ROMAN NORMLARI VE GELENEKLERİ AÇISINDAN KADIN VE ERGEN BİREYLERDE ALKOL KULLANIMI

İnsanın diğer davranışlarında olduğu gibi yaşamını sürdürdüğü topluluğun alkol kullanımına karşı yaklaşımı veya kültürel ve çevresel yatkınlığı kişinin alkol kullanım tutumlarını yakından etkileyen temel unsurları oluşturmaktadır. Gelenekçi toplum yapılarında ise kişinin davranışları üzerinde gelenek ve örfler daha baskın bir role sahip olabilmektedir. Kültürel desenleri ve gelenekçi yapısını kuşaklar arası aktarımla günümüze kadar devam ettiren ve geleneğe olan bağlılık sebebiyle kendilerine has bir tutum geliştiren Romanlar örneğinde bu etkileşimi görebilmek mümkündür. Özellikle bu gruptaki kadın ve ergenlerin alkole karşı tutumları ve alkol kulanım davranışlarının incelenmesi ile söz konusu durum gözlemlenebilir. Bu noktada toplumda dezavantajlı gruplar olarak kabul edilen kadınların alkol kullanımına karşı korumacı bir yaklaşım gösteren gelenekçi yaklaşımların ve bunun yanında çocuk ve ergenlerin alkole maruziyeti ve alkol kullanımına karşı müsamahakâr yaklaşımın bu toplulukta ne ölçüde karşılık bulduğunun tespiti önem arz etmektedir. Bu araştırmada, alkol kullanımında kültürün rolünü belirlemek amacıyla geleneklerini koruma çabasıyla öne çıkan Roman topluluklarından karma bir grup örneklem olarak seçilmiştir. İstanbul’un tarihi semtleri arasında yer alan Üsküdar’ın Selami Ali mahallesinde nitel araştırma yöntemleri kullanılarak yapılan araştırmada öne çıkan sonuçlar arasında geleneklerine sıkı sıkı bağlı kalmaya devam eden topluluğun erkek ve kadınların alkol kullanım tutumlarında cinsiyetçi yaklaşımların hala örf ve adetlerden beslenmeye devam ettiği, mahalledeki kullanım yaygınlığından çocuk ve ergenlerin olumsuz yönde etkilendiği tespit edilmiştir.

Alcohol Use in Women and Adolescents in Terms of Romani Norms and Traditions

As with other behaviors of people, the approach to alcohol use and cultural and environmental predisposition of the community in which one lives are the main factors that closely affect alcohol use attitudes. In traditional social structures, traditions and customs may have a more dominant role on the behavior of the person. It is possible to see this interaction in the example of the Gypsies, who maintain their cultural patterns and traditional structures through intergenerational transmission and develop a unique attitude due to their commitment to tradition. In particular, this situation can be observed by examining the attitudes and alcohol use behaviors of women and adolescents in this group. At this point, it is important to determine to what extent traditionalist approaches that show a protective approach against alcohol use by women, who are considered to be disadvantaged groups in the society, as well as the exposure of children and adolescents to alcohol and the tolerant approach to alcohol use in this community. In this study, a mixed group of Roman communities, which stand out with an effort to preserve their traditions, was chosen as a sample in order to determine the role of culture in alcohol consumption. Among the prominent results of the research conducted in the Selami Ali neighborhood of Üsküdar, which is one of the historical districts of Istanbul, the sexist approaches in the alcohol use attitudes of men and women of the community, which continue to adhere strictly to their traditions, continue to be fed by customs and traditions, the prevalence of use in the neighborhood leads to children and adolescents found to be adversely affected.

