İkrime el-Berberî ve Tefsir İlmindeki Yeri

Sahabe neslinden sonra kendilerine intikal eden tefsir mirasına sahip çıkan tabiîn nesli bu alanda kıymetli şahsiyetler yetiştirmiştir ki bunlardan biri de İkrime el-Berberî’dir. Hadis, fıkıh ve kıraat ilimlerinde de söz sahibi olan İkrime el-Berberî tabiîn dönemi tefsir faaliyetleri bakımından mühim konumdadır. Tabiîn neslini ve bu neslin Kur’ân anlayışını temsil etmesi, Abdullah b. Abbas’ın öğrencisi olması ve vahyin inmeye başladığı Mekke şehrinde yetişmesi dolayısıyla büyük öneme sahip olan İkrime el-Berberî, tabiîn neslinin önde gelen âlimlerinin de içinde bulunduğu birçok talebe yetiştirmiştir. İkrime el-Berberî’nin rivayetleri farklı coğrafyalara dağılan talebeleri aracılığıyla geniş bölgelere yayılmış ve sonraki nesillere aktarılmıştır. Kaynaklarda İkrime el-Berberî’ye ait bir tefsir kitabından söz edilmiş olsa da bu eser elimizde mevcut değildir. Ancak onun tefsire ilişkin rivayetleri klasik tefsir kaynaklarında çokça yer almaktadır. Bu çalışmada müfessirimiz hakkında bilgi veren tabakat kitapları ile rivayet ve dirayet tefsirlerinden istifade edilerek tabiîn dönemi âlimlerinden İkrime el-Berberî’nin hayatı, ilmi kişiliği ve tefsir ilmine yaptığı katkı ortaya konulacaktır.

___

  • İbn Sa’d, Ebu Abdillâh Muhammed. et-Tabakâtü’l-Kübrâ. thk. İhsan Abbas. 8 cilt. Beyrut: Dâru Sâdır, 1968.
  • Karagöz, İsmail. Farklı Anlaşılan Ayetler. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2021.
  • Zehebî, Muhammed es-Seyyit Hüseyin. et-Tefsîr ve’l-Müfessirûn. 3 cilt. Kahire: Mektebetü Vehbe, 2000.
  • ez-Zürkânî, Muhammed Abdülazîm. Menâhilü’l-İrfân fî Ulûmi’l-Kur’ân. 2 cilt. Kahire: Matbaatu Îsâ el-Bâbî el-Halebî ve Şürakâuhû, 3. Basım, ts.