Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin değerlendirilmesi

Amaç: Hemşirelerin klinik araştırmalar ile ilgili bilgi düzeylerinin klinik araştırmalar ile ilgili eğitim alma ve klinik araştırmalarda görev alma durumlarına göre incelenmesidir. Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırmanın örneklemini, Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'nde çalışan 306 hemşire oluşturmuş, 291'i araştırmaya katılmayı kabul etmiştir. Veriler, Ağustos 2015 tarihinde, anket formu aracılığı ile toplanmıştır. Veriler değerlendirilirken hemşireler; klinik araştırma eğitimi alarak klinik araştırmada görev alanlar-grup1, eğitim almadan klinik araştırmada görev alanlar ve eğitimi olmayanlar-grup2, klinik araştırmada görev almayanlar ve eğitim almayanlar-grup3 olmak üzere üç alt gruba ayrılmış ve her grup için tanımlayıcı istatistiksel analizler yapılmıştır. Bulgular: 291 hemşirenin %8,6'sının klinik araştırmalarda daha önce görev aldıkları, ancak sadece %3,8 hemşirenin klinik araştırmalar ile ilgili eğitim aldıkları belirlenmiştir. Ancak, aldıkları eğitimin standart olmadığı saptanmıştır. Anketteki bilgi düzeyini sorgulayan ifadelerin çoğunun bilinme oranı, klinik araştırma eğitimi alan grupta diğer iki gruba göre %20-45 daha fazla bulunmuştur. Tüm gruplardaki en düşük doğru yanıtlama oranı, incinebilir gruplarda çalışma yapılabileceğini belirten ifadeye aittir. İyi Klinik Uygulamaları ve Helsinki Bildirgesi'ne dair bilgiyi sorgulayan ifadelerin doğru yanıtlanma oranı, eğitime sahip hemşirelerde %81,8 iken diğer hemşire gruplarında %50 ve altındadır. Eğitim almış hemşirelerin klinik araştırma tasarımına ilişkin ifadeleri doğru yanıtlama oranı %63'ün üzerinde, diğer iki grupta bulunan hemşirelerde ise bu oran %37'nin altında kalmıştır. Sonuç: Klinik araştırma eğitiminin hemşirelerin klinik araştırmalar ile ilgili bilgi düzeyini artırdığı görülmüştür. Klinik araştırmaların yürütülmesi ve etik yönü ile ilgili olarak temel eğitim programlarının açılması ve hemşirelerin bu programlara katılımlarının teşvik edilmesi, ülkemizde yürütülen nitelikli klinik araştırmaların sayısının artmasında rol oynayacaktır.

EVALUATION OF CLINICAL RESEARCH KNOWLEDGE AMONG NURSES IN A UNIVERSITY HOSPITAL

Objective: To evaluate nurses' knowledge about clinical research and its relation to relevant training and experience. Material and method: The sample of this descriptive study was formed of 306 nurses at Dokuz Eylul University Hospital and 291 of them accepted to participate. Data was collected in August-2015 via a survey. The sample was divided into three subgroups: Group1-nurses with relevant training and experience, Group2-nurses with relevant experience but no training, Group3-nurses who do not have both. A descriptive analysis was performed for each group. Results: 8.6% of the 291 nurses had been involved in clinical research and only 3.8% of the nurses had relevant training. However, none of them had received any standardised training. The correct answer rates for most of the statements regarding nurses' knowledge were 20-45% more for who had training compared to the others. The lowest correct answer rate among all groups was in response to a statement regarding the participation of vulnerable populations in clinical research. The correct answer rates for the statements regarding Good Clinical Practice and the Declaration of Helsinki were 81.8% for who have training and 50% or less for the others. While correct answer rates of nurses who had training, for the statements regarding clinical research design were more than 63%, these rates for nurses in the other two groups were below 37%. Conclusion: Clinical research training increases nurses' clinical research knowledge. Designing and providing basic training programmes regarding clinical researches and their ethical relevance as well as encouraging the nurses to participate in those training programmes will have a significant role in increasing the quantity of the high-quality clinical researches in Turkey.

___

1. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu. İlaç ve Biyolojik Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik. T.C. Resmi Gazete, 28617;13 Nisan 2013.

2. Sadler GR, Lantz JM, Fullerton JT, Dault Y. Nurses' unique roles in randomized clinical trials. J Prof Nurs 1999;15:106-115.

3. Atıcı E. Klinik araştırmalar hakkında yönetmelik üzerine. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2009;35:147- 152.

4. Moher D, Hopewell S, Schulz KF, et al. CONSORT 2010 explanation and elaboration: Updated guidelines for reporting parallel group randomised trials. BMJ 2010;340: c869.

5. http://www.ttb.org.tr/images/stories/file/2013/helsinki. pdf (Erişim tarihi: 20 Nisan 2016).

6. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu. İyi Klinik Uygulamaları Kılavuzu, 13 Kasım 2015.

7. Efil S, Enç N. Klinik araştırmalarda hemşirenin rolü ve önemi. Türk Kardiyoloji Derneği Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi 2014;5:12-21.

8. Kenkre JE, Chatfield D. Study site co-ordinator / clinical research nurse. A career for nurses in the pharmaceutical industry? Clinical Research Focus 2004;15:5-9.

9. Spilsbury K, Petherick E, Cullum N, Nelson A, Nixon J, Mason S. The role and potential contribution of clinical research nurses to clinical trials. J Clin Nurs 2008;17:549- 557.

