İnform risk endeksine göre Türkiye ve komşularının incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin, 2021 yılı İnform (Risk Yönetim Endeksi) risk endeksi sonuçlarının, sınır komşuları ile karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Risk endeks verisi alınan ülkeler Türkiye, Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan, İran, Irak ve Suriye’dir. İnform risk endeksinde değerlendirilen veriler tehlike ve maruz kalma, zarar görebilirlik, baş etme kapasite eksikliğidir. İlgili ana başlıkların altında yer alan doğal ve insan kaynaklı tehlikelere maruz kalma durumu, sosyo-ekonomik açıdan zarar görebilirlik ve ülkede bulunan zarar görebilir gruplar açısından zarar görebilirlik riskine ilişkin veriler incelenmiştir. Ayrıca tehlike ve zararlar karşısında kurumlar ve altyapı açısında da ülkelerin başetme kapasite eksikliklerine ilişkin veriler de değerlendirmeye alınmıştır. Inform risk endeksi genel sıralamasına bakıldığında riski en yüksek ülkeler sırası ile Suriye, Irak, İran, Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan, Yunanistan ve Bulgaristan olarak sıralanmaktadır. İlgili ülkelerin farklı kategorilerdeki bulundukları risk grupları değişiklik göstermektedir. Sınır komşularının risk endeksindeki kategorilerin birbirinden etkilendiği söylenilebilir. Uzun vadede de sınır komşularının yaşayabileceği afetlerin mekânsal yakınlıkları bulunan ülkelerde de çeşitli yönlerden risk unsuru oluşturabileceği söylenilebilir. Bu açıdan, kıt kaynakların etkin verimli kullanılması için uzun vadeli stratejik risk yönetim planlarının etkin olarak yürütülmesi, ülkelerin afetlerle başa çıkma kapasitelerini arttırmasına katkı sağlayacağı söylenilebilir.

Examining of Turkey and its neighbors according to the inform risk index

The purpose of this study is to present a comparative analysis of the results of Turkey’s 2021 Inform (Risk Management Analysis) risk index and the results of Turkey’s bordering countries. These countries are Turkey, Greece, Bulgaria, Georgia, Armenia, Azerbaijan, Iran, Iraq, and Syria. The data analyzed in Inform Risk Index are hazard and exposure, vulnerability, and lack of coping capacity. The data regarding exposure to natural and man-made hazards, socioeconomic vulnerability, and the risk of vulnerability in terms of vulnerable groups within the country under the relevant main titles were analyzed. In addition, the data regarding the lack of coping capacity of the countries in terms of institutions and infrastructure against hazards and harms were also analyzed. According to the Inform Risk Index, these countries were ranked as follows from highest to lowest risk: Syria, Iraq, Iran, Turkey, Azerbaijan, Georgia, Armenia, Greece, and Bulgaria. The risk groups of these countries vary in different categories. It may be argued that the categories of bordering countries’ risk index affect each other. It may also be argued that in the long run, the potential disasters in bordering countries may also pose a risk factor in various aspects in neighboring countries. In this sense, effective execution of long-term strategic risk management plans for efficient use of scarce resources may contribute to increasing the coping capacity of the countries with disasters.

___

Aker, T. (2006). Zorunlu göç yaşayan ailelerin ikinci kuşak üyelerinin sağlık durumu (Bilim uzmanlığı tezi), T.C. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Programı.

Aldunce, P., Beilin, R., Howden, M. ve Handmer, J. (2015). Resilience for disaster risk management in a changing climate:Practitioners’ frames and practices. Global Environmental Change, 30, 1-11.

Bajek, R., Matsuda, Y. ve Okada, N. (2008). Japan’s Jishu-bosai-soshiki community activities:Analysis of ıts role in participatory community disaster risk management. Nat Hazards, 44, 281–292.

Bolle, S., Hasvold, P. ve Henriksen, E. (2011). Video calls from lay bystanders to dispatch centers - Risk assessment of ınformation security. Health Services Research, 11(244), 2-7.

Dikmen, A. U., Budak, S. N., Budak, B., Özkan, S. ve İlhan, M. N. (2020). COVID-19 salgınında savunmasız gruplardan biri: Göçmenler. GMJ / Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, 31, 328-330.

Ersoy, Ş. (2016). 2015 yılının doğa kaynaklı afetleri "Dünya ve Türkiye". (M. Nurlu, Ş. Ersoy, B. Özmen , B. Tekin, A. Özacar, K. Kuterdem, v.d., Ed.). TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Doğa Kaynaklı Afetler ve Afet Yönetimi Çalışmaları Grubu.

Estiningtyas, W., Perdinan, Rahman, A. ve Suciantini. (2020). Adaptation Strategy for sustainable food sovereignty based on vulnerability and climate risk assessment : A case study of Sulawesi Island. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science(484), 1-9.

