MEKTUP-ROMAN GELENEĞİ ÇERÇEVESİNDE “GÖLGELER VE HAYALLER ŞEHRİNDE”

Birinci tekil anlatımın tüm imkânlarını yazarına sunan mektup-romanlar Batı’da 18. yüzyılda ilk örneklerini verdikten yaklaşık bir asır sonra Türk edebiyatında çeviri faaliyetleri kapsamında görülmeye başlanmıştır. Tanzimat ve Erken Cumhuriyet Dönemi’nde daha çok kadın yazarlar tarafından kullanılan ve kadın hassasiyetini, yasak ilişkileri, sonu hüsranla biten aşkları konu edinen mektup-romanlar, Türk edebiyatında uzun bir süre kullanılmamış ve 1980’den sonra Oya Baydar ve Leyla Erbil gibi yazarlarımızın kalemiyle ihya edilmiştir. Bu dönemde yazılmış olan Mektup Aşkları ve Kedi Mektupları’nda genellikle postmodern edebiyatın etkisi görülür. Özel anlamda melez bir kimliğin dinmeyen ıstırapları içerisinde Fransa’dan İstanbul’a gelen Fuat’ın varoluş hikâyesini konu alan Gölgeler ve Hayaller Şehrinde’de mektup-romana postmodern oyunların eklenmesi suretiyle başvurulmuştur. 2014 yılında Murat Gülsoy tarafından kaleme alınan eser Romantik Dönem ile postmodern edebiyatın temel yapıtaşlarını bir araya getirmesi ve konusu itibariyla Türk edebiyatında bu tarzda yazılmış diğer örneklerden ayrılır. Bu yazıda sözü edilen bakış açısıyla Gölgeler ve Hayaller Şehrinde’nin diğer mektup-romanlar arasındaki yeri tespit edilmeye çalışılacaktır.

“GÖLGELER VE HAYALLER ŞEHRİNDE” WITHIN THE FRAME OF EPISTOLARY NOVEL TRADITION

Epistolary novels offering all facilities of first person narrative to author began to appear in Turkish literature within the scope of translation activities after nearly a century it had provided the first example in West in 18 century. Epistolary novels used further by female authors and were about female sensitivity, forbidden relations, lover sending frustration in Reorganization and early Republican Period haven’t been used for a long time in Turkish literature. Epistolary novel has been revived by pencil of writers like Leyla Erbil, Oya Baydar etc. after 1980. Mektup Aşkları and Kedi Mektupları written in this period generally have a bearing on postmodern literature. Epistolary novels have been used by adding postmodern game in Gölgeler ve Hayaller Şehrinde dealing with particularly existencestory of Fuat coming from Paris to İstanbul in unmitigated pain of a mixed race identity. This book written Murat Gülsoy in 2014 have seperated from the other samples in Turkish literature dueto it combine Romantic Period and postmodern literature and due to its substance. In this paper with reference to this perspectives, Gölgeler ve Hayaller Şehrinde’s place among other epistolary novels will be tried to determine.

Kaynakça

Argunşah, Hülya, “Kadın Olarak Yazmanın Başında Mektuplar”, Hece Dergisi Mektup Özel Sayısı, S. 114/115/116, Haziran/Temmuz/Ağustos 2006, s. 223, 225-226.

Baydar, Oya, “Edebiyat-Sosyoloji-Politika Sarmalındaki Yazarlık Serüveni Üzerine Söyleşi”, Konuşan: Feridun Andaç, Hürriyet Gösteri, S. 230, Ağustos 2001, s. 58.

Çalışlar, Aziz, Tiyatro Kavramları Sözlüğü, İstanbul: Mitos Boyut Yayınları, 2004.

Çetişli, İsmail, Batı Edebiyatında Edebi Akımlar, Ankara: Akçağ Yayınları, 2012.

Demiray, Kemal, “Tanzimattan Günümüze Değin Mektup”, Türk Dili Dergisi Mektup Özel Sayısı, 2. bs., S. 274, Temmuz 1974, Temmuz 2008, s. 94.

Dereli, Bihter, Mektup-Roman ve Kadın Yazarlar: Fatma Aliye, Halide Edip Adıvar ve Şükufe Nihal Başar, Boğaziçi Üniversitesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2010.

Erbil, Leylâ, Mektup Aşkları, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2015.

Goethe, Johann Wolfgang von, Genç Werther’in Acıları, İstanbul: Can Yayınları, 2015.

Gülsoy, Murat, Büyübozumu: Yaratıcı Yazarlık, İstanbul: Can Yayınları, 2012.

Gülsoy, Murat, Gölgeler ve Hayaller Şehrinde, İstanbul: Can Yayınları, 2014.

Gündüz, Osman, İkinci Meşrutiyet Romanı 1908-1918 Yapısal ve Tematik İnceleme, İstanbul: Dergâh Yayınları, 2013.

İmamoğlu, Abdulvahit, “Bazı Psikanalistlere Göre Rüyanın İnsan Hayatındaki Rolü”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: XII, S. 22 (2010/2), s. 22.

İnci, Handan, “Hayaller ve Gölgeler Şehrinde”, Varlık Dergisi, S. 1281, Haziran 2014, s. 68.

Kefeli, Emel, Anlatım Tekniği Olarak Mektup, İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2002.

Moran, Berna, Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış 3, İstanbul: İletişim Yayınları, 1994.

Tekin, Mehmet, Roman Sanatı 1, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2003.

Tuncel, Bedrettin, “Mektup Türüne Giriş”, Türk Dili Dergisi Mektup Özel Sayısı, 2. bs., S. 274, Temmuz 1974, Temmuz 2008, s. 9.

Uğur, Veli, 1980 Sonrası Türkiye’de Popüler Roman, İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları, 2013.

Kaynak Göster