10. Grady C, Edgerly M. Science, technology, and innovation: Nursing responsibilities in clinical research. Nurs Clin North Am 2009;44:471-481.

11. Bevans M, Hastings C, Wehrlen L, et al. Defining clinical research nursing practice: Results of a role delineation study. Clin Transl Sci 2011;4:421-427.

12. Castro K, Bevans M, Miller-Davis C, et al. Validating the clinical research nursing domain of practice. Oncol Nurs Forum 2011;38, E72-80.

13. Hastings CE, Fisher CA, McCabe MA, et al. Clinical research nursing: A critical resource in the national research enterprise. Nurs Outlook 2012;60:149-156.

14. Ehrenberger HE, Lillington L. Development of a measure to delineate the clinical trials nursing role. Oncol Nurs Forum 2004;31:64-68.

15. Burnett CB, Koczwara B, Pixley L, Blumenson LE, Hwang YT, Meropol NJ. Nurses' attitudes toward clinical trials at a comprehensive cancer center. Oncol Nurs Forum 2001;28:1187-1192.

16. Gibbs CL, Lowton K. The role of the clinical research nurse. Nurs Stand. 2012; 26(27): 37-40.

17. Matsumoto K, Nagamura F, Ogami Y, Yamashita N, Kamibeppu K. Difficulties of nursing staff involved in phase 1 oncology trials in Japan. Cancer Nurs 2011;34:369-375.

18. Hiçdurmaz D, Öz F. Bir etik problem: Psikiyatride ilaç araştırmaları ve hemşirelik. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2007;14:82-91.

19. Rice J, Cheak TL. The role of nursing in hospital-based clinical research. Am J Nurs 2000;100:24E-24G.

20. Roll L, Stegenga K, Hendricks-Ferguson V, et al. Engaging Nurses in Research for a Randomized Clinical Trial of a Behavioral Health Intervention, Nurs Res Prac 2013;e183984.

21. Parreco LK, Ness E, Galassi A, O'Mara AM. Care of clinical trial participants: What nurses need to know. American Nurse Today [Internet]. 2012 [cited 2016 Aug 8];7. Available from: http://scholar.google.com/scholar?cluster=6433872722258 152124&hl=en&oi=scholarr

22. Isaacman, D. J, Reynolds E. A. Effect of a research nurse on patient enrollment in a clinical study. Pediatr Emerg Care 1996;12:340-342.

23. MacLean S, Désy P, Juarez A, Perhats C, Gacki-Smith J. Research education needs of pediatric emergency nurses. J Emerg Nurs 2006;32:17-22.

24. Ulrich CM, Zhou Q, Ratcliffe SJ, Ye L, Grady C, WatkinsBruner D. Nurse practitioners' attitudes about cancer clinical trials and willingness to recommend research participation. Contemp Clin Trials 2012;33:76-84.

25. Yanagawa H, Takai S, Yoshimaru M, Miyamoto T, Katashima R, Kida K. Nurse awareness of clinical research: A survey in a Japanese university hospital. BMC Med Res Methodol 2014;14:85.

26. Dhodi DK, Thakkar KB, Billa G, Khobragade AA, Sinha SR, Patel SB. Knowledge, attitude & practices of medical students and teachers towards clinical research in a tertiary care hospital in Mumbai - Cross sectional survey. J of Contemp Med Edu 2013;1:238-244.

27. http://iacrn.memberlodge.org/Resources/Documents/GC RC%20NM%20POSITION%20STATEMENT_06.pdf. (Erişim tarihi: 5 Ocak 2016)

28. Mueller MR. From delegation to specialization: Nurses and clinical trial co-ordination. Nurs Inq 2001;8:182-190.

29. Johnson C, Lizama C, Harrison M, Bayly E, Bowyer J, Haddow L. Cancer health professionals need funding, time, research knowledge and skills to be involved in health services research. J Cancer Educ 2014;29:389-394.

30. Caldwell B, Coltart K, Hutchison C, et al. Research awareness, attitudes and barriers among clinical staff in a regional cancer centre. Part 1: a quantitative analysis. Eur J Cancer Care 2016.doi:10.111/ecc.12434.

31. Zhang J, Zhang H, Yu C, Li J, Jiang Y. The attitudes of oncology physicians and nurses toward phase I, II, and III cancer clinical trials. Contemp Clin Trials 2011;32:649- 653.

32. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Klinik Araştırmalar Daire Başkalığı. Klinik Araştırmalar Çalıştayı Raporu, Seferihisar-İzmir, Türkiye, 2015.

33. http://www.clinicaltrials.gov/ Erişim tarihi: 15 Nisan 2016

34. Kayaalp SO, Melli M. Klinik ilaç araştırmalarının etik yönleri. İçinde: Kayaalp, S.O, Editör. Klinik farmakolojinin esasları ve temel düzenlemeler. 5. Baskı, Ankara: Pelikan Yayıncılık; 2013. Sayfa:77-93.

35. Ooi C-C, Lee S. H-E, Soh BP. A survey on the research awareness and readiness among radiographers in Singapore General Hospital (SGH). Radiography 2012;18:264-269.

36. Catania, C. Clinical trial nurse's role in safety reporting. Nurs Forum 2012;47:18-26.

37. Türk Ceza Kanunu. T.C. Resmi Gazete, 25611; 12 Ekim 2004.

___