Arteriovenöz Fistül Kanülasyon İşlemi Sırasında Kullanılan Giriş Tekniklerinin Ağrı Düzeyine Olan Etkisinin Saptanması

Amaç: Bu çalışma, arteriovenöz (AV) fistül kanülasyon işlemi sırasında fistül iğnelerinin keskin ucunun yukarı ve aşağı yönde oluşunun ağrı düzeyine etkisini belirlemek amacıyla deneysel olarak planlanmıştır. Gereç-Yöntem: Araştırma bir üniversite hastanesinin diyaliz ünitesinde Temmuz 2011-Ağustos 2012 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırma kapsamına belirtilen tarihler arasında diyalize giren hemodiyaliz (HD) hastaları ile yürütülmüş, araştırmanın evrenini kronik HD programına devam eden 32 hasta oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmeyip hastaların tamamı araştırma örneklemini oluşturmuştur. Araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden, kronik HD programına devam eden, otolog AV fistülü olan, AV fistülünde daha önce hematom, stenoz gelişme öyküsü olmayan, AV fistülü iki aydan önce açılmış olan, ağrı değerlendirmesini yapmayı engelleyen psikolojik bir durumu olmayan, rahat iletişim kurulabilen hemodiyaliz hastaları ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri 14 soruyu içeren sosyodemografik bilgiler, sözel kategori ölçeği (SKÖ) ve Görsel kıyaslama ölçeği (GKÖ) kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde ve ortalama değerleri ile Wilcoxon, McNemar-Bowker ve iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların %28.1’i 55-64 yaş grubunda ve yaş ortalamasının 50.44±16.23 olduğu, %62.5’inin erkek, %68.8’inin evli,% 25.0’ının ev hanımı ve %34.4’ünün ilkokul mezunu olduğu saptanmıştır. Hastalarda ağrının SKÖ sonuçları değerlendirildiğinde; iğne ucu yukarı (IUY) uygulamasında % 65.6’sının, iğne ucu aşağı (IUA) uygulamasında ise %65.3’ünün şiddetli ağrısı olduğu belirlenmiştir. Hastalarda ağrının GKÖ sonuçları değerlendirildiğinde; en çok iğne ucu yukarı uygulamasında % 18.8’inin 40mm, iğne ucu aşağı uygulamasında ise %25.0’ının ağrısı olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç ve Öneriler: Araştırma kapsamına alı- nan hastaların SKÖ sonuçlarının, İUY girişimde, İUA olana göre daha düşük olduğu, GKÖ sonuçlarının iğne ucu girişimde, İUA olana göre daha düşük olduğu ancak istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olmadığı saptanmış- tır. Benzer çalışmaların örneklem sayısı arttırı- larak tekrarlanması, ağrıyı azaltmada etkisi olan buttonhole tekniği gibi farklı tekniklerle karşılaştırılmalı çalışmaların planlanması önerilmektedir

Purpose of Study: This experimental research planned to determine the effect on pain level when the fistula needle’s sharp head move upwards and downwards. Materials and Methods: Research has been made in the University hospital’s Dialysis Unit dates in July 2011 to August 2012. Study conducted with hemodialysis patients, and the universe of project includes 32 chronic patients which continue the treatment in HD program. There was no sampling selection in the study, all the patients created sampling part of the study. Patients who involved the research were volunteers, still continues to HD program, have autolog AV Fistula, had no story of AV Fistula hematoma or stenosis before, AV fistula opened two months ago, have psychological condition which didn’t effect the evaluation of pain, and have convenient communication. The data collected by using 14 questions of socio-demographic information, descriptive verbal scale (DVS) and Visual Analogue Scale (VAS). Evaluation of the data obtained from the study of number, percentage, average of values and significance of the difference between Wilcoxon signed-rank, McNemar-Bowker, and Student's t-test. Results:28.1% of the patients’ age group was 55-64 and the average age was 50.44 ± 16.23 years, 62.5% male, 68.8% were married, 25% were housewives and 34.4% were primary school graduates. When the results are evaluated pain in patients with DVS , the tip of the needle up in 65.6%, down to the tip of the needle in 65.3% had severe pain. Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) birçok nedenle ortaya çıkan, böbrek fonksiyonlarının kaybı ve üremik sendrom ile sonuçlanan, geriye dönüşü olmayan kompleks tedavileri ve yüksek ekonomik giderleri dolayısıyla ülkemiz için ciddi kronik bir sağlık sorunudur (1,2). Türk Nefroloji Derneği’nin verilerine göre; Türkiye’de kronik böbrek yetmezliği hastalarının %82.3’üne hemodiyaliz (HD) uygulanmaktadır. Düzenli HD uygulanan hasta sayısı 1998 yılında 11.330 iken, 2011 yılında bu rakam 49.404’e ulaşmıştır (3). SDBY olan hastalarda tedavi tıbbi tedavi ve diyaliz yöntemleri ile yürütülmektedir. Diyaliz hemodiyaliz (HD) ve periton diyalizi ( PD) olmak üzere iki şekilde yapılmaktadır (1).Kronik HD programına alınması planlanan hastanın yüksek volümlü kan akımının sağlanabilmesi için hastanın damar yapısına uygun olan arteriovenöz (AV) fistül, greft ya da tunnel kateter seçimi yapılır. HD girişi sağlayan bu yollardan birinin seçimi ve yeterli şekilde yapılması, HD işleminin sürekliliğini ve yeterliliğini sağlamada, son derece önemli Conclusion and Recommendations; Based on DVS results of the patients who involved the study showed us; up attempt tip of the needle create less pain than down attempt tip of needle. On the other hand, based on VAS results of patients who involved the study showed us; up attempt tip of the needle create less pain than down attempt tip of needle; however when the results are identified, there were no significant statistical differences between them. Repetition of similar works by increasing the sample size, the effect of reducing pain compared with different techniques, such as the “buttonhole” work planning technique is recommended

___

Vancouver Durmaz Akyol A. , Mertbilek A. , Kara L. , Karadeniz D. Arteriovenöz Fistül Kanülasyon İşlemi Sırasında Kullanılan Giriş Tekniklerinin Ağrı Düzeyine Olan Etkisinin Saptanması. Nefroloji Hemşireliği Dergisi. 2015; 10(1): 10-18.