İlköğretim Öğrencilerinin Ebeveynlerinin Çocuk Haklarına Yönelik Tutumları

Bu araştırmada, ebeveynlerin çocuk hakları konusundaki tutumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, İzmir İli, Karşıyaka İlçesi’nde alt, orta ve üst sosyo-ekonomik düzeyleri temsil eden 7 devlet ilköğretim okulu ile özel ilköğretim okulunu temsil eden bir okulun 7. sınıf öğrencilerinin ebeveynleri oluşturmuştur. Araştırma sonucuna göre: ebeveynlerin çocuk haklarına yönelik tutumları, medeni durumlarına, algıladıkları gelir durumlarına ve çocuk sayılarına göre farklılık göstermemektedir. Ancak, 'Devlet Güvencesi ve Desteği' alt boyutunda erkek çocuklar lehine farklılaşmaktadır. Devlet Güvencesi ve Desteği tutum puanları, orta sosyo-ekonomik düzeydeki okul ebeveynleri lehine; 'Kendi Kendine Karar Verme' tutum puanları ise üst sosyo-ekonomik düzeydeki okul ebeveynleri lehine farklılaşmaktadır. Devlet ve özel okul ebeveynlerinin çocuk hakları tutumlarının ayrı ayrı karşılaştırılmasında, üst sosyo-ekonomik düzeydeki devlet okulları ebeveynleri ile özel okul ebeveyn arasında farklılık çıkmazken; özel okul ebeveynlerinin 'Kendi Kendine Karar Verme' tutum puanları, alt ve orta sosyo-ekonomik devlet okulu ebeveynlerinin tutum puanlarına göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. 

The Attitudes of Parents of Elementary School Students Toward Children’s Rights

This study aims at finding out the attitudes of parents toward children’s rights. The participants of thestudy consist of 7 state primary schools representing lower, middle and upper socio-economic levels inKarşiyaka District of İzmir province and seventh-grade student’s representing a private primary schoolparents. According the results of the study, the attitudes of parents toward children's rights don't differbased on their marital status, the perceived welfare levels and the number of children. However, at thesub dimension of 'state security and support' they differ in favor of male children. While the attitudepoints of 'state security and support' differ in favor of school parents from middle socio-economic level,the attitude points of 'self determination' differ in favor of school parents from upper socio-economiclevel.    

