Vergiyi Alacağı İlişkisinin Bir Aşaması Olarak Vergiyi Doğuran Olay

Vergi alacağı vergi kanunlarının, vergiyi bağ- ladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun te- kemmülü ile doğar (VUK m.19). Burada görüldüğü gibi Kanun vergiyi doğuran olayı sadece vergiyi bağladıkları olayın vukuuna bağlamamış, konuyu daha da geniş bir açıdan ifade edebilme bakımın- dan hukuki durumun tekemmülünü de bu kavram içerisine sokmuştur. Başka bir deyişle, vergiyi doğuran olay çeşitli niteliklere bürünebilir. Vergi- lendirmek istenen konunun niteliğine göre çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. Bu şekilde bir hukuksal işlem, bir eylem ya da durum olabileceği gibi, kar- ma nitelik de arz edebilir. Vergiyi doğuran olay ya- salarda açıkça yer almalıdır. Vergiyi doğuran olay yasada yeterince çerçevelenmemişse yükümlüle- rin, kişisel ve ekonomik durumlarını ve hatta te- mel haklarını etkileyecek keyfi uygulamalara yol açabilir. Bu bakımdan vergiyi doğuran olayların temel hukuk çerçeveleri kesin çizgilerle belirtilerek yasayla düzenlenmesi gereklidir. Vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi ile birlikte, vergi alacağı iliş- kisi hukuksal bakımdan meydana gelmiş olur. Ver- gi alacağı ilişkisinin vergiyi doğuran olaydan sonra geçireceği aşamalar, onun somutlaştırmasına ve yürürlük gücü kazanmasına yarar. Vergi alacağı ilişkisinin en önemli aşaması vergiyi doğuran olay- dır. Vergiyi doğuran olayın ortaya çıkıp çıkmadığını, ortaya çıkmışsa gerçekleşme zamanını bilme, do- layısıyla uygulanacak vergi kanunu, vergiye esas olacak matrahı, uygulanacak vergi oranını sapta- ma, ceza, gecikme faizi gibi vergi borcunu artıran ya da zaman aşımı gibi vergi borcunu azaltan du- rumların bulunup bulunmadığını tespit etme açı- sından büyük önem taşımaktadır.

TAX CAUSING EVENT AS A RELATION OF THE TAX DUE PROCESS

Tax is caused when the event related to the tax with the tax laws occurred (VUK-m.19). As seen, The Law relates the event not only with occurring, to explain the matter at a wider scale, relates it with the legal situation to be maturated as well. In other words, tax causing event may appear in various qualifications. It may appear in various types according to the subject to be ta- xed. A legal process on this matter, may be due to an action or situation or it may appear in a mi- xed quality as well. The tax causing event must be clearly identified in the laws. If the tax causing event is not framed enough by the laws, this may cause arbitrary executions which may affect the personal, economical situations or even the ba- sic rights. That’s why, legal frames of tax causing events must be defined and legalised certainly by the laws. On the time tax causing event is occu- red, tax due process is meant to have taken place legally. The process after tax due process helps it to be embodied and gain power to be applied. Otherwise, relation of the tax due process, even before the process to embody and apply which will be done following the event, is thought tax causing event has been occurred. The most im- portant step on the tax due process is tax causing event itself. To know whether the tax causing event has occurred and, if so, the timing of the event is highly important to decide which law to apply, the base to tax, the rate to apply, the situations which may increase the debt like delays or the situations which may decrease the debt like timeouts.

Kaynakça

- AKDOĞAN Abdurrahman, Vergi Huku- ku ve Türk Vergi Sistemi, Ankara, Gazi Yayınları 2008

- AKKAYA Mustafa, Vergi Hukukunda Ekono- mik Yaklaşım, Ankara, Turhan Kitabevi, 2002

- AKSOY Şerafettin, Vergi Hukuku ve Türk Ver- gi Sistem, İstanbul, Filiz Kitabevi, 1996

- CANDAN Turgut, Vergilendirme Yöntemleri ve Uzlaşma, Ankara, Yaklaşım Yayınları, 2001

- ERGİNAY Akif, Kamu Maliyesi, Ankara, Tur- han Kitabevi, 1987

- EROL ÇAMUR Mehmet, Yasa Dışı Kazançların Vergilendirilmesi, Vergi Dünyası, Kasım 1994, Sayı 159

- GEREK Şehnaz, Ali Rıza AYDIN, Anayasa Yargısı ve Vergi Hukuku, Ankara Seçkin Yayınları, 2010

- KANETİ Selim, Vergi Hukuku, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları,1986/1987

- KARAKOÇ Yusuf, Gelir Vergisinde Vergiyi Do- ğuran Olay(1) (Gelir Elde Edilmesi),Vergi Dünyası, Eylül, 1996, sayı 181

- KARAKOÇ Yusuf, Genel Vergi Hukuku, Anka- ra, Yetkin Yayınları, 2007

- KIRBAŞ Sadık, Vergi Hukuku, Ankara, Siyasal Kitabevi, 2012

- KIZILOT Şükrü, Zuhal KIZILOT, Kaçakçılık Suçları ve Naylon Fatura İhtilafları, Ankara, Yaklaşım Yayıncılık, 2009

- MUTLUER M. Kamil, Vergi Genel Hukuku, İstanbul, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2006

- NAS Adil, Vergi Hukukunda Tarh Zamanaşı- mı, Ankara Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 60, Sayı 2, Yıl 2011

- ÖNCEL Mualla, Ahmet KUMRULU, Nami ÇAĞAN, Vergi Hukuku,Ankara, 2008

- ÖNER Erdoğan, Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi, Ankara Seçkin Kitabevi, 2012

- ÖZBALCI Yılmaz, Vergi Usul Kanunu Yorum ve Açıklamaları, Ankara, Oluş Yayıncılık, Aralık 2010

- ÖZEL Salih, Vergiyi Doğuran Olay Kavramı, Yaklaşım, Ocak 2005, sayı 145 (http://uye-yakla- sim.com.04.11.2014)

- ÖZYER M. Ali, Vergi Usul Kanunu Uygulaması, İstanbul, Maliye Hesap Uzmanları Derneği, 2008

- PEHLİVAN Görkem, Vergi Dünyası, Aralık 2010, sayı 352

- SONSUZOĞLU Elif, Türk Vergi Hukukunda Ferdi Borç ve Alacak Olarak Faiz, İstanbul, Filiz Ki- tabevi,2001

- ŞENYÜZ Doğan, Vergi Hukuku, Bursa, Ekin Yayınları, 2012

- TURHAN Salih, Vergi Teorisi ve Politikası, İs- tanbul, Der Yayınları, 1987

- ULUATAN Orhan, Vergi Hukuku, Ankara, Adım Yayıncılık, 1994

Kaynak Göster