Suç mağdurlarının korunmasında sivil toplum kuruluşlarının rolü: Avrupa birliği - Türkiye karşılaştırması

Suçun işlendiği çoğu yerde mağdursuz suçlar dışında mutlaka bundan zarar gören potansiyel bir de mağdur ortaya çıkabilir. Mağdur, suçtan doğrudan doğruya zarar gören kişidir. Mağdurun korunması için sadece polisiye tedbirler ve önlemlerle almak yeterli olmayabilir. Bu durumda devlet otoritesinin dışında, devletten özerk, özel alan ile devlet arasında aracı niteliğinde örgütlü bir sosyal yapılanma olan Sivil Toplum Kuruluşları (STK) devreye girmelidir. STK’lar daha çok devletin yapamadığı ya da yapmadığı birçok faaliyeti gerçekleştirmektedir. Bu tür kuruluşlar devletten daha hızlı servis verme, esnek olma ve maliyetlerde tasarruf sağlama olanağına sahiptir. Suç mağdurlarının korunmasında kamu ve sivil toplum kurumları arasındaki işbirliği imkânlarının da sürekli olarak geliştirilmesi gerekmektedir. Bu makalede, özellikle şiddet suçu mağdurlarının korunmasında Avrupa Birliği (AB) normları ve Türkiye’deki STK uygulamaları ele alınacaktır. Bu kapsamda; Fransız Mouvement du Nid (LE NİD), Lüksemburg’dan Fondation Maison de la Porte Ouverte (FMOP) ve Alman Weisser Ring mağdur koruma derneklerinin yapıları ve mağdurlara yönelik yürüttükleri yardım faaliyetleri incelenecektir.

NGO’s role in protecting crime victims: comparison of EU and Turkey

In most of the crimes, apart from victimless ones, there may be a potential victim who is really damaged. A victim is a person who is directly damaged from a crime. Protection of victims cannot be merely solved by precautions taken by police. In this case, apart from state authority, non-governmental organizations (NGO), which are autonomous from the state and organized settlements functioning as mediators between private sphere and the state, should become a part of this protection. NGO's are conducting many activities that government cannot or do not do. These institutions are better at the speed of service delivery, they are more elastic and they can cut the costs better than government. Cooperation between public and NGOs to protect crime victims should be developed continuously. In this article, European Union (EU) norms and the Turkish practices in the protection of especially violent crime victims will be within this scope, the structure of three victim protection associations from France; Mouvement du Nid (LE NID), Luxembourg; Fondation Maison de la Porte Ouverte (FMOP) and Germany; Weisser Ring will be included.

Kaynakça

AB Genel Sekreterliği, (2010), “AB nedir?”, http://www.abgs. gov.tr/index.php?p=232&l=1, (erişim tarihi: 10.7.2010).

AB Haber, (2010), “Avrupa Komisyonu Daphne Programına Öncelik Veriyor”, http://www.abhaber.com/ozelhaber.php?id=299, (erişim tarihi: 15.9.2010).

Albrecht, Hans Jörg; Kilchling, Michael, (2007), Victims of Terrorism Policies: Should Victims of Terrorism be Treated Differently, Springer Science+Business Media B.V, s.2.

Avrupa Konseyi, (2012), “Şiddet Suçu Mağdurlarına Tazminat Ödenmesine Dair Avrupa Sözleşmesi”, Avrupa Antlaşmaları, http://www.avrupakonseyi.org.tr/antlasma/aas187o.htm, (erişim tarihi: 28.09.2012).

Avrupa Konseyi, (2010), “Yeni İnsan Ticareti Uzman Grubu İlk Toplantısını Gerçekleştiriyor, http://www.coe.int/, (erişim tarihi: 17.7.2010).

Avrupa Konseyi, (2008), “Victims - Support and assistance”, http://www.coe.int/;http://book.coe.int/EN/ficheouvrage.php?PAGEI D=36&lang=EN&produit_aliasid=2249, (erişim tarihi: 15.7.2011).