___

  • Akkan, B. E., Deniz, M. B., & Ertan, M. (2011). Sosyal dışlanmanın roman halleri. B. Ü. Sosyal Politika Forumu. https://spf.boun.edu.tr/sites/spf.boun.edu.tr/files/1439798483_roman_kitap_tr.pdf
  • Aşkın, U. (2017). Türkiye’de yaşayan romanların sosyo-ekonomik durumları: İzmir İli örneği. Kuzgun.
  • Ayhan, B. (2019). Dünyanın ötekileri çingeneler. Dorlion.
  • Bulut, M., Savaş, H. A., Cansel, N., Selek, S., Kap, Ö., Yumru, M., & Vırıt, O. (2006). Gaziantep Üniversitesi alkol ve madde kullanım bozuklukları birimine başvuran hastaların sosyodemografik özellikleri. Journal of Dependence, (7), 65-70.
  • Callas P.W., Flynn B.S., & Worden J.K. (2004). Potentially modifiable psychosocial factors associated with alcohol use during early adolescence. Addictive Behaviors, 29, 1503-1515. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2004.02.028
  • Dick, D.M, Pagan J.L., Holliday C., Viken R., Pulkkinen L., Kaprio J., & Rose R.J. (2007). Gender differences in friends’ influences on adolescent drinking: a genetic epidemiological study. Alcoholism, Clinical and Experimental Research, 31, 2012–2019.
  • Doğan, Y. B. (2001). Madde kullanımı ve bağımlılığı. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 4(4).
  • Eskiocak, M., & Akbaşak, D. (2017). Roma health in Edirne: Social determinants of health and health status. Turkish Journal of Public Health, 15 (2), 136-149. https://doi.org/10.20518/tjph.341169
  • Ettore, E. (1997). Women and substance use. Rutgers University.
  • Ettore, E. (2007). Revisioning women and drug use: Gender, power and the body. Palgrave Macmillan.
  • Evren, C., & Ögel, K. (2003). Alkol/madde bağımlılarında dissosiyatif belirtiler ve çocukluk çağı travması, depresyon, anksiyete ve alkol/madde kullanımı ile ilişkisi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 4(1), 30-37.
  • Fırat, M., & İlhan, S. (2019). Çingenelerde yoksulluk ve sosyal dışlanma: Malatya örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(3), 265-277. https://doi.org/10.18506/anemon.449956
  • Güllü, İ., & Yıldırım, K. (2016). Alt kültür gruplarında suç ve toplumsallaşma ilişkisi: Karaman Çingeneleri örneği. Border Crossing, 6(1), 46–78.
  • Kirke, D. M. (2006). Teenagers and Substance Use: Social Networks and Peer Influence. Palgrave&Macmillan.
  • Kolukırık, S. (2009). Dünden bugüne çingeneler: Kültür, kimlik, dil, tarih. Ozan.
  • Köroğlu, E. (2016). Bağımlılıktan kurtuluş (Psikiyatri başvuru kitapları, alkol ve madde bağımlılıkları nelerdir? Nasıl Baş Edilir?). HYB.
  • Kutlu, Y. (2011). Substance use and abuse among women. Journal of Psychiatric Nursing, 2(2), 90-93.
  • Lempers, J.D., & Clark-Lempers, D.S. (1993). A functional comparison of same sex and opposite-sex frienships during adolescence, Journal of Adolescence Research, 8, 89-108.
  • McGee, C. E., Trigwell, J., Fairclough, S. J., Murphy, R. C., Porcellato, L., Ussher, M., & Foweather, L. (2015). Influence of family and friend smoking on intentions to smoke and smoking-related attitudes and refusal self-efficacy among 9–10 year old children from deprived neighbourhoods: a cross-sectional study. BMC Public Health, 15(1), 225 .https://dx.doi.org/10.1186/s12889-015-1513-z
  • Mercan, S., Onaran, Ö. İ., İlbak, A., Atasoy, H., Teloğlu, E. Ş., Torun, P., & Hayran, O. (2018). Alkol tüketim kültürü ve alkol araştırmaları ile alkol kontrol politikaları konusunda görüşler: Nitel bir araştırma. Addicta-The Turkish Journal on Addictions, 5(3), 495-505. https://dx.doi.org/10.15805/addicta.2018.5.3.0027
  • Ögel, K. (1997). Uyuşturucu maddeler ve bağımlılık. İletişim.
  • Öngel Atar, A., Yalçin, Ö., Uygun, E., Çiftçi Demirci, A., & Erdoğan, A. (2016). Madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde aile işlevlerinin, çift uyumunun ve anne baba tutumunun değerlendirilmesi. Archives of Neuropsychiatry/Noropsikiatri Arsivi, 53(1).
  • Özer, N. (2019). Gypsies and discrimination: A qualitative research on gypsies (Roma) in Gültepe [Tez No. 612896] [Yüksek lisans tezi, İstanbu Şehir Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  • Özkan, A. R. (2000). Türkiye Romanları. T.C. Kültür Bakanlığı.
  • Rienzi, B., Mcmillin, J., Dickson, C., Crauthers, D., Mcneill, K., Pesina, M., & Mann, E. (1996). Gender differences regarding peer ınfluence and attitude toward substance abuse. Journal of Drug Education, 26, 339-347. https://doi.org/10.2190/52C7-5P6B-FPH2-K5AH.
  • Seyyar, A. (2010). Kent(li)lerin sosyalleşememe sorunu: romanlar sosyal içerme politikalarının neresinde?. Yerel Siyaset Dergisi, (4), 38.
  • Sökmen, A. (2017). Madde bağımlısı olan ve olmayan 14–17 yaş aralığındaki ergenlerin empati eğilimi ve saldırganlık tutumu açısından karşılaştırılması (Tez No. 466142) [Yüksek lisans tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  • Şahin, Ş., & Çövener Özçelik, Ç. (2016). Ergenlik dönemi ve sosyalleşme. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi, 5(1), 42-49.
  • Şencan, F., & Beki, A. (2022). Alkol kullanımının kuşaklar arası geçişinde rol alan sosyal etkenler: Selami ali (selamsız) çingeneleri örneği. EKEV Akademi Dergisi, 0 (90), 169-186.
  • Şener, Ö., & Özkur, S. G. (2022). Eğlence mekanlarında çalışan konsomatrislerin maruz kaldıkları ikincil travma ve başetme yöntemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21 (43), 291-306.
  • Talu, E., & Gümüş, G. (2020). Ergenlerde akran baskısı ve riskli davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6, 390-403. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1031097
  • Tarhan, N., & Nurmedov, S. (2015). Bağımlılık: sanal veya gerçek (4. baskı). Timaş.
  • Thatcher, D. L., & Clark, D. B. (2008). Adolescents at risk for substance use disorders: role of psychological dysregulation, endophenotypes, and environmental ınfluences. Alcohol Research & Health, 31(2), 168-176.
  • Walters G. D. (2020). Beyond peer ınfluence and selection: A gendered pathways analysis of social environmental predictors of change in child and peer delinquency. Feminist Criminology, 15(1), 3-23. https://doi.org/10.1177/15570851188043
  • Yaşar, E., & Şaşman Kaylı, D. (2021). Roman kültüründe evlilik olgusu üzerine nitel bir çalışma. Sosyoloji Dergisi, (41-42), 25-51.
  • Yeh M.Y., Chiang I.C., & Huang S.Y. (2006). Gender differences in predictors of drinking behavior in adolescents. Addictive Behaviors, 31, 929–1938. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2005.12.019