Fast Food Kültürüne Yöresel Bir Dokunuş: İskenderun Döneri Tercihine Etki Eden Faktörler

Bu çalışmada, popülerliği her geçen gün daha da artan ve yurt içi ve yurt dışı birçok farklı yerde tüketicilerin hizmetine sunulan İskenderun dönerinin tüketici özelliklerinin ve tüketicilerin İskenderun döneri tercihlerine etki eden faktörlerin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma amacına ulaşmak için geliştirilen anket formu, Hatay’ın İskenderun İlçesi’nde İskenderun döneri tüketicilerine uygulanmış ve 961 tüketicinin verisine ulaşılmıştır. Elde edilen verilere tüketicilerin İskenderun döneri tercihlerine etki eden faktörlerin belirlenmesi amacıyla açıklayıcı faktör analizi uygulanmış olup, “personel davranışı”, “restoran özellikleri”, “lezzet”, “sosyal ortam”, “porsiyon büyüklüğü”, “yöresel özellikler”, “erişim kolaylığı” ve “sağlıklı olması” olmak üzere 8 faktör elde edilmiştir. Tüketicilerin demografik özelliklerine göre İskenderun döneri tercih sebeplerinin farklılık gösterip göstermediğini tespit etmek amacıyla Bağımsız örneklem t testi, Tek yönlü varyans analizi (One Way Anova) ve çoklu karşılaştırma testlerinden Tamhane Testi gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda, tüketicilerin İskenderun döneri tercih sebeplerinin; cinsiyet, yaş, gelir düzeyi, meslek, eğitim düzeyi, ailedeki birey sayısı ve zincir restoran tercihi değişkenleri açısından istatistiki açıdan anlamlı şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir.

A Regional Touch to Fast Food Culture: Factors Affecting the Preference of İskenderun Döner

In this study, it is aimed to determine the consumer characteristics of Iskenderun döner and factors affecting the consumers ' Iskenderun Döner preferences, which are becoming increasingly popular and offered to consumers in many different places in Turkey and abroad. The questionnaire developed in order to reach the purpose of the research was applied to the İskenderun döner consumers in Iskenderun district of Hatay and 961 consumers ' data were reached. In order to determine the factors affecting the döner preferences of the consumers, a descriptive factor analysis was carried out and 8 factors were obtained, including “staff behaviour”, “restaurant features”, “taste”, “social environment”, “serving size”, “regional characteristics”, “accessibility” and “healthy food”. Independent sample t test, Anova and multiple comparison tests were performed in order to determine whether the Iskenderun döner preference reasons differ according to the demographic characteristics of the consumers. As a result of the analyses, it was found that the reasons for the Iskenderun döner preference differ statistically in terms of gender, age, income level, occupation, educational level, number of individuals in the family and the chain restaurant preference variables.

Kaynakça

Akarçay, E., Suğur, N. (2015). Dışarıda Yemek: Eskişehir’de Yeni Orta Sınıfın Fast-Food Yeme-İçme Örüntüleri. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 18(1), 1-29.

Akbay, C., Tiryaki, G., Gül, A. (2007). Consumer Characteristics Influencing Fast Food Consumption in Turkey. Food Control, 18, 904-913.

Altaş, A., Uzun, F., V. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Yemek Tercihleri: Aksaray Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. International Journal of Human Sciences, 14(4), 4436-4452.

Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., Yıldırım, E. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı. Sakarya: Adapazarı Kitabevi

Anıl, M., Kılıç, O., Başkaya, D., Dinçer, M., Aydın, G. (2011) Samsun On Dokuz Mayıs Üniversitesi Öğrencilerinin Fast-Food tipi Beslenme Alışkanlığı, Samsun Sempozyumu, Samsun

Bipasha, M., S., Goon, S. (2013). Fast Food Preferences and Food Habits Among Students of Private Universities in Bangladesh. South East Asia of Public Health, 3(1), 61-64.

Brown, K., Mcllveen, H., Strugnell, C. (2000). Nutritional Awareness and Food Preferences of Young Consumers. Nutrition & Food Science, 30(5), 230-235.

Bryant, R., Dundes, L., (2008). Fast Food Perceptions: A Pilot Study of College Students in Spain and the United. States ScienceDirect Appetite, 51, 327-330.

Cebirbay, M., A., Aktaş, N., Türk mutfağının geleneksel yiyeceği:döner kebap. Erişim tarihi: 21.10.2017 (http://www.ayk.gov.tr).

Coşkun, R., Altunışık, R., Bayraktaroğlu, S., Yıldırım, E. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı. Sakarya: Adapazarı Kitabevi

Ekeyılmaz, S. (2006). Antalya ilinde ev dışı gıda talebi. (Yüksek Lisans Tezi), (https://tez.yok.gov.tr), (Tez No: 206401).

Erbay, A., K. (2006). Popüler Kültür ve Beslenme Biçimleri Örnek Olay: Döner Kebap. (Yüksek Lisans Tezi), (https://tez.yok.gov.tr), (Tez No: 191443).

Ertürk, M. (2018). Müşterilerin Yiyecek İçecek İşletmeleri Tercihlerinde Etkili Olan Kriterler. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 1, 85-107.