Avrupa Komisyonu, (2010), “Türkiye 2010 Yılı İlerleme Raporu”, http://www.abgs.gov.tr/index.php?p=45313&l=1, (erişim tarihi:14.9.2011).

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR), (2011), “Suç Mağdurları için Temel Adalet İlkeleri Bildirgesi”, Declaration of

Basic Principles of Justice for Victims of Crime and Abuse of Power, www2.ohchr.org/english/law/victims.htm, (erişim tarihi: 27 Nisan 2011).

Böckelman, Benedikta; Leonhardt, Katja; Sartorius, Barbara, (2003), Grenzüberschreitendes Verbrechen-Grenzüberschreitende Zusammenarbeit, Books on Demand GmbH, Boppard, ss.15-200.

Brennpunkt Mittelbadische Presse, (2008), “Prostituierte sind Opfer, nicht Straftater”, August Samstag/Sonntag.

Buğra, Ayşe, (2005), AB Müzakere Sürecinde STK’lar ve Yoksulluk, İstanbul Bilgi Üniversitesi, STK Eğitim ve Araştırma Birimi, Sivil Toplum ve Demokrasi Konferans Yazıları, No:12, s.61.

Council of Europe, (2010), “Declaration of Basic Principles of Justice for Victims of Crime and Abuse of Power”, www2.ohchr.org/english/law/ victims.htm, (erişim tarihi: 11.8.2010).

Demirbaş, Timur, (2001), Kriminoloji, Seçkin Yayınları, Ankara, ss.301.

Dinçer, Meral, (1996), Çevre Gönüllü Kuruluşlar, Türkiye Çevre Vakfı Yayınları, Ankara, s.49.

Universitat Tübingen, (2010), “Institut für Kriminologie”, http://www.jura.uni tuebingen.de/einrichtungen/ifk, (erişim tarihi: 15.7.2010).

Erem, Faruk; Danışman, Ahmet; Artuk, Mehmet E., (1997), Ceza Hukuk Genel Hükümler, Seçkin Yayınları, Ankara, s.886.

Erzurumluoğlu, Bayram, (2009), AB Normlarında Mağdur Haklarının Korunması, Polis Bilimleri Dergisi Cilt:11, Sayı 4, ss.68-73.

EU Daphne Programm, (2004), “Protection and Aid for Female Marriege Migrants”,http://ec.europa.eu/justice_home/daphnetoolkit/files/project s/2003_080/04_reader_conference_heirat_ii_2003_080.pdf, (erişim tarihi: 22.11.2012).

FreiJa, Jahresbericht, (2009), “Aktiv gegen Menschenhandel und Zwangsprositution”,http://www.ekiba.de/download/FreiJa_Jahresberic ht_2009.pdf, (erişim tarihi: 20.11.2012).

Friedrich, Ebert Stiftung, (2012), “EU-Programme Gegen Frauenhandel Stop und Daphne”, http://library.fes.de/fulltext/id/00565005.htm#E9E6, (erişim tarihi: 20.11.2012).

FMPO-Fondation Maison de la Porte Ouverte, (2012), http://www.fmpo.lu/

Geleri, Aytekin, (2004), Suç Mağduriyeti ve Polisi, Polis Bilimleri Dergisi, Cilt 6, Ankara, ss.58.

İnsel, Ahmet, (2004a), Sivil Toplum, STK’lar ve Gönüllülük, İstanbul Bilgi Üniversitesi, STK Eğitim ve Araştırma Birimi, Sivil Toplum ve Demokrasi Konferans Yazıları, No:5, s.8.

İstanbul Üniversitesi, (2012), “Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi”, http://istanbuluniversitesi.hukukfakultesi. gen.tr/merkez1.asp, (erişim tarihi: 15.7.2012).

