ŞİRKETLERİN GELİR VERGİLERİ KARŞISINDA “EŞİTLİĞİ” – ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME –

Hâlihazırda, Türk vergi sisteminde şirketlerin gelirleri üzerinden vergilendirilmeleri, Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu’na tabidir. Gerçek kişiler gelir vergisi mükellefi iken, “kurumlar” olarak adlandırılan ve aralarında sermaye şirketleri de bulunan bazı tüzel kişiler ve de diğer teşekküller kurumlar vergisiyle yükümlüdürler. Bu durumu değiştirmeye yönelik tasarlanan yeni bir Gelir Vergisi Kanunu’na göre, hem gerçek hem de tüzel kişiler bir tek kanunda birleştirilip sadece bu kanun hükümlerine muhatap olacaklardır. Bununla birlikte, mükellefiyet itibariyle “gerçek kişiler – kurumlar” ayrımı prensip olarak kaldırılmamaktadır. “Şahsiyete göre vergilendirme” olarak nitelendirilebilecek bu vergi yönteminde anılan iki mükellef grubu dışında, tüzel kişilere vergi külfeti -şimdiye kadar olduğu gibi- yüklenilmemektedir. Keza sermaye şirketlerinin vergi mükellefi olmaları kabul edilir, adi ortaklık ve bilhassa şahıs şirketlerinin ise tüzel kişiliklerine rağmen edilmez. Bu şekilde şirketler arasında yapılan vergisel ayrımın, Anayasa’yla temellendirilen ve vergi kanunları için kaçınılmaz olan ilkeler arasında zikredilen “vergide eşitlik ilkesi”yle ne denli uyarlı olduğu tartışılır bir meseledir. Çalışmamızda, bu hukuki sorun Anayasa Mahkemesi’nin ilgili kararları çerçevesinde incelenmektedir.

“EQUALITY” OF COMPANIES IN TAXATION OF INCOME – A REVIEW FROM THE PERSPECTIVE OF CONSTITUTIONAL COURT JUDGMENTS –

Currently, the taxation on incomes of companies ought to be in accordance with the Personal Income Tax Code and the Corporate Income Tax Code in the Turkish tax system. While natural persons are income tax payers, some juristic persons including so called “capital companies” and other entities which both are named a “corporate” are subject to corporate income tax. According to a new Income Tax Code, which was recently drafted to amend that legal state, both real and legal persons should be united in one and only code and treated as addressees of this code’s rules. Regardless, concerning the legal capacity to be a taxpayer, the “natural persons – corporate” distinction will be maintained. Juristic persons other than these two tax payer groups are, like in the current legal situation, not charged with tax burden within this taxation method probably being called “taxation depending on personality”. Thereby capital companies are considered taxpayers, whereas so-called “ordinary” companies and particularly socalled “personal companies” are, despite their juristic personality, not. It could be controversial matter of discussion to what extent the fiscal distinction between companies in the mentioned way is conformable to the “principle of equality in taxation” which is based upon the Constitution and is indispensable for tax codes. In this work, that legal matter is analyzed within the scope of relevant judgments of the Constitutional Court.

Kaynakça

AKDOĞAN, Abdurrahman, Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi, 9. Baskı, Ankara: Gazi Kitapevi, 2009

ATAR, Yavuz, Türk Anayasa Hukuku, 6. Baskı, Konya: Mimoza Yayınları, 2011

BİLİCİ, Nurettin, Vergi Hukuku: Genel Hükümler, Türk Vergi Sistemi, 26. Bası, Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2011

CANYAŞ, Oytun / SEÇİLMİŞ, İ. Erdem, “Anayasa Mahkemesi’nin Mali Güç İlkesine Yakla- şımına İktisadi Bakış”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt: XV, S. I (2012), s. 273 – 286

ÇAĞAN, Nami, “Türk Anayasası Açısından Vergileme Yetkisi”, Anayasa Yargısı Dergisi, Cilt: 1 (1984), s. 171 – 183

ÇOMAKLI, Şafak Ertan / GÖDEKLİ, Mehmet, Vergilemede Anayasal Prensipler, 1. Baskı, Erzurum: Savaş Yayınevi, 2011

ERKİN, Gözde, “Vergilendirme Yetkisinin Tabi Olduğu Anayasal İlkeler”, Ankara Barosu Dergisi, S. 2012/3, s. 235 – 249

Gelir Vergisi Kanunu Yorum ve Açıklamaları, Ankara: Oluş Yayıncılık, 2010

GÖRÜR, Hamit, Vergi Hukukunda Adalet İlkesi, İzmir, 2010

GÖZLER, Kemal, Türk Anayasa Hukukuna Giriş, 3. Baskı, Bursa: Ekin Yayınları, 2008

GÜNEŞ, Gülsen, “Anayasal Vergileme İlkeleri Işığında Hayat Standardı Esası”, Milletlerarası Hukuk Bülteni, Yıl 19-20 S. 1-2 (1999-2000), s. 351 – 358

KARAKOÇ, Yusuf, “Türk Hukuku’nda Vergi Kanunlarının Anayasa’ya Uygunluğunun Yargı- sal Denetimi”, Anayasa Yargısı Dergisi, Cilt: 13 (1996), s. 249 – 373

KIZILOT, Şükrü / TAŞ, Metin, Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi, 4. Baskı, Ankara: Yakla- şım Yayıncılık, 2011

