The Relationship between Spiritual Well-Being and Happiness: An Investigation on Teachers

This study aims to examine the relationship between teachers’ spiritual well-being and happiness levels. Being quantitative in nature, this study employs a relationship survey model. A total of 390 teachers employed in various grades of different types of schools (i.e., primary schools, middle schools, Imam-Khatib middle schools, Anatolian-science high schools, Imam-Khatib high schools, and vocational high schools) in Istanbul’s Küçükçekmece district volunteered to participate in this study. The Personal Information Form, the Spiritual Well-Being Scale, and the Oxford Happiness Questionnaire were employed to collect data, which were then analyzed using Pearson’s correlation coefficient and a regression analysis. The results of these analyses reveal that happiness is significantly and positively correlated with transcendence and harmony with nature whereas happiness is significantly and negatively correlated with anomie. While transcendence positively affects teachers’ happiness, anomie negatively affects them. It has been found that this effect size is medium. Another important finding obtained in the study is that harmony with nature, one of the sub-dimensions of spiritual well-being, does not affect teachers’ happiness.

Spiritüel İyi Oluş ile Mutluluk Arasındaki İlişki: Öğretmenler Üzerine Bir İnceleme

Araştırmanın amacı, öğretmenlerin spiritüel iyi oluşları ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya İstanbul ili Küçükçekmece ilçesindeki ilkokul, ortaokul, imam hatip ortaokulu, anadolu-fen lisesi, imam hatip lisesi ve meslek lisesi okul türlerinde ve kademelerinde görev yapan 390 öğretmen gönüllü olarak katılmıştır. Veriler, “Kişisel Bilgi Formu” “Spiritüel İyi Oluş Ölçeği” ve “Oxford Mutluluk Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Veriler, Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi ile çözümlenmiştir. Analiz sonucuna göre öğretmenlerin spiritüel iyi oluş aşkınlık ve doğayla uyum alt boyutları ile mutluluk arasında pozitif ve anlamlı ilişki bulunurken, spiritüel iyi oluş anomi alt boyutu ile mutluluk arasında negatif ve anlamlı ilişki bulunmaktadır. Aşkınlık, öğretmenlerin mutluluğunu olumlu etkilerken, anomi olumsuz etkilemektedir. Bu etki büyüklüğünün orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen bir diğer önemli bulguda spiritüel iyi oluşun alt boyutlarından doğayla uyum öğretmenlerin mutluluklarını etkilememektedir.

Kaynakça

Akbulut, E. (2013). Eğitim fakültesi okulöncesi anabilim dalı programında yer alan müzik eğitimi dersi hedeflerinin gerçekleşme düzeylerine ilişkin ölçek geliştirme çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(1), 1-10.

Akçay, V. H. (2011). Pozitif psikolojik sermayenin kişisel değerler bakımından iş tatminine etkisi ve bir araştırma (Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul). https:// tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Akın, E. (2018). Yaşlılarda ölüm kaygısının sosyal yaşamla ve mutlulukla ilişkisi (Tıpta uzmanlık tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İzmir). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Akın, H., B., & Şentürk, E. (2012). Bireylerin mutluluk düzeylerinin ordinal lojistik regresyon analizi ile incelenmesi. Öneri, 10(37), 183-193.

Arslan, Y. (2018). Öğretmenlerin farklılıkların yönetimi yaklaşımlarına ilişkin algıları ile örgütsel mutluluk algıları arasındaki ilişki (Doktora tezi, Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Ay, Y. & Gürsu, O. (2018). Din, manevi iyi oluş ve yaşlılık. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(61), 1176-1190.

Bayhan, V. (1995). Üniversite gençliğinde anomi ve yabancılaşma (İnönü üniversitesi uygulaması) (Doktora tezi, İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya). https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Baykal, E. (2018). Spiritüelite (ruhsallık) ve iş ortamında anlam arayışı. Alanya Akademik Bakış Dergisi, 2(1), 11-25.