Jahrestbericht 2011/2012, “Weisser Ring”, https://www.weisserring. de/fileadmin/content/Jahresberichte/neuEinzelWR_Jahresbericht_RZ _Komplett_2012_09_24.pdf, (erişim tarihi: 19.11.2012).

Kafes, Veli, (2011), Ceza Hukukunda Mağdurun Zararının Giderilmesi, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Sayı 60, Ankara, s.115.

Kanunlar Genel Müdürlüğü, (2010), “Suç Mağdurlarına Yardım Hakkında Kanun Tasarısı”, http://www.kgm.adalet.gov.tr/Tasariasamalari/Gorus/ Kanunlar/sucmagdur.pdf, (erişim tarihi: 10.7.2010).

Karahasan, Mustafa R, (1996), Tazminat Hukuk, Beta Yayınları, İstanbul, s.55.

Keyman, Fuat, (2004), Avrupa’da ve Türkiye’de Sivil Toplum, Bilgi Üniversitesi, Sivil Toplum ve Demokrasi Konferans Yazıları, No:3, ss.2- 10.

Koca, Mahmut ve Üzülmez, İlhan, (2004), Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukukunda Mağdurun Korunması ve Mağdura Tanınan Haklar, Hukuki Perspektifler Dergisi, Sayı:2, s.141.

Le Nid-Mouvementdunid, (2010), “Uluslararası Hedefler”, http://www.mouvementdunid.org/, (erişim tarihi: 29.6.2010).

Marmara Üniversitesi, (2011), “İnsan Hakları, Ceza Hukuku Ve Kriminoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi”, http://www.marmara.edu.tr/ tr/arastirma/insan-haklari-ceza-hukuk-ve-kriminoloji, (erişim tarihi: 15.8.2011).

Möllering, Andrea, (2006), Traumaambulenzen: Versorgungskonzept bei psychischer Traumatisierung in NRW, Georg Thieme Verlag KG, Stuttgart, s.45.

Mor Çatı, (2010), “Öykümüz”, http://www.morcati.org.tr/tr/sayfa/11/ Oykumuz.html, (erişim tarihi: 19.7.2010).

Mywort Luxemburg Gare, (2011), “40 Jahre Fondation Maison de la Porte ouverte”, http://www.mywort.lu/gare/news/12773230.html, (erişim tarihi: 22.11.2012).

Ney, Margarete, (2005), Orte Gesellschaftlichen Lernens, Peter Lang GmbH, Freiburg, s.162.

Outshoorn, Joyce, (2004), The Politics of Prostitution, Cambridge University Pres, UK, s.133.

Özalp, Ali, (2008), Sivil Toplum Örgütlerinin Toplumsal ve Siyasal Bakımdan Önemi, Dernekler Denetçiliği Yeterlilik Tezi, Ankara, ss.10- 94.

Özbek, Mustafa, (2010), Çağdaş Ceza Adaleti Sistemlerinde Alternatif Çözüm Arayışları ve Arabuluculuk Uygulaması, Kazancı Hukuk Dergisi 2010/1, İstanbul, s.87.

Özbek, Veli Ö., (1997), Ceza Hukukunda Suçtan Doğan Mağduriyetin Giderilmesi, Seçkin Yayınları, Ankara, ss.131-147.

Parlak, Engin, (2006), Türk Ceza Hukukunda Uzlaşma, YL Tezi, Kocaeli, s.26.

Polat, Ahmet ve Gül, Serdar Kenan (2010). “Kriminoloji Araştırmalarında Mağdur Anketlerinin Yeri ve Önemi”, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, Cilt 7, Sayı 1, ss.1290-1310.

Polis Haber Bülteni, (2010), “Polislere Empati Dersi”, http://www.polisbulteni.com/haber_detay.asp?haberID=1282, (erişim tarihi: 10.9.2010).

Ratgeber Für Opfer Von Gewalttaten, (2008), “Şiddet Mağdurları İçin El Kitabı”, Lv Druck GmbH & Co KG, Münster.

