Subhî Fahmâvî’nin Romanlarında Mitolojik ve Tarihi Şahsiyetler

Filistin asıllı Subhî Fahmâvî, romanlarında farklı konuları özgün bir üslûpla ele almaktadır. Ana konu içerisinde ilgili birçok meseleyi iç içe halkalar şeklinde bir anlatım yumağı oluşturarak ele alan Fahmâvî, okuyucuyu adeta diyardan diyara bir gezintiye çıkarmaktadır. Bu anlatım üslûbunun en önemli öğelerinden biri mitolojik ve tarihi şahsiyetlerdir. Genel olarak Ortadoğu özel olarak Ken‘ânî mitosundaki efsanevi şahsiyetler değişik vesilelerle romanlarda sık sık anılmaktadır. Yazara ait Kıssatu ‘işki Ken‘âniyye adlı roman, mitolojinin yoğun işlendiği bir romandır. İl, Ba‘l, İştar (Aştoret), Mot gibi mitoslar olay örgüsünün önemli bir kısmını oluşturmaktadırlar. Bununla birlikte Fahmâvî, roman anlatısında tarihte olumlu veya olumsuz bir şekilde nam salmış birçok şahsiyetten de bahsetmektedir. İster mitolojik olsun ister tarihi ve gerçek şahsiyet olsun, seçilen isimler rastgele seçilmemişlerdir. Bu şahısların her biri romanda anlatılan konunun daha iyi anlaşılması için anlatımın önemli bir yönünü oluştururken okuyucu da söz konusu şahıs hakkında bilgi sahibi olmaktadır. Bu makalede çağdaş Ürdün roman yazarlarından Subhî Fahmâvî’ye ait romanlarda ismi geçen mitolojik ve tarihî şahsiyetler tespit edilmeye çalışılacaktır. Tespit edilen bu şahsiyetlerin, hangi yönleri ile meşhur oldukları ortaya konulduktan sonra roman kurgusu içerisinde öne çıkarıldıkları tarafları incelenecektir. Ayrıca bağlam açısından bu şahısların tercih edilme sebepleri de irdelenecektir.
Anahtar Kelimeler:

Mitoloji

Mythological and Historical Personalities in Ṣubḥī Faḥmāwī's Novels

Palestinian origin author Ṣubḥī Faḥmāwī, utilizes different subjects in an inventive style in his novels. Faḥmāwī, refers to many related issues in the main subject by forming a narrative cycle. Mythological and historical figures are the crucial elements of his style. In his novels, he mentions the mythological figures of the Middle East, but specifically the Ken‘ani myths on different occasions. For instance, at Qiṣṣat ʻishq kanʻānīyah mythology is intensely processed. Myths such as İl, Ba'al, Ishtar (Ashtoret), Mot constitute an important part of the plotline. Additionally, Faḥmāwī mentions many personalities who have positive or negative reputations in his novels. In the storyline, the characters are not chosen randomly even if they are mythological, historical or actual. Whilst each of these characters constitutes an important aspect of the narration for a better understanding, the reader also is acquainted with these characters. In this article, it will be tried to determine the mythological and historical figures mentioned in the novels of Ṣubḥī Faḥmāwī, one of the contemporary Jordanian novelists. After revealing what aspects of these identified personalities are famous for, their prominent aspects in the fiction of the novel will be examined. In addition, the reasons for the preference of these individuals in terms of context will also be examined.
Keywords:

Mythology,

___

Abbasoğlu, Haluk vd. “İskender I”. AnaBritannica Genel Kültür Ansiklopedisi. 31-32. İstanbul: Ana Yayıncılık, 2004.

Abbasoğlu, Haluk vd. “Neron”. AnaBritannica Genel Kültür Ansiklopedisi. 477- 478. İstanbul: Ana Yayıncılık, 2004.

Akşit, Niyazi. “Napoleon Bonaparte”. A’dan Z’ye Kültür ve Tarih Ansiklopedisi. İstanbul: Yeni Şafak, 2004.

Akşit, Niyazi. “Neron”. A’dan Z’ye Kültür ve Tarih Ansiklopedisi. İstanbul: Yeni Şafak, 2004.

Akşit, Niyazi. “Sartre Jean Paul”. A’dan Z’ye Kültür ve Tarih Ansiklopedisi. 278. İstanbul: Yeni Şafak, 2004.

Bateyî, Melaye. Mevlûd. ed. Hüseyin Şemrahî. İstanbul: Nûbihar, 3. Basım, 2014.

Bilgiç, A. Timur. Dünya Mitolojileri Sözlüğü. Ankara: Barış Kitap, 2013.

Bottero, Jean - Kramer, Samuel Noah. Mezopotamya Mitolojisi. çev. Alp Tümertekin. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 3. Basım, 2019.

Bozkurt, Nahide. “Hârûnürreşîd”. DİA. 16/258-261. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 1997.

Bullen, Matthew vd. Mitoloji. çev. Nurettin Elhüseyni. İstanbul: NTV Yayınları, 6. Basım, 2015.

Cevizci, Ahmet. Paradigma Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2005.

Dede, Mazhar. “Subhî Fahmâvî’nin Romanlarında Kur’an Kıssaları”. Bülent Ecevit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7/2 (2020), 635-651.

Emecen, Feridun. “Akkâ”. DİA. 265-267. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 1989.

Fahmâvî, Subhî. ’Alâ Bâbi’l-Hevâ. Beyrut: Dâru’l-Fârâbî, 2014.

Fahmâvî, Subhî. ’Azbe. Beyrut: Dâru’l-Fârâbî, 2005.

Fahmâvî, Subhî. el-Ermeletu’s-Sevdâ. Amman: Mektebetu’l Üsreti’l-Urduniyye, 2015.

Fahmâvî, Subhî. el-Hubb fî zemeni’l-’avleme. Beyrut: Dâru’l-Fârâbî, 2008.

Fahmâvî, Subhî. Hurmetân ve mahrem. Beyrut: Dâru’l-Fârâbî, 2010.

Fahmâvî, Subhî. Kıssatu ’işki Ken’âniyye. Beyrut: Dâru’l-Fârâbî, 2009.

Fahmâvî, Subhî. Sadîkatî el-Yehûdiyye. Beyrut: Müessesetu’l Arabiyyeti lidDirasat ve’n-Neşr, 2015.

Fayda, Mustafa. Hz. Ömer Zamanında Gayr-ı Müslimler. İstanbul: İFAV, 2006.

Gökdemir, Orhan. Din ve Devrim. İstanbul: Destek Yayınevi, 2010.

Hooke, Samuel Henry. Ortadoğu Mitolojisi. çev. Alâeddin Şenel. Ankara: İmge, 4. Basım, 2002.

Kırbıyık, Kasım. “Havle bint Ezver”. DİA. 16/538. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 1997.

Küçük, Cevdet. “Sykes-Pıcot Antlaşması”. DİA. 38/204-206. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı, 2010.

Stone, Irving. Michelangelo: Iztırap ve Coşku. çev. Feyza Akgün. Ankara: Cümle Yayınları, 2015.

Tirmizî, Muhammed b. Îsâ b. Sevre. Sünenü’t-Tirmizî. thk. Muhammed Nasıruddîn el-Elbânî. Riyâd: Mektebetü’l-Me’ârif, 1996.

Ulutürk, Veli. “Binbir Gece”. DİA. 6/180-181. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 1992.

Winterling, Aloys. Caligula: A Biography. Berkeley: University of California Press, 2011.

___