Sigara ve zararlarına yönelik eğitimin etkinliği: bir konferans değerlendirmesi

AMAÇ: Bu çalıșmada; memurlar, din ve sağlık görevlilerinin sigara konusunda bilgi, tutum ve davranıș özelliklerinin ortaya konulması ve sigara konusunda verilen eğitimin katılımcıların bilgitutum ve davranıș özellikleri üzerine etkisinin ortaya konulmasamaçlanmıștır. YÖNTEM: Çalıșmada Kahramanmaraș’ta sigaranın zararları konusunda verilen bir konferansın öncesinde ve sonrasında, konferansa katılan; din görevlileri, sağlık çalıșanları ve memurlar üzerinde yapıldı. Katılımcılara uygulanan ankette sosyodemografik verileri; tütün ürünleri konusunda bilgi, tutum ve davranıș özellikleri sorgulandı. Sigaranın zararlarına yönelik bilgi düzeyini ölçmek için 20 soru soruldu ve her bir soru bir puan olarak değerlendirildi. Katılımcıların sigaranın zararları üzerine bilgi düzeylerinin değișimi eğitim öncesi ve sonrası veriler karșılaștırılarak incelendi. BULGULAR: Katılımcılar 18–58 yașları arasında olup, yaș ortalaması 40,0±8,6 idi. Çalıșmaya katılan 90 katılımcının 67’si (%74,4) erkek, 23’ü (%25,6) kadındı. Çalıșmaya katılan olgulardan 40’(%44,4) sigara, 5’i (%5,6) Maraș Otu, 2’si (%2,2) ise hem sigara hem de Maraș Otu kullandığını ifade etti. Hemșirelerin 7’si (%53,8), ebelerin 6’sı (%54,5), memurların 25’i (%73,5) ve imam hatiplerin 2’si (%6,2) sigara kullanmaktaydı. Kadınlarda sigara kullanma oran%52,2, erkelerde %41,8 olarak tespit edildi. Katılımcıların sigaranın zararlarına yönelik bilgi skorları eğitim öncesinde 15,8±2,8, eğitim sonrasında ise 17,0±2,4 olarak bulundu. Eğitim sonrası bilgi düzeyanlamlı olarak artmıștı (p=0,001). SONUÇ: Eğitimler sonrası yapılan değerlendirilmelerde bilgi tutumunun yükseldiği görüldü. Sigara ile etkin mücadelede önemlrolleri olan bu gruplarda periyodik eğitimlerin düzenlenmesi yararlolacak gibi gözükmektedir.

Efficicacy of an education program on smoking and ıts hazards: evaluation of a conference

AIM: The study aimed to assess the knowledge, attitudes and behaviors of civil servants, religious and health officials attending to a conference regarding smoking hazards, and to determine the effects of an education program about smoking hazards. METHODS: Among civil servants, religious and health officials (n=90) working in Kahramanmaraș, those attended to a conference regarding smoking hazards were asked to fill a questionnaire before and after the conference. The questionnaire comprised 20 questions regarding socio-demographic characteristics, tobacco products and related knowledge, attitudes and behaviors. One point was given for each question to assess the level of knowledge about smoking hazards. Change of the level of the knowledge about the hazards of smoking was analyzed by comparing the data obtained before and after the conference. RESULTS: The age of the participants ranged between 18 and 58 years, with a mean age of 40.0±8.6 years. Out of 90 participants, 67 (74.4%) were male and 23 (25.6%) were female. Of these, 40 (44.4%) were cigarette smokers, 5 (5.6%) were Maraș Powder users, while 2 (2.2%) participants were both smokers and Maraș Powder users. Seven (53.8%) of nurses, 6 (54.5%) of midwives, 25 (73.5%) of civil servants, and 2 (6.2%) of imams were cigarette smokers. Smoking rate among women was 52.2%, while it was 41.8%in men. The average knowledge level score was 15.8±2.8 before education and 17.0±2.4 after education. After training, the level of knowledge increased significantly (p=0.001). CONCLUSION: Level of knowledge of participants was significantly increased after the conferences. For an efficient fight against smoking, periodic education of some groups of people having influential effect on the society seems to be beneficial.

Kaynakça

Dilbaz N, Apaydın L. Bir eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan hemşireler arasındaki sigara içme, bırakma sıklığı ve sigara içme davranışının özellikleri. Bağımlılık Derg 2002;3:73–83.

Warner KE. Tobacco taxation as health policy in the third world. Am J Public Health 1990;80:529–31.

Fagerström KO, Heatherton TF, Kozlowski LT. Nicotine addiction and its assesment. Ear Nose Throat J 1992;69:763– 5.

Kuloğlu M, Atmaca M. Psikiyatri polikliniğine başvuran hastalarda nikotin bağımlılığı. Kriz Dergisi 2001;9:33–8.

Çalışkan D, Çulha G, Sarışen Ö, et al. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrenci ve çalışanlarının sigara içme durumu ve etkili faktörler. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 2005;58:124–31.

Güneş G, Pehlivan E, Eğri M, et al. Turgut Özal Tıp Merkezi Hekim, Hemşire ve Tıp Öğrencilerinde Sigara İçme Sıklığı. J Turgut Özal Center 1997;4:407–12.

Sarna LP, Brown JK, Lillington L, et al. Tobacco interventions by oncology nurses in clinical practice: report from a national survey. Cancer 2000;89:881–9.

Hodgetts G, Broers T, Godwin M. Smoking behaviour, knowledge and attitudes among Family Medicine physicians and nurses in Bosnia and Herzegovina. BMC Fam Practice 2004;5:12.

Fidan F, Sezer M, Demirel R, et al. Smoking status of teachers and their attitudes about smoking restriction. Toraks Dergisi 2006;7:196–9.

Öztürk M, Eğri M, Eker HH. The Officers’ smoking status and evaluation of this situation in terms of work environment in the district of Hacilar, Kayseri province of Turkey. Halk Sağlığı Günleri(Erişkin Sağlığı)Bildiri Kitabı, Samsun; 1995:28.

Kutlu R, Çivi S, Karaoğlu O. The relationship between the frequency of smoking and depression among police officers. Kor Hek Derg 2008;7:31–8.

Sucakli MH, Ozer A, Celik M, et al. Religious Officials’ knowledge, attitude, and behavior towards smoking and the new tobacco law in Kahramanmaras, Turkey. BMC Public Health 2011;11:602.

The World Health Report on The Global Tobacco Epidemic. İstanbul, 2009. [cited 2013 Aug 10]. Available from: http:// whqlibdoc. who. int/publications/2009/9789241563918_ eng_full. pdf.

Kutlu R. Evaluation of the frequency and factors affecting smoking among nurses. Gülhane Tıp Dergisi 2008;50:65–70.

Erbaycu AE, Aksel N, Çakan A, Özsöz A. İzmir ilinde sağlık çalışanlarının sigara içme alışkanlıkları. Toraks Dergisi 2004;5:6–12.

Ohida T, Kawahara K, Osaki Y, et al. Behaviors and attitudes towards smoking among the nurses in Japan. J Epidemiol 2000;10:344–8.

Kaynak Göster