Ruprecht-Karls-Universitat, (2011), “Istitut für Kriminologie”, http://www.uni heidelberg.de/institute/fak2/krimi/index.html, (erişim tarihi: 15.8.2011).

http://www.staatsanwaltschaft.bremen.de/sixcms/media.php/13/Opferschutz- Merkblatt.pdf, (15.7.2010).

Sautner, Lyane, (2005), Schriftenreihe der Weisser Ring Forschungsgesellschaft-Viktimologie und Opferrechte, Journal für Strafrecht, Wien, s.9.

Sivil Tolum Geliştirme Merkezi, (2010), “Sivil Toplum İşbaşında” Avrupa Demokrasi ve İnsan Hakları Girişimi”, http://www.stgm.org.tr/tr/icerik/detay/sivil-toplum-is-basinda-2, (erişim tarihi: 21.7.2010).

Sokullu-Akıncı, Füsun, (1999), Viktimoloji, İstanbul: Beta Yayınları, ss.21- 314.

Solwodi e.V, (2010), “Grenzüberschreitendes Verbrechen- Grenzüberschreitende Zusammenarbeit, Schutz und Betreuung von Gewalt-und Menschenhandelsopfern”, http://www.solwodi.de/ 237.0.html, (erişim tarihi: 28.7.2010).

Staatsanwaltschaft Bremen, (2010), “Merkblatt Über Rechte Von Verletzen Und Geschadigten In Strafverfahren”,Bremen.

TDK Türkçe Sözlük, (1998), Türk Dil Kurumu, Ankara.

Trauma Informatıons Zentrum, (2010), http://www.trauma-informationszentrum. de, (erişim tarihi: 15.7.2010).

Türkiye’nin İnsan Ticareti İle Mücadele Çabalarının Ve Tüm İnsan Ticareti Mağdurlarının Adalete Erişimlerinin Desteklenmesi, (2009), AB Hibe Projesi Türk Hukukunda İnsan Ticareti Suçu, El Kitabı, 2. Baskı, Ankara.

Uçan Süpürge Derneği, (2010), “Uçan Süpürgenin Öyküsü”, İstanbul.

http://www.ucansupurge.org/turkce/index.php, (erişim tarihi: 07.7.2010).

Universitat Hamburg, (2010), “Institut für Kriminalwissenschaften”, http://www2.jura.uni hamburg.de/instkrim/kriminologie/index.html, (erişim tarihi: 15.7.2010).

Universitat zu Köln, (2010), “Istitut für Kriminologie”, http://www.kriminologie.uni-koeln.de/, (erişim tarihi: 22.7.2010).

Weisser Ring, (2010), “Gemeinnütziger Verein zur Unterstützung von Kriminalitätsopfern und zur Verhütung von Straftaten”, https://www.weisserring.de/uploads/tx_publication/WR_Opferschutz_Int ernational_02.pdf, (erişim tarihi: 19.7.2010).

Weisser Ring, (2010), “Wichtige Opferrechte im Überblick”, https://www.weisserring.de/uploads/tx_publication/WR_Opferschutz_ International_02.pdf, (erişim tarihi: 11.7.2010).

Wirth, Ingo, (2011), Kriminalistik-Lexion, Verlagsgruppe Hüthig GmbH, Heidelberg, s.645.

Yaman, Yılmaz, (2003), Gönüllülük Psikolojisi ve Gönüllü Yönetimi, Sivil Toplum Dergisi, Yıl 1, Sayı: 2, s.1.

Yıldız, Ali K., (2008), Ceza Muhakemesi Hukukunda Mağdur Suçtan Zarar Gören Şikayetçi, Seçkin Yayınları, Ankara, ss.44-87.

Zeitung Letzebuerger Vollek, (2009), “Gewalt im Haushalt”, http://www.zlv.lu/spip/spip.php?article1336, (erişim tarihi: 22.11.2012).

Kaynak Göster