Belediye Çalışanlarının Örgütsel Adalet Algılarının Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına Etkisi: Samsun İlkadım Belediyesi Çalışanları Üzerine Bir Araştırma

Örgütsel adalet, çalışanların işyerlerinde kendilerine ne kadar adil davranıldığına ilişkin değerlendirmelerini içermektedir. Örgütsel vatandaşlık davranışları ise çalışanların rol dışı göstermiş oldukları davranışlardır. Örgütsel vatandaşlık davranışlarının oluşabilmesi için çalışanların örgütsel adaletin var olduğuna inanması gerekmektedir. Bu çalışmada, örgütsel adalet türleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkiler incelenerek, çalışanların kurumdaki pozisyonlarına göre örgütsel adalet türleri ve örgütsel vatandaşlık davranışları düzeylerinde farklılaşma olup olmadığını belirlemektir. Çalışma teorik bir çerçevede sunulduktan sonra, araştırmanın uygulama kısmında 2014 yılında Samsun İlkadım Belediyesi’nde ortalama 300 çalışan arasından farklı hiyerarşik düzeylerde çalışan 103 kişi üzerinde anket çalışması yapılmıştır. Bu çalışma sonucunda örgütsel adalet ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve farklı pozisyonlarda çalışanların örgütsel adalet türleri ve örgütsel vatandaşlık davranışları düzeylerinde anlamlı bir farklılık olmadığı, örgütsel vatandaşlık davranışlarının oluşmasında örgütsel adaletin etkilerinin olduğu ve adaletli bir ortam oluşturan örgütlerin, bunun sonucunda gönüllü davranışlar gösteren çalışanlara sahip olacakları tespit edilmiştir

THE EFFECT OF MUNICIPAL WORKERS ON ORGANIZATIONAL CITIZENS'BEHAVIORS OF ORGANIZATIONAL JUSTICE: A RESEARCH ON SAMSUNILKADIM MUNICIPALITY STAFF

Organizational justice includes evaluations of how equally employees are treated in their workplace. Organizational citizenship behaviors are the behaviors that employees show as irrelevant. In order for organizational citizenship behaviors to occur, employees must believe that there is organizational justice. In this study, the relationship between types of organizational justice and organizational citizenship behaviors is examined and it is determined whether there are differences in organizational justice types and organizational citizenship behaviors according to the positions of employees in the organization. After the study was presented in a theoretical framework, a questionnaire survey was conducted on 103 people working at different hierarchical levels among the approximately 250 employees in Ilkadım Municipality of Samsun in the application part of the research in 2014. As a result of this study, it was found that there is a meaningful relationship between organizational justice and organizational citizenship behaviors, and that there is no meaningful difference between organizational justice types and organizational citizenship behaviors in different positions, organizational justice influences the formation of organizational citizenship behaviors and voluntary behaviors employees who have been identified

Kaynakça

Altınbaş, B., (2008). Örgütsel Bağlılık ve Örgütsel Vatandaşlık Arasındaki İlişki ve Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Arı, M., Gülova, A. A. ve Köse, S., (2017). “Örgütsel Adalet Algısı İle Örgütsel Bağlılık Davranışının İlişkisi: Bir Sağlık Kuruluşunda Araştırma”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 10(1), 43-51.

Aryee, S., Budhwar, P. S. ve Chen, Z. X., (2002). “Trust as a Mediator of The Relationship between Organizational Justice and Work Outcomes: Test of A Social Exchange Model”, Journal of Organizational Behavior, 23, 267‐285.

Asgari, A., Silong, A. D., Ahmad, A. ve Bahaman, A. S., (2008). “The Relationship between Transformational Leadership Behaviors, Organizational Justice, Leader-Member Exchange, Perceived Organizational Support”, European Journal of Scientific Research, 23(2), 227-242.

Ayan, M., Aşkın, S. ve Arslan, S., (2014), “Çalışanların Örgütsel Adalet ve Örgütsel Bağlılık Algıları Üzerine Bir Araştırma”, 2. Örgütsel Davranış Kongresi Bildiriler Kitabı, Melikşah Üniversitesi, 7/8 Kasım, Kayseri.

Atalay, C., (2010). Personel Güçlendirme ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Bağlamında İnsan Kaynakları Yönetimi, Detay Yayıncılık, Ankara.

Deluga, R. J., (1994). “Supervisor Trust Building, Leader Member Exchange and Organizational Citizenship Behaviour”, Journal of Occupational and Organizational Psychology, 67, 315-326.

Esmer, Y. (2013). “Banka İşletmelerinde Etik Liderlik ve Örgütsel Bağlılık İlişkisi: Ziraat Bankası Örneği”, Aksaray Üniversitesi İİBF Dergisi, 5(2), 41-61.

Ghazi, M. ve Jalali S. M., (2017). “The Effects of Organizational Justice and Job Motivation on Organizational Citizenship Behavior and its Impact on Taxpayers”, Journal of History Culture and Art Research Journel, Vol.6, No:1, 136-151.

