İş etiği ve işletmelerde etik çöküş

Küreselleşen dünya ekonomisiyle birlikte iş etiği, işletmeler için artık vazgeçilmez bir gereklilik olmuştur. İşletmelerin iş etiğine uygun davranışları, uzun vadede işletmelerin başarılarını olumlu yönde, aksi davranışlar ise olumsuz yönde etkileme gücüne sahip olmuştur. Bu sonucu, Amerika ve Avrupa'da yaşanan işletme skandallanyla açığa çıkan etik çöküşler ortaya koymuştur. İş dünyası, iş etiğinin gerekliliğini ve önemini açıkça gösteren etik çöküşlerden önemli dersler çıkarmışlardır. Bu çalışmayla, iş etiği kavramı kuramsal bir çerçevede ele alınarak, işletmeler için gerekliliği ve önemi ortaya konulmuş ve ayrıca, işletmelerdeki etik çöküş nedenleri ve sonuçları itibarıyla incelenmiştir.

With the globalization in world economy, business ethics became indispensable necessity for companies. Over the long term, behaviours of companies in accordance with the business ethics affect companies' success in a positive way; while opposite behaviours have negative effects. Ethical collapses that occurred in America and Europe with corporate scandals have already proved this. Business world drew important lessons from these experiences. In this study, concept of business ethics is examined in a theoretical framework and its necessity and importance for businesses is displayed. Finally reasons and results of ethical collapse in companies are examined.

Kaynakça

Aktan, Coşkun Can (2007), "İş Ahlakı ve Sosyal Sorumluluk Kavramı", http://www.canaktan. org/canaktan_personal/canaktan-arastirmalari/toplam-ahlak/aktan-is-ahlaki.pdf, (7 Mayıs 2007).

Arslan, Mahmut (2001), İş ve Meslek Ahlakı, 1.Basım, Ankara, Nobel Yayın Dağıtım.

Ay, Ünal (2003), İşletmelerde Etik ve Sosyal Sorumluluk, İstanbul, Nobel Kitabevi.

Bayraktaroğlu, Serkan, Rana Özen Kutanis ve Yasemin Özdemir (2007), "Etik Eğitiminde Neredeyiz?: İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri Örneği", http://www.etiksempozyumu. sakarya.edu.tr/etik/4. l/4Serkan% 20Bayraktaroglu.pdf, (23 Kasım 2007).

Brickley, James A., Clifford W. Smith Jr. and Jerold L. Zimmerman (2002), "Business Ethics and Organizational Architecture", Journal of Banking&Finance, Vol.26, 1821-1835.

Çabuk, Serap ve Seda Şengül (2005), "İşletme Yöneticilerinin Mesleki Değerlerinin ve Demografik Özelliklerinin İşletme Etiği Üzerindeki Etkisi: Türkiye'de Büyük Ölçekli Sanayi İşletmeleri Üzerine Bir Uygulama", Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (e-dergi), C.14, S.l, 171-180.

Çelik, Adnan (2007), "Şirketlerin Sosyal Sorumlulukları", Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Ed. Coşkun Can Aktan, İstanbul, İGİAD Yayınları, 61-84.

Daianu, Daniel (2007), "Events Spur Re-examination of Business Ethics, Social Responsibility", Southeast European Times, http: //www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/ features/setimes/articles/2002/12/021122-DANIEL-001, (7 Mayıs 2007).

Demir, Ömer (2003), İktisat ve Ahlak, Ankara, Liberte Yayınları.

"Enron Skandali ve Sermaye Piyasaları" (2008), http: //www.ekodialog.com/ Makaleler/enron_ skandali_sermaye_piyasalari.html, (10 Ocak 2008).

Güven, Mehmet ve diğerleri (2004), "KOBİ Yöneticilerinin İş Ahlakı ve Sosyal Sorumluluk Algılaması: K.Maraş KOBİ'lerinde Bir Araştırma", I.Kobiler ve Verimlilik Kongre Kitabı (11-12 Aralık 2004), İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınları, Yayın No: 43, 799-809.

