Yaşlılara evde bakım verenlerde ruhsal belirti sıklığı ve etkileyen faktörler

Amaç: Araştırmada yaşlı hastalara evde bakım veren kişilerin ruhsal belirti sıklığı ve bu sıklığı etkileyen faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel tipte yapılan araştırmanın evrenini evde sağlık hizmeti verilen 169 yaşlının bakıcıları oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçilmemiş olup, evrenin tümüne ulaşılması hedeflenmiştir. Veriler hazırlanan soru formu ile kişiden sözlü onam alındıktan sonra toplanmıştır. Soru formu evde bakım veren kişinin sosyodemografik özellikleri, hasta bakım özellikleri ve mevcut sağlık durumu ile Goldberg tarafından geliştirilen Genel Sağlık Anketi (GSA)-12 sorularından oluşturuldu. GSA-12’nin değerlendirilmesinde Likert tipi puanlama kullanılmıştır. Alınan puanlar 0-36 arasında değişmekte olup, kesim noktası 10/11 olarak alınmıştır. Veriler SPSS 10,5 paket programında analiz edilmiştir. Bulgular: Bakım verenlerde ruhsal belirti sıklığı %59,2’dir. İkili analizlerde bakım veren kişinin yaşlıya yakınlığı, bakım verenin yaşı, çalışma durumu, eğitimi, aileye gelir getiren kişi sayısı, evde yaşayan kişi sayısı, yaşlı bakımı için ayrılan zaman, bakım verenin bakım vermede yetersiz kalması ile ruhsal belirti varlığı arasında istatistiksel düzeyde anlamlı fark bulunmuştur (p

Frequency and affecting factors of psychiatric symptoms of caregivers of elderly people

Aim: To determine the frequency and the factors affecting psychiatric symptoms in the caregivers of elderly patients. Method: The population of this cross sectional study includes caregivers of 169 elderly patients receiving informal home care services. A sample was not chosen as we tried to reach the entire study population. Data was collected via a questionnaire after a verbal informed consent. The questionnaire includes care givers&#8217; sociodemographical features, information regarding the care received by the patients, present status of the caregiver&#8217;s health and General Health Questionaire-12 (GHQ-12) developed by Goldberg. For the evaluation of GHQ-12, Likert type scoring was used. GHQ-12 scores range between 0-36 and cut-off point is accepted as 10/11. All data was analyzed in SPSS 10.5 software. Results: The frequency of psychiatric symptoms in caregivers was 59,2%. In univariate analysis a statistically meaningful relationship was determined between relation to the patient, age, working status and education of caregivers, house income supplier count, household count, insufficiency of care, time allocated for care (p<0.05). On the other hand, in multivariate analysis only insufficiency of care and count of income suppliers below 2 were determined as risk factors. Conclusion: Caregivers of elderly patients are at high risk for psychiatric disorders. Therefore, all informal caregivers should be surveyed for psychiatric disorders by home care services.

Kaynakça

1. Karahan A, Güven S. Homacare for elderly. Turkish Journal of Geriatrics 2002; 5 (4):155-9.

2. Çatak B, Kılınç S.A, Badıllıoğlu O ve ark. Burdur’da evde sağlık hizmeti alan yaşlı hastaların profi li ve evde verilen sağlık hizmetleri. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi 2012; 10(1):13-21.

3. Akça N, Taşçı S 65 yaş üstü bireylere bakım verenlerin yaşadıkların sorunların belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of 30 Health Sciences) 14(Ek Sayı: Hemşirelik Özel Sayısı) 2005;30-6.

4. Kılç C (1998) Türkiye ruh sağlığı profi li: erişkin nüfusta ruhsal hastalıkların yaygınlığı, ilişkili faktörler, yeti yitimi ve ruh sağlığı hizmeti kullanımı sonuçları. In: Erol N, Kılıç N, Ulusoy M, Keçeci M, Şimşek Z, (eds). Türkiye ruh sağlığı profi li raporu. Ankara: Eksen Tanıtım Ltd. Şti; 1998:77-96.

5. İren D, Önder M. E, Gökkurt E ve ark. Genel Sağlık Anketi: Üç Ayrı Puanlama Yöntemine Göre Geçerlik ve Test-Tekrar Test Güvenirlik. 3P Dergisi 1996;4 (2):91-9.