Kaynakça

Acar, H. (2000). Çocuk haklarında yer alan kimi haklar açısından sokakta ve hizmetsektöründe çalışan çocuklar. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi,Sosyal Bilimler Enstitüsü.Akman, B. ve Ertürk, G. H. (2011). Okul öncesi öğretmenlerinin çocuk haklarına ilişkin bilgidüzeylerinin ve okul öncesi çocuk haklarının öğretilmesine ilişkin görüşlerininincelenmesi. Aydın Gülan, Mustafa Ruhi Şirin, Mehmet Şirin (Ed.), I. Türkiye Çocuk HaklarıKongresi Yetişkin Bildirileri Kitabı. İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları, 269-285.Anne, K. ve Ong’ondo, C. (2013). An assessment of the level of awareness about children’srights among children in eldoret municipality. Journal of Emerging Trends in EducationalResearch and Policy Studies (JETERAPS), 4(2), 279-287.Aziz, R. A. ve Iskandar, S. (2013). Working children and knowledge of right to education: astudy of child labor in Sabah, Malaysia. Asian Social Science, 9(8), 23-33.Bademci, H. Ö. (2011). Çocuk çalışmaları: araştırmanın nesnesi değil öznesi olarak çocuklar.Mustafa Ruhi Şirin(Ed.), I. Türkiye Çocuk Hakları Kongresi Yetişkin Bildirileri Kitabı-2.İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları, 105-1112.Çetinkaya, N. (2000). Öğretmen ve öğrencilerin çocuk haklarına bakışının değerlendirilmesi.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.Day, D. M., Peterson-Badali, M. ve Ruck, M. D. (2006). The releationship between maternalattitudes and young people’s attitudes toward children’s rights. Journal of Adolescence, 29,193-207.Dikmen, A. (1998). Çocuk haklarına dair sözleşme çerçevesinde İstanbul’da çalışan çocuklarüzerine bir değerlendirme. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Mimar Sinan Güzel SanatlarÜniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.Doğan, İ. ve Durualp, E. (2011). Sosyal Bilgiler dersi alan dördüncü ve beşinci sınıföğrencilerinin çocuk haklarına dair görüşlerinin karşılaştırılması. Aydın Gülan, MustafaRuhi Şirin (Ed.), Mehmet Şirin, I. Türkiye Çocuk Hakları Kongresi Yetişkin Bildirileri Kitabı.İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları, 293-302.Dönmez, T. (2015). İlkokul sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi profilleri ile çocuk haklarıyönelik tutumları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. GaziÜniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.Erbay, E. (2011). Türkiye’de çocuk haklarını tanıtma, yaygınlaştırma ve izlemeye yönelikuygulamaların eleştirel analizi ve bir model önerisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi.Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.Eroğlu, F. (2010). Davranış Bilimleri. İstanbul: Beta Yayıncılık.Grugel, J. (2013). Children’s rights and children’s welfare after the convention on the rights ofchild. Progress in Development Studies, 13(1), 19-30.Grugel, J. ve Ferreria, F. P. M. (2012). Street working children, children’s agency and thechallenge of children’s rights: evidence from Minas, Gerais, Brazil. Journal of InternationalDevelopment, 24(7), 828-840.Güneş, G. (2012). Çocuk hakları açısından türkiye’de sığınmacı çocuklar: çeçen çocuklar örneği.Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yalova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.Kağıtçıbaşı, Ç. (2007). Kültürel psikoloji. İstanbul: Evrim Yayınevi.Karasar, N. (1991). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayınevi.Kepenekçi, Y. K. (2008). İnsan hakları ve vatandaşlık. Ankara: Ekinoks Yayınevi.Kobat, İ. (2009). Ulusal ve uluslararası hukukta çocuk suçluluğu ve nedenleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.Kurt, G. (2012). Yataklı sağlık kuruluşlarında çocuk ile ilgili sağlık hizmetlerinin çocuk haklarısözleşmesine uygunluğunun ve sağlık profesyonellerinin çocuk hakları konusundakifarkındalık ve tutumlarının değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.Kırıkkale Üniversitesi, Tıp Fakültesi.Liebel, M. (2012). Children’s rights as living rights: why human rights only make sense if theyare connected to the lives of children. Revista de Asistenja Sociala, Anual XI, 2, 13-26.Macleod, C. (2010). Toleration, children and education philosophy and theory. 42(1), 9-20.Musayeva, G. (2013). Avrupa Birliği, Türkiye ve Azerbaycan’da çocuk hakları. YayımlanmamışYüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.Oktay, A. ve Kumbaroğlu, N. (2011). Öğretmenlerin ve öğrencilerin çocuk haklarına bakışınındeğerlendirilmesi. Aydın Gülan, Mustafa Ruhi Şirin, Mehmet Şirin (Ed.), I. Türkiye ÇocukHakları Kongresi Yetişkin Bildirileri Kitabı. İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları, 293-302.Öntaş, Ö. (2004). Çocuk hakları ve sosyal hizmetin güçlendirme yaklaşımı açısından suçayönelen çocuk-polis ilişkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi, SosyalBilimler Enstitüsü.Özyürek, A. ve Şahin, F. (2005). 5-6 yaş grubunda çocuğu olan ebeveynlerin tutumlarınınincelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 19-34.Pais, M. S. (2010). The protection of children from sexual exploitation optional protocol to theconvention on the rights of the child on the sale of children, child prostitution and childpornography. International Journal of Children’s Rights, 18, 551-566.Peterson-Badali, M., Morine, S. L., Ruck, M. D. ve Slonim, N. (2004). Predictors of maternal andearly adolescent attitudes toward children’snurturunce and self-determination rights.Journal of Early Adolescence, 24 (2), 159-179.Sutton, P. B. (2003). The relationship between parents attittude toward children’s rights,parenting styles, and children’s right to sexuality education. Unpublished Dissertation,Alliant İnternational University, Fresno, California, U.S.A.Torun, F. (2011). Çocuk hakları öğretiminde oyun yönteminin başarıya, kalıcılığa ve tutumaetkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Adıyaman Üniversitesi, Sosyal BilimlerEnstitüsü.Turanlı, K. (2004). Birleşmiş Milletler çocuk hakları çerçevesinde çocuğun ekonomik sömürüdenkorunma hakkı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi, SosyalBilimler Enstitüsü.Uçuş, Ş. (2011). İlköğretim öğrencileri için çocuk hakları farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi.Aydın Gülan, Mustafa Ruhi Şirin, Mehmet Şirin (Ed.), I. Türkiye Çocuk Hakları KongresiYetişkin Bildirileri Kitabı. İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları, 365-382.Üstün, A. ve Yılmaz, M. (2008). Üniversite öğrencilerinin aile içi demokrasi ile ilgili görüşlerinincinsiyet ve anne-baba eğitim düzeyine göre değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi,Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 77-90.Washington, F. (2010). 5-6 yaş çocuklarına uygulanan aile katılımlı çocuk hakları eğitimprogramının etkililiğinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. MarmaraÜniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.Wolfe, J. B. (1998). The relation between mother’s and children’s understandig of rights.Unpublished Dissertation, Toronto University, Toronto, Canada.Yıldız, C. B. (2011). Devlet egemenliği ve insan hakları rejimi altında çocuk hakları: Türkiye’de2006-2010 yılları arasında terörle mücadele kanunuyla yargılanmış çocuklar.Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Bilgi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.Yurtsever, M. (2009). Ebeveyn çocuk hakları tutum ölçeğinin geliştirilmesi ve anne babalarınçocuk haklarına yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi.Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.