Baysal, S. & Aka, Ç. İ. (2013). Bir pazarlama stratejisi olarak mutluluk temasının markalar tarafından kullanılması: mutluluk temelli pazarlama üzerine bir araştırma. Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 5(1), 84-93.

Brome, D. R., Owens, M. D., Allen, K., & Vevaina, T. (2000). An examination of spirituality among African American women in recovery from substance abuse. Journal of Black Psychology, 26(4), 470-486.

Brown, I. T., Chen, T., Gehlert, N.C., & Piedmont, R. L. (2013). Age and gender effects on the assessment of spirituality and religious sentiments (ASPIRES) scale: A cross-sectional analysis. Psychology of Religion and Spirituality, 5(2), 90-98.

Bulut, A. (2015). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel mutluluk algılarının incelenmesi (Doktora tezi, Gaziantep Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep). https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Bülbül, Ş. & Giray, S. (2011). Sosyodemografik özellikler ile mutluluk algısı arasındaki ilişki yapısının analizi. Ege Akademik Bakış Dergisi, 11(5), 113-123.

Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem.

Cohen, J. (1988). Statistical Power analysis for the behavioral sciences (2nd Ed.). Lawrence Earlbaum Associates.

Cotton, S. P., Levine, E., Fitzpatrick, C., Dold, K., & Targ, E. (1999). Exploring the relationships among spiritual well-being, quality of life, and psychological adjustment in women with breast cancer. Psycho Oncology, 8(5), 429-438.

Çelik, A., Özdemir, F. Durmaz, H. & Pasinlioğlu, T. (2014). Hemşirelerin maneviyat ve manevi bakımı algılama düzeyleri ve etkileyen bazı faktörlerin belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 3(1), 1-12.

Çınar, F. & Aslan, F. E. (2017). Spiritüalizm ve hemşirelik: Yoğun bakım hastalarında spiritüel bakımın önemi. GOP Taksim EAH, Jaren, 3(1), 37-39.

Çolak, E. (2018). Sosyal fayda projelerinde gönüllü çalışan üniversite öğrencilerinde mutluluk ve psikolojik yardım aramaya gönüllülük düzeylerinin değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul). https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Daştan, N. B. & Buzlu, S. (2010). Meme kanseri hastalarında maneviyatın etkileri ve manevi bakım. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 3(1), 75.

Demirel, C. (2018). Yetişkinlerde bağlanma stillerinin mutluluk yaşam doyumu ve depresyon ile ilişkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi, Işık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Doğan, T. & Çötok, N. (2011). Oxford mutluluk ölçeği kısa formunun türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(36), 161-172.

Duman, S. (2014). Öğretmen adaylarında özgünlük ve öz duyarlığın mutluluk ile ilişkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Duran, A. (2016). Okul yöneticilerinin mutluluk düzeylerinin öz yeterlilikleriyle ilişkisi (Yüksek lisans tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat). https://tez.yok.gov. tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Düzgün, O. (2016). Ortaokulda görev yapmakta olan öğretmenlerin mutluluk düzeyleri ile sınıf yönetimi becerileri arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Eğlence, R., & Şimşek, N. (2014). Hemşirelerin Maneviyat ve manevi bakım hakkındaki bilgilerinin değerlendirilmesi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(1), 48-53.

Ekşi, H. & Kaya, Ç. (2016). Manevi yönelimli psikoterapi ve psikolojik danışma. Kaknüs Yayınları.

Emirza, E. G. (2018). Kadın konukevlerinde kalan şiddet mağduru kadınların çocukluk çağı travmaları, spiritüellik ve çatışma yöntemleri açısından psikolojik belirtilerin değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara). https://tez.yok.gov. tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Erdoğan K. T. (2019). Onkoloji hastalarında yalnızlık ve ölüm algısı ile spiritüel iyilik hali arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Samsun). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Eryılmaz, A. (2011). Ergen öznel iyi oluşunun, öznel iyi oluşu arttırma stratejilerini kullanma ile yaşam amaçlarını belirleme açısından incelenmesi. Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, 24(1), 44-51.