Haşlak, İrfan (2006), "Etik Kongresinin Ardından", Akademik İncelemeler, C.l, S.l, 211-219.

Hurst, Nathan E. (2004), "Corporate Ethics, Governance and Social Responsibility: Comparing European Business Practices to those in the United States", Santa Clara University, A Study Conducted for the Business and Organizational Ethics Partnership Markkula Center for Applied Ethics, Spring.

ennings, Marianne M. (2006), "The 7 Signs of Ethical Collapse", European Business Forum, Issue.25, 32-38.

Kırel, Çiğdem (2000), "Örgütlerde Etik, Ahlak ve Sosyal Sorumluluk Kavramına Kültürel Yaklaşımlar", M.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C.XVI, S.l, 231-248.

Kızıltoprak, Kemal (2006), "Düşünce Tarihinde Ahlak Ekolleri ve Görüşleri", Köprü Dergisi, S.95, http: //www.koprudergisi.com/ index.asp?Bolum=EskiSayilar&Goster= Yazi&YaziNo=789, (1 Aralık 2006).

Kurt, Ganite (2008), "Dünyada Yaşanan Muhasebe, Denetim Skandallan ve Yansımaları Sarbonox Oxley Yasası", http: //websitem.gazi.edu.tr/ganite/Dosyalndir, (15 Şubat 2008).

Li, Maryan (2007), "Business Ethics: The Big Yellow Taxi to Success in the Future of Business", http://www.commerce.virginia.edu/newsevents/news% 20releases/releases 2007/Rolls-Royceeessay-Li.doc, (22 Mayıs 2007).

Lyke, Bob and Mark Jickling (2008), "WorldCom: The Accounting Scandal", Foreign Press Centers, http: //fpc.state.gov/documents/organization/13384.pdf, (15 Şubat 2008).

Özgener, Şevki (2004), İş Ahlakının Temelleri, 1.Basım, Ankara, Nobel Yayın Dağıtım.

Özlem, Doğan (2004), Etik-Ahlak Felsefesi, İstanbul, İnkılap Kitabevi.

Öztürk, Osman (2006), "Ahlak Olgusunun Kaynağı Nedir?", Köprü Dergisi, S.95, http: //www.koprudergisi.com/index.asp?Bolum= EskiSayilar&Goster=Yazi&YaziNo=79, (15 Aralık 2006).

Santa Clara University-Markkula Center for Applied Ethics (2007), "A Framework for Thinking Ethically", http: //www.scu.edu/ethics/ practicing/decision/framework.html, (17 Ocak 2007).

Simenson, Jakob (2005), "Kurumsal Sosyal Sorumluluk Şirketlerin Yararına...", Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu, http://www.tisk.org.tr/isveren_sayfa. asp?yazi _id=l 184&id=66, (10 Mayıs 2007).

Sucu, Yaşar (2003), "Yönetim ve Etik", 11.Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi (22-24 Mayıs 2003), Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F., Yayın No: 57, 281-296.

Torlak, Ömer (2006), Pazarlama Ahlakı, 3.Baskı, İstanbul, Beta Yayım.

"Tyco International" (2008), http://en.wikipedia.org/wiki/Tyco_ International, (15 Şubat 2008).

Ural, Tülin (2003), İşletme ve Pazarlama Etiği, Ed. Cemal Yükselen, 1 .Baskı, Ankara, Detay Yayıncılık.

Uzkesici, Nuray (2007), "İşletmelerde Etik Yönetimi-İşletmelerde Etik Kalitesinin Yönetimi¬ne Geçiş", İş,Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, C.5, S.2, http: //www.isguc.org/?avc=arc_view. php&ex=162&pg=m, (13 Şubat 2007).

Ülgen, Hayri ve S. Kadri Mirze (2004), İşletmelerde Stratejik Yönetim, 2.Baskı, İstanbul, Literatür Yayıncılık.

Kaynak Göster