Etinay, N., Egbu, C. ve Murray, V. (2018). Building urban resilience for disaster risk management and disaster risk reduction. Procedia Engineering, 212, 575–582.

European Commission. (2021, 07 13). INFORM global risk ındex Mid2021. 13 Temmuz 2021 tarihinde Inform Indeks: https://drmkc.jrc.ec.europa.eu/inform-index adresinden erişildi

European Commission. (2021). INFORM severity ındex methodology. 14 Temmuz 2021 tarihinde DRMKC - INFORM: https://drmkc.jrc.ec.europa.eu/inform-index adresinden erişildi

Eygü, H. ve Karabacak, E. (2017). Afet lojistik yönetimi temelinde risk yönetim endeksi verileriyle türkiye ile ab ülkelerinin karşılaştırılması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 31(3), 627-648.

Ferrer, M., Vernaccini, M. ve Poljansek, K. (2017). Index for risk management INFORM concept and methodology report . Italy: European Commission.

Firdaus , A., Shabudin, A., Nurlaili, S., Azhar , F. ve Ng, T. F. (2017). Learning Lab on disaster risk management for sustainable development (DRM-SD) an evaluation. International Journal of Climate Change Strategies and Management, 9(5), 600-625.

Kahraman, C. (2018). Afetlerde Risk ve Kriz Yönetimi Temel Tanımlamalar. S. Çebi içinde, Afetlerde Risk ve Kriz Yönetimi (s. 4-22). Erzurum: Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını.

Koday, Z. (2010). Türkiye'nin Siyasi Sınırlarına Coğrafi Bir Bakış. Can, A.,Taşkın, K.,Güner,S.,(Ed.) Celalabat-Kırgızistan: 8. Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi ( 27-32).

Lin, L., Rivera, C., Abrahamsson, M. ve Tehler, H. (2017). Communicating risk in disaster risk management systems – Experimental Evidence of the perceived usefulness of risk descriptions. Journal of Risk Research, 20(12), 1534–1553.

Poljanšek, K., Ferrer, M., Vernaccini, L. ve Messina, L. (2018). Incorporating epidemics risk in the ınform global risk ındex. Italy: European Commission. 13 Temmuz 2021 tarihinde https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC114652 adresinden erişildi.

Poljanšek, K., Disperati, S., Vernaccini, L., Nika, A., Marzi, S., & Essenfelder, A. (2020). INFORM severity ındex. Italy: European Commission. 13 Temmuz 2021 tarihinde https://drmkc.jrc.ec.europa.eu/inform-index/Portals/0/InfoRM/Severity/INFORM%20Severity%20Methodology%20%2020201019%20online.pdf adresinden erişildi.

Prasetyowati, H., Dhewantara, P. W., Hendri, J., Astuti, E. P., Gelaw, Y. A., Harapan, H., v.d. (2021). Geographical Heterogeneity and socio-ecological risk profiles of dengue in jakarta, Indonesia. Geospatial Health, 16(948), 183-193.

Serrao-Neumann, S., Crick, F. ve Choy, D. (2018). Post-Disaster social recovery: disaster governance lessons learnt from tropical cyclone yasi. Nat Hazards, 93, 1163–1180.

Sun, L., & Faas, A. (2018). Social Production of Disasters and Disaster Social Constructs. Disasters and Disaster Social Constructs, 27(5), 623-635.

Taştan, B., & Aydınoğlu, A. Ç. (2015). Çoklu Afet Risk Yönetiminde Tehlike ve Zarar Görebilirlik Belirlenmesi için Gereksinim Analizi. Marmara Coğrafya Dergisi, 31, 366-397.

T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2021). KBRN Terimler sözlüğü. Ankara: Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı.

The European Commission. (2021). INFORM report 2021. Luxembourg: European Union.13 Temmuz 2021 tarihinde https://drmkc.jrc.ec.europa.eu/inform-index adresinden erişildi.

United Nations Office. (2020). Severity ındex user guide. United Nations Office for the Coordination. 13 Temmuz 2021 tarihinde https://drmkc.jrc.ec.europa.eu/inform-index adresinden erişildi.

Yaylacı, F. G. (2017). Eskişehir yerel basınında "mülteciler" ve "Suriyeliler". Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 20(1), 1-40.

Yuwono, A., Wardiatno, Y., Widyastuti, R., Wulandari, D. ve Natali, M. (2021). Development of Ecosystem health ındex in rural areas of java ısland: Preliminary results. IOP Conf. Series: Earth and Environmental Science(622), 1-12.

___

APA Oran, F. Ç. (2022). İnform risk endeksine göre Türkiye ve komşularının incelenmesi . Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 25 (47) , 205-220 . DOI: 10.31795/baunsobed.1000359