Fehring, R. J., Miller, J. F., & Shaw, C. (1997). Spiritual well-being, religiosity, hope, depression, and other mood states in elderly people coping with cancer. In Oncology Nursing Forum, 24(4), 663-671.

Gomez, R. & Fisher, J.W. (2005). The spiritual well-being questionnaire: Testing for model applicability, measurement and structural equivalencies, and latent mean differences across gender. Personality and Individual Differences, 39(8), 1383- 1393.

Gönenç, İ. M., Akkuzu, G., Durdun Altın, R. & Möroy, P. (2016). Hemşirelerin ve ebelerin manevi bakıma ilişkin görüşleri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(3), 34-38.

Göral, Ş. (2013). İnternet ortamında geçirilen boş zamanın üniversite öğrencilerinin mutluluk ve yaşam doyum değerlerine etkisi (Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Hiçdurmaz, D. & Öz, F. (2013). Stresle baş etmenin bir boyutu olarak spiritüelite. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 16(1), 50-56.

Holder, M. D., Coleman, B. & Wallace, J. M. (2010). Spirituality, religiousness, and happiness in children aged 8–12 years. Journal of Happiness Studies, 11(2), 131-150.

Işık, M. (2009). Okul yöneticilerinin etik liderlik özellikleri ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul). https://tez.yok. gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Ivtzan, I., Chan, C. P., Gardner, H. E. & Prashar, K. (2013). Linking religion and spirituality with psychological well-being: Examining self-actualisation, meaning in life, and personal growth initiative. Journal of Religion and Health, 52(3), 915-929.

Jahan, M. & Khan, S. (2014). Psychological well-being: Spirituality and successful aging. Indian Journal of Health and Wellbeing, 5(7), 68.

Kardaş, S. (2017). Sanal kimlik ve spiritüel iyi oluşun üniversite öğrencilerinin narsistlik eğilimlerini yordayıcılığı (Doktora tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul). https:// tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Kavas, E. & Kavas, N. (2014). Manevi destek algısı (MDA) ölçeği: Geliştirilmesi, geçerliği ve güvenirliği. International Periodical for the Languages Literature and History of Turkish or Turkic, 9(2), 905-907.

Keçeci, B. (2018). Evli kadınların psikolojik istismar profillerinin toplumsal cinsiyet algıları ve spiritüel iyi oluşları açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Kızılırmak, Ö. (2015). Genç yetişkinlerde yaşamda anlamın maneviyat ve kişilik özellikleri açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ankara). https:// tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Korkut-Owen, F. & Owen, D. (2012). İyilik hali yıldızı modeli, uygulanması ve değerlendirilmesi. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 3(9), 24-33.

Koruklu, N., Feyzioğlu, B., Özenoğlu Kiremit, H., & Aladağ, E. (2013). Öğretmenlerin iş doyumu düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(25), 119-137.

Kostak, M.A., Çelikalp, Ü., & Demir, M. (2010). Hemşire ve ebelerin maneviyat ve manevi bakıma ilişkin görüşleri. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 25-218.

Koydemir, S. & Mısır, S. (2015). Benlik kurguları ve mutluluk: Deneysel bir hazırlama çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(44), 49-60.

Köse, S. K. (2008). Korelasyon ve regresyon analizi. https://file.toraks.org.tr/ TORAKSFD23NJKL4NJ4H3BG3JH/mse-ppt-pdf/Kenan_KOSE3.pdf

Kurnaz, M. (2015). İlk yetişkinlerde dini yönelim-mutluluk ilişkisi (Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta). https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Lyubomirski, S. (2008). The how of happiness: a scientific approach to getting the life you want. New York: Penguin Press.

Mutluer, S. (2006). Özgüven oluşmasında manevi değerlerin rolü (Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Narcıkara, E. (2017). Spiritüel liderlik davranışının algılanan performans üzerine etkisi (Doktora tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul). https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Nisbet, E. K., Zelenski, J. M., & Murphy, S. A. (2011). Happiness is in our nature: Exploring nature relatedness as a contributor to subjective well-being. Journal of Happiness Studies, 12(2), 303-322.