Greenberg, J. ve Baron, R. A., (2000). Behavior in Organizations (Seventh Edition). New Jersey: Prentice Hall.

Forret, M. ve Love, M. S., (2008). “Employee Justice Perceptions and Coworker Relationships”, Leadership & Organization Development Journal, 29(3), 248-260.

Irak, D. U., (2004). “Örgütsel Adalet: Ortaya Çıkışı, Kuramsal Yaklaşımlar ve Bugünkü Durumu”, Türk Psikoloji Yazıları, 7(13), 25-43.

İnce, M. ve Gül, H., (2005). Yönetimde Yeni Bir Paradigma: Örgütsel Bağlılık, Çizgi Kitabevi, Konya.

Jawahar, I. M., (2002). “A Model of Organizational Justice and Workplace Aggression”, Journal of Management, 28(6): 811-834.

Karaman, K., Yücel, C. ve Dönder, H., (2008). “Öğretmen Görüşlerine Göre, Okullardaki Bürokrasi ile Örgütsel Vatandaşlık Arasındaki İlişki”, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 53, 49-74.

Korsgaard M. A. ve Roberson, L., (1995). “Procedural Justice in Performance Evaluation: The Role Of Instrumental and Non Instrumental Voice in Performance Appraisal Discussions”, Journal of Management, 21(4), 657-669.

Mert, İ. S., (2010). “İş Tatmini Alt Boyutlarının Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Üzerindeki Etkisi: Yöneticiler Üzerine Bir Araştırma”, Savunma Bilimleri Dergisi, 9(2), 117-143.

Moorman, R. H., (1991). “Relationship Between Organizational Justice and Organizational Citizenship Behaviors: Do Fairness Perceptions Influence Employee Citizenship?”, Journal of Applied Psychology, 76(6), 845- 855.

Organ, D., (1988). Organizational Citizenship Behavior: The GoodSoldier Syndrome, Lexington, MA: Lexington Boks.

Özdemir, Y., (2005). Kariyer Devreleri İle Örgütsel Vatandaşlık Eğilimi Arasındaki İlişki: Sakarya Üniversitesi İ.İ.B.F. Örneği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.

Podsakoff, P. M. ve Mackenzie, S. B., (1994). “Organizational Citizenship Behavior and Sales Unit Effectiveness”, Journal of Marketing Research, 31, 351-363.

Ramamoorthy, N. ve Flood, P. C., (2004). “Gender and Employee Attitudes: The Role of Organizational Justice Perceptions”, British Journal of Management, 15, 247–258.

Sezgin, F., (2005). “Örgütsel Vatandaşlık Davranışları: Kavramsal Bir Çözümleme ve Okul Açısından Bazı Çıkarımlar”, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 317-339.

Sökmen, A., Şahal, S. ve Söylemez, M., (2015). “Örgütsel Adaletin Örgütsel Vatandaşlık Davranışına Etkisi: Savunma Sektöründe Bir Araştırma”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(4), 66-91.

Söyük, S., (2007). “Örgütsel Adaletin İş Tatmini Üzerine Etkisi ve İstanbul İlindeki Özel Hastanelerde Çalışan Hemşirelere Yönelik Bir Çalışma”. Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Tanrıverdi, H., Koçaslan, G., Perdeci, O. (2017). “Örgütsel Adalet, Örgütsel Bağlılık Ve Motivasyon Arasındaki İlişki”,Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (11), 533-555.

Taşçıoğlu, H., (2011). “Örgütsel Adalet Algısının Ölçülmesine Yönelik Kamu Kurumunda Bir Araştırma”, Gaziosmanpaşa Üniversitesi SBE, Sosyal Bilimler Araştırması Dergisi, 6(1), 136-150.

Tikici, M. ve Derin, N., (2013). Örgütsel Güven, Edt: Edip Örücü ve Engin Üngüren, Örgütsel Davranış, Lisans Yayıncılık, 1. Baskı, İstanbul.

Türker, D., (2009). “How Corporate Social Responsibility Influences Organizational Commitment?”, Journal of Business Ethics, 89, 189-204.

Ünüvar, T. G., (2006). “An Integrative Model of Job Characteristics, Job Satisfaction, Organizational Commitment, And organizational Citizenship Behavior”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, ODTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Williams, S., Pitre, R., Zanuba, M., (2002). “ Justice and Organizational Citizenship Behavior Intentions: Fair Rewarda Versus Fair Treatment”, The Journal of Social Psychology, Vol. 142, No: I, s.25-46.

Yeşiltaş, M. ve Keleş, Y., (2009). “İşgörenlerin Eğitim Düzeyleri ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişkinin İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma”, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(2), 17-39.

Yıldız, S., (2014). “ Örgütsel Adaletin Örgütsel Vatandaşlık Davranışına Etkisinde İş Tatmininin Aracı Rolü”, Ege Akademik Bakış Dergisi, 14(2), 199-210.