MUTLUER, M. Kamil, Vergi Hukuku: Genel ve Özel Hükümler, 3. Baskı, Ankara: Turhan Kitabevi, 2011

OZANSOY, Ahmet, “Kurumlar Vergisi ve Gelir Vergisinin Entegrasyonu”, Mali Çözüm, S. 97 (2010), s. 133 – 166

ÖNCEL, Mualla / KUMRULU, Ahmet / ÇAĞAN, Nami, Vergi Hukuku, 20. Bası, Ankara: Turhan Kitabevi, 2011

ÖZBALCI, Yılmaz

ÖZBUDUN, Ergun, Türk Anayasa Hukuku, 11. Baskı, Ankara: Yetkin Yayınları, 2011

PEHLİVAN, Osman, Vergi Hukuku: Genel İlkeler ve Türk Vergi Sistemi, 13. Basım, Trabzon: Derya Kitabevi, 2012

SABAN, Nihal, Vergi Hukuku, 5. Bası, İstanbul: Beta Yayıncılık, 2009

SARIASLAN, Osman, “Anayasa Mahkemesi Kararları Çerçevesinde Vergilendirme İlkeleri”, Lebib Yalkın Mevzuat Dergisi, S. 105 (Eylül 2012), s. 19-29

ŞENYÜZ, Doğan / YÜCE, Mehmet / GERÇEK, Adnan, Vergi Hukuku, 2. Basım, Bursa: Ekin Yayınları, 2010

TANÖR, Bülent / YÜZBAŞIOĞLU, Necmi, 1982 Anayasasına Göre Türk Anayasa Hukuku, 10. Bası, İstanbul: Beta Yayınları, 2005

TEKBAŞ, Abdullah, Vergi Kanunlarının Anayasaya Uygunluğunun Yargısal Denetimi: Türkiye Değerlendirmesi, Ankara: T.C. Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı (Yayın No: 2009/396), 2009 (Yargısal Denetim)

TEKBAŞ, Abdullah, “Vergi Kanunlarının Tabi Olduğu Anayasal İlkeler”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 18, Özel S. 2010, s. 123-191 (Anayasal İlkeler)

YÜCE, Mehmet, “Mali Güce Göre Vergilendirme İlkesi Çerçevesinden Damga Vergisine Bakış”, Vergi Sorunları, S. 252 (Eylül 2009), s. 136 - 142

Kaynak Göster

ULUSLARARASI ANTALYA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ DERGİSİ
  • ISSN: 2147-7213
  • Yayın Aralığı: Yılda 2 Sayı
  • Başlangıç: 2013

41157

Sayıdaki Diğer Makaleler

MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ DAVALARININ AÇILMASINDA SÜRE -YARGITAY HUKUK GENEL KURULUNUN 2007/11-974 E. VE 2007/968 K. SAYILI KARARI IŞIĞINDA DEĞERLENDİRMELER

Savaş BOZBEL

BASIN YAYIN YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARDAN DOLAYI CEZA SORUMLULUĞU VE YAYININ GEÇİCİ OLARAK DURDURULMASI TEDBİRİ (Terörle Mücadele Kanunu'nda 02.07.2012 Tarih ve 6352 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler Açısından Anayasa Mahkemesi'nin İlgili E. 2006/121, K. 2009/90, T. 18.06.2009 Kararının Değerlendiril

Ali AKKURT

GELİR VERGİSİ KANUN TASARISININ GENEL DEĞERLENDİRMESİ: GÖRÜŞ VE ÖNERİLER*

ALİ ÇELİKKAYA

BASIN YAYIN YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARDAN DOLAYI CEZA SORUMLULUĞU VE YAYININ GEÇİCİ OLARAK DURDURULMASI TEDBİRİ (Terörle Mücadele Kanunu'nda 02.07.2012 Tarih ve 6352 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler Açısından Anayasa Mahkemesi'nin İlgili E. 2006/121, K. 2009/90, T. 18.06.2009 Kararının Değerlendiril

Ali AKKURT

BASIN YAYIN YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARDAN DOLAYI CEZA SORUMLULUĞU VE YAYININ GEÇİCİ OLARAK DURDURULMASI TEDBİRİ (Terörle Mücadele Kanunu'nda 02.07.2012 Tarih ve 6352 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler Açısından Anayasa Mahkemesi'nin İlgili E. 2006/121, K. 2009/90, T. 18.06.2009 Kararının Değerlendiril

Ali AKKURT

GELİR VERGİSİ KANUNU TASARISININ TERİM KULLANIMI VE LAFZI ÜZERİNE BİR ELEŞTİRİ*

BARIŞ BAHÇECİ

YENİ GELİR VERGİSİ YASA TASARISINA ELEŞTİREL BİR BAKIŞ

ERSAN ÖZ

ŞİRKETLERİN GELİR VERGİLERİ KARŞISINDA “EŞİTLİĞİ” – ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME –

Engin KARABULUT

YENİ GELİR VERGİSİ KANUNU TASARISINDA “ARSA PAYI KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMELERİ”

Serkan AĞAR

BASIN YAYIN YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARDAN DOLAYI CEZA SORUMLULUĞU VE YAYININ GEÇİCİ OLARAK DURDURULMASI TEDBİRİ (Terörle Mücadele Kanunu'nda 02.07.2012 Tarih ve 6352 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler Açısından Anayasa Mahkemesi'nin İlgili E. 2006/121, K. 2009/90, T. 18.06.2009 Kararının Değerlendiril

Ali AKKURT