Örekli, M., (2018). Anadolu imam hatip liseleri meslek dersleri öğretmenlerinin öğrenciler tarafından epistemik otorite olarak görülmesi üzerine nitel bir araştırma (Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya). https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Örgev, M. & Günalan, M. (2011). İşyeri maneviyatı üzerine eleştirel bir değerlendirme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), 51-64.

Özbaşaran, F., Ergül, Ş., Bayık Temel, A., Gürol Aslan, G., & Çoban, A. (2011). Turkish nurses’ perceptions of spirituality and spiritual care. Journal of Clinical Nursing, 20, 21-22.

Özen, Y. (2010). Tanrı- sen ve ben üçümüzün yolu- pastoral psikoloji ve danışmanlığın gerekliliği üzerine. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 10(2), 41-57.

Özen, Y. & Gül, A. (2007). Sosyal ve Eğitim Bilimleri Araştırmalarında Evren-Örneklem Sorunu. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 0(15), 394-472.

Özgenel, M., & Ankaralıoğlu, S. (2020). The effect of school administrators’ spiritual leadership style on school culture. Spiritual Psychology and Counseling, 5(2), 137-165.

Özgenel, M. ve Çetiner, R. (2019). Okul ikliminin öğrencilerin mutluluğuna etkisi. V. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi. 27-29 Haziran 2019/İstanbul.

Özkan, A. (2017). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin iş doyumu düzeyi (Balıkesir ili merkez ilçeler örneği) (Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir). https:// tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Öztürk, A. (2015). Öğretmenlerin sahip oldukları yaşam amaçları ve sosyal desteğin öznel iyi oluş üzerindeki yordayıcı rolü. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 338-347.

Saleem, R. (2017). Spirituality in relation to quality of life and psychological well-being among religious and non-religious persons. Indian Journal of Positive Psychology, 8(3), 420- 424.

Sancak, T. (2019). Öğretmenlerin okullardaki mekân düzenlemelerine ilişkin memnuniyetleri ile mutlulukları ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Scott, E. L. & Agretsti, A. A. (1998). Factor analysis of the spiritual well-being scale and ıts clinical utility with psychiatric ınpatients. Journal for The Scientific Study of Religion, 37(2), 314–322.

Şeftalici, B. (2017). Lise son sınıf öğrencilerinde sınav kaygısı ve maneviyat Şanlıurfa-Viranşehir örneği (Yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana). https:// tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Şirin, T. (2019). Evli çiftlerin spiritüel iyi oluşları ile evlilik doyumları arasındaki ilişki. Ekev Akademi Dergisi, 77, 389-410. Türk Dil Kurumu (2020). Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr/

Uygur, D. (2016). Hemşirelerin spiritüalite ve spiritüel bakım algısının belirlenmesi ve iş doyumu ile arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bolu). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.

Wong K.F, Lee L.Y.K, & Lee J.K.L. (2008). Hong Kong enrolled nurses’ perceptions of spirituality and spiritual care. International Nursing Review, 55, 333–340.

Yılmaz, M. & Okyay, N. (2009). Hemşirelerin maneviyat ve manevi bakıma ilişkin görüşleri. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 11(3), 41-52.

Yoon, E., Chang, C. C. T., Clawson, A., Knoll, M., Aydin, F., Barsigian, L., & Hughes, K. (2015). Religiousness, spirituality, and eudaimonic and hedonic well-being. Counselling Psychology Quarterly, 28(2), 132-149.

Zelenski, J. M., & Nisbet, E. K. (2014). Happiness and feeling connected: The distinct role of nature relatedness. Environment and Behavior, 46(1), 3- 23.

Zinnbauer, B. J., Pargament, K. I. ve Scott, A. B. (1999). The emerging meanings of religiousness and spirituality: Problems and prospects, Journal of Personality, 67(6), 889-916.

Kaynak Göster