Goyal, A., Singh, N., P. (2007). Consumer Perception About Fast Food in India: An Exploratory Study. British Food Journal, 109(2), 182-195.

Gül, A., Akbay, Ö., A., Dölekoğlu, Ö., C., Özel R., Akbay C. (2003). Adana ili kentsel alanda ailelerin ev dışı gıda tüketimlerinin belirlenmesi. Erişim tarihi: 30.10.2017 (http://docplayer.biz.tr).

Hatay Valiliği. (2017). Nüfus ve Dağılımı. (http://www.hatay.gov.tr/nufus-ve-dagilimi) Erişim Tarihi 22.12.2017 Erişim Saati: 01:35

Hsu, C., H., C., Byun, S., Yang, S. (1998). Attitudes of Korean College Students Towards Quick-Service, Family-Style, and Fine Dining Restaurants. Journal of Restaurant & FoodService Marketing, 2(4), 65-85

Korkmaz, S. (2005). Fast Food (hızlı yemek) Pazarında Rekabetçi Stratejilerin Etkinliği: Üniversite Gençliğinin Tercihlerinin Analizi. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 22-39.

Morse, K., L., Driskell J., A. (2009). Observed Sex Differences in Fast Food Consumption and Nutrition Self-Assessments and Beliefs of College Students. Nutrition Reserach ScienceDirect, 29(3), 173-179.

Öncü, M. A., Çatı, K., Özbay, G. (2007). Hızlı Yiyecek İşletmelerinin Tercihinde Etkili Olan Faktörler. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (1), 317-336.

Özçelik, A., Ö., Sürücüoğlu, M., S. (1998). Tüketicilerin Fast Food Türü Yiyecek Tercihleri. Gıda /The Journal of Food, 23(6), 437-447.

Özden, E. (2009). Sodyum Tripolifosfatın ve tumbling prosesinin döner kebabın besinsel kalitesi ve verimi üzerindeki etkileri. (Yüksek Lisans Tezi) Erişim tarihi: 29.10.2017, (https://tez.yok.gov.tr) ,(Tez No: 259044).

Sayılı, M., Gözener, B. (2013). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Öğrencilerinin Fast -Food Tüketim Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 11-28.

Scheibehenne B., Miesler, L., Todd, P., M. (2007). Fast and Frugal Choices: Uncovering Individual Decision Heuristics. Appetite, 49, 578-589.

Schröder, M., J., A., McEachern, M., G. (2005). Fast Foods and Ethical Consumer Value: a Focus on McDonalds and KFC. British Food Journal, 104(4) 212-224.

Selim, Y. (2016). İskenderun Döneri Sevdik. (http://www.merhabahaber.com/iskenderun-doneri-sevdik-799267h.htm) Erişim Tarihi: 29.10.2017, Erişim Saati:20.15

Seo, H., Lee, S., Nam, S. (2011). Factors Influecing Fast Food Concumption Behaviors Of Middle-School Students in Seoul: An Application Of Theory Of Planned Behaviors. Nutrition Research and Practise, 5(2), 169-178.

Topçu, S. (2006). Ankara’da satışa sunulan kebap çeşitlerinden listeria monocytogenes, staphylococcus aureus, aeromonas hydrophila izalasyonu ve çeşitli antibiyotiklere dirençlilikleri. (Yüksek Lisans Tezi) Erişim tarihi: 25.10.2017, (https://tez.yok.gov.tr), (Tez No:180074)

Tuncel, M. (2000). Fast food sisteminin Türk mutfağına uyarlanması ve bir uygulama. (Yüksek Lisans Tezi), Erişim Tarihi: 24.11.2017, (https://tez.yok.gov.tr), (Tez No:96170).

Ural, A., Kılıç, İ. (2010). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Detay Yayıncılık

Yaman, H. ,B. (2007). Tüketicilerin hazır yemek tüketim alışkanlıklarında küreselleşmenin etkileri ve konuya ilişkin bir uygulama. (Yüksek Lisans Tezi) Erişim tarihi: 23.11.2017, (https://tez.yok.gov.tr), (Tez No:207827)

Yardımcı, H., Özdoğan, Y., Özçelik, A., Ö., Sürücüoğlu, M., S. (2012). Fast-Food Consumption Habits of University Students: The Sample of Ankara. Pakistan Journal of Nutrition, 11 (3). 265-269

Yazıcıoğlu, İ., Işın, A., Koç, B. (2013) Üniversite Öğrencilerinin Fast-Food Ürünleri Tercih Etme Nedenleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 1(1), 36-41.

Yıldız, O. (2017). Coğrafi İşaret Talebinde (http://www.antakyagazetesi.com/cografi-isaret-talebinde/),Erişim Tarihi: 29.10.2017, Erişim Saati: 20.00

Yurtman, A. (2001). Fast food sektör profil araştırması. Erişim tarihi: 21.10.2017 (www.ito.org.tr)

Zopiatis, A., Pribic, J. (2007). College Students’dining Expectations in Cyprus. British Food Journal, 109(10), 765-776.

Kaynak Göster