6. Belek I. Genel Sağlık Anketi ile ölçülen ruhsal sorunlar ve sosyodemografi k eşitsizlikler-Antalya’da bir alan araştırması. Turk Psikiyatri Derg 1999; 10(3):163-72.

7. Özdemir H, Rezaki M. Depresyon saptanmasında Genel Sağlık Anketi. Turk Psikiyatri Dergisi 2007; 18(1):13-21.

8. Tezcan S, Aslan D. Ankara’da çeşitli meslek gruplarında ruhsal sağlık durumunun değerlendirilmesi. Kriz Dergisi 2000; 8(1):1-8.

9. Akyar İ, Akdemir N. Alzheimer hastalarına bakım verenlerin yaşadıkları güçlükler. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi 2009; 16(3):32-49.

10. Ostman M, Hansson L. Appraisal of caregiving, burden and psychological distress in relatives of psychiatric inpatients. Eur. Psychiatr 2004; 19:402–7.

11. Sales E. Family burden and qualty of lise. Qual Life Res 2003; 2(1):33-41.

12. Gispert R, Rajmil L, Schiaffi no A, et al. Sociodemographic and health related correlates of psychiatric distress ın general population. Soc. Psychiatry Psychiatric Epidemiology 2003; 38:677-83.

13. Aksaray G, Kaptanoğlu C, Ofl u S. Koruyucu ruh sağlığı. Yeni Symposium 1999; 37 (3):55-9.

14. Öztek Z, Subaşı N (2006) Türkiye’de karşılanamayan bir gereksinim: evde bakım hizmeti. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni 2006; 5(1):19-31.

15. Schulz R, Beach S. Care giving as a risk factor for mortality, JAMA 1999; 282(23):2215-9.

Kaynak Göster

  • ISSN: 2146-2631
  • Yayın Aralığı: Yılda 3 Sayı
  • Başlangıç: 2011

2.8b 1.8b

Sayıdaki Diğer Makaleler

Emosyonel stres sonrası koroner arter diseksiyona bağlı akut miyokard infarktüsü

Yüksel KAYA, Çağlar Emre ÇAĞLAYAN, Yemlihan CEYLAN, Bahattin BALCI

Yaşlılara evde bakım verenlerde ruhsal belirti sıklığı ve etkileyen faktörler

BİNALİ ÇATAK, Can ÖNER, Ahmet Selçuk KILINÇ, Sevinç SÜTLÜ, Sırrı ŞENBAYRAM

Mezuniyet ve profesyonel sağlık personeli olarak çalışmanın hasta güvenliği bilinci üzerine etkileri

TÜLİN YILDIZ, Gülşah ERİTEN, İlknur ERDEM, Nevzat Selim GÖKAY, Mustafa KULAÇ, Recep ALP

Animal ethics and animal use in laparoscopic surgery

KAHRAMAN ÜLKER, Ürfettin HÜSEYİNOĞLU

Comparison of Heart Type Free Fatty Acid Binding Protein, CPK-MB and Troponin-I in the early diagnosis of acute coronary syndrome

Mehmet Burak AKTUĞLU, Onur TUNCA, ERAY ATALAY, Şencan ACAR, Sadrettin Özge EREZ, Namık YİĞİT, Mesut AYER, ZEYNEP KARAALİ, Taner ALİOĞLU

Erişkin bir hastada mitral kapak ön yaprakçık üzerinde doğumsal kan-kisti: Olgu sunumu ve literatür derlemesi

AHMET KARAKURT, Tolga Sinan GÜVEN, Yükseel KAYA, Bahattin BALCI

Umbilikal arter Doppler flowmetrisinde ters akım ya da diyastol sonu akım kaybıyla birlikte intrauterin gelişme geriliği ve/veya preeklampsi olan gebeliklerin perinatal sonuçları

Arif DENİZ, KAHRAMAN ÜLKER

Miyokardiyal hasarda kardiyak belirteçler

Bahattin BALCI

Geriatri merkezi çalışanlarında yaşlı tutumunun değerlendirilmesi

Demet ÜNALAN, Ferhan SOYUER, FERHAN ELMALI