VERİ Dergisi, 7(2):1663-1684

Mueller, H. and Kaufmann, E.L. (2001), “Wellness tourism: market analysis of a special health tourism segment and implications for the hotel industry”, Journal of Vacation Marketing, Vol. 7 No. 1, pp. 5-17

Monteson, P.A. and Singer, J. (2004), “Marketing a resort-based spa”, Journal of Vacation Marketing, Vol. 10 No. 3, pp. 282-287

Medvene Sbazad, K. (2010), “Wellness and spa tourism in Hungary now and in the future 2009-2011”, , Vol. 1, pp. 16-24.

Mielniczak, A. and Sinaga, S. (2005), “Shall we go to spa? The spa trends in Gothenburg and its region”, Go¨teborg University, Go¨teborg, unpublished MSc dissertation

OECD. (2012). Medical Tourism Treatments Markets and Health System Implications. www.oecd.org/els/healthsystems/48723982.pdf, İndirilme Tarihi: 07.03.2018

Ordabayeva, M., Yessimzhanova, S. (2016), Development of Healtcare and Wellness Tourism Marketing, International Review of Mnagement and Mmarketing, Vol:6 Issue:55 2016

Olsen, S. O. (2003). Understanding The Relationship Between Age And Seafood Consumption: The Mediating Role Of Attitude, Health Involvement And Convenience. Food Quality and Preference, 14: 199–209.

Özbek, T.,(1991). Dünya'da ve Türkiye'de Termal Turizmin Önemi, Anatolia Dergisi, 2(3), s.15-30

Özyakar, N. ve Arıoğul, S.,http://ichastaliklaridergisi.org/managete/fu_folder/2007-01/html/2007-14-1-018-026.htm

Poria, Y., Reichel, A. ve Brandt, Y. (2011). Blind people’s tourism experiences: An exploratory study. D. Buhalis ve S. Darcy (Der.) Accessible tourism concepts and issues: İçinde 149-158. Bristol: Channel View Publications.

Sağlık Bakanlığı (2014-2018) , Onuncu Kalkınma Planı, s7

Sullivan, K. (1991). The Hot Markets: Who Are They And How Advertisers Are Cooking Up Ways To Capture Their Piece Of The Pie? CinciAMA, 12–18.

Sulek, J. M., and Hensley, R. L., (2004). The Relative Importance of Food, Atmosphere, and Fairness of Wait. Cornell Hotel And Restaurant Administration Quarterly. 45: 235–247.

Shoemaker, S., “Segmenting the Mature Market: 10 Years Later”, Journal of Travel Research, Vol.39,(2000),11–26.

Snyman, J. A. (2002) The Needs of Tourists With Disabilities, Magister Artium in the School of Entrepreneurship, Marketing and Tourism Management, Potchefstroom University for Christian Higher Education

Saar, M. (2010), “Cultural differences in spa tourism and the expectations of Finnish spa goers”, Turku University, Turku, unpublished MSc thesis

Snoj, B. and Mumel, D. (2002), “The measurement of perceived differences in service quality – the case of health spas in Slovenia”, Journal of Vacation Marketing, Vol. 8 No. 4, pp. 362-379.

Sekliuckiene, J. and Langviniene, L. (2009), “Service perspectives in healthiness and sport tourism in Lithuania: case of spa”, Economics & Management, Vol. 14, pp. 505-512

Takeda, K. ve Card, J. A., (2002) “U.s Tour Operators and Travel Agencies: Barriers Encountered When Prowiding Package Tours to People Who Have Difficulty Walking”, Journal of Travel& Tourism Marketing, 12(1) :47-60.

Tozlu, E. (2012). Turizm destinasyonlarında engellilere yönelik ürünlerin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale

T.C. Sağlık Bakanlığı. (2012). Sağlık Turizminde Süreçler ve Aracı Kuruluşlar Araştırma Raporu 2012, ISBN: 978- 590-441-2

T.C. Sağlık Bakanlığı. (2013), Türkiye Medikal Turizm Değerlendirme Raporu 2013, http://www.saglik.gov.tr/SaglikTurizmi/belge/1-24603/turkiyemedikal-turizm-degerlendirme-raporu2013.html, İndirilme Tarihi: 06.04.2019.

TÜRSAB(2014), Sağlık Turizmi Raporu, İndirilme Tarihi:25.07.2016 http:// www.tursab.org.tr/ dosya/12186/ saglikturizmiraporu_12186_5485299. Pdf.

Ünal, A ve Demirel, G. (2011). Sağlık Turizmi İşletmelerinden Yararlanan Müşterilerin Beklentilerinin Belirlenmesine Yönelik Bolu İlinde Bir Araştırma, Electronic Journal of Vocational Colleges, Aralık, ss:106- 115

Var, T., Yeşiltaş, M., Yaylı, A. and Öztürk, Y. (2011). A study on the travel patterns of physically disabled people. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 16(6), 599-618

Yamanaka, K., Almanza, B. A., Nelson, D. C., and DeVaney, S. A. (2003). Older Americans’ Dining Out Preferences. Journal of Foodservice Business Research. 6(1): 87–103.

Yıldırım, Hasan Hüseyin ve Ümran Altınkaya (2006): “Türkiye’nin Sağlık Turizmi Potansiyeli ve Güçlükler”, www.absaglik.com/, 20 Mayıs 2006, s.2

Yıldırım, S.,(1997), Üçüncü Yaş Turizmi ve Bunun Türkiye Açısından Değerlendirilmesi, Anatolia Turizm Araştırmaları Dergisi , Yıl:8 Sayı: 1-2, 77-81.

Yenişehirlioğlu, E., Türkay, O., (2013). Engelli Turistlerin Konaklama İşletmelerinde Kabul Görme Düzeyine Yönelik Algılama ve Sorunlar: Karşılaştırmalı Nitel Bir Araştırma, Akademik Turizm ve Yönetim Araştırmaları Dergisi I.

Yıldız, T., vd., (2014). Konaklama İşletmelerinin Engelliler İçin Olanakları ve Yöneticilerin Görüşleri: Kuşadası Örneği, Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi 2, s.84-100

Zengin, B., Eryılmaz, B.(2013), Bodrum Destinasyonunda Engelli Turizm Pazarının Değerlendirilmesi, International Journal of Economic and Administratıve Studies, 6(11), 1307-9832

Wongleedee, K.,(2012), Satisfaction: Global Senior Tourists in Thailand, ICEMT Konferansı 7-11

https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/A%201.pdf Erişim Tarihi: 19.03.2019 www.e-unwto.org Erişim Tarihi: 20.06.2017

https://health.economictimes.indiatimes.com/health-files/why-food-service-matters-in-medical-tourism/262

Özyakar, N. ve Arıoğul, S., (2007). Yaşlanma ile Meydana Gelen Değişiklikler. http://ichastaliklaridergisi.org/managete/fu_folder/2007-01/html/2007-14-1-018-026.htm

Kaynak Göster