Ankara'da yüksek öğretim öğrenci yurtlarında kalan öğrencilerinin beslenme sorunları

Araştırma Ankara'da yükseköğretim öğrenci yurtlarında kalan öğrencilerin beslenme durumlarını saptamak amacıyla tanımlayıcı tipte planlanmıştır. Ankara İl merkezinde bulunan YURT-KUR ve ODTÜ'ye ait toplam 32 yurtta kalan 20.060 öğrenciyi temsilen kura yöntemi ile 4 yurt seçilmiştir. Araştırmaya toplam 1768 öğrenci katılmıştır, katılım oranı %85.8'dir. Veriler Excel programında bilgisayara girdikten sonra SPSS paket programın aracılığı ile ki-kare testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin %64.7'si erkek, %35.3'ü kadındır, %50.3'ü 17-20 yaş gurubunda %45.2'si 21-24, %5.5 ise 25 ve üstü yaş gruplarında yer almaktadırlar. Araştırmada öğrencilerin %2.0'sı günde 1 öğün, %46.0'ı 2 öğün, %45.2'si 3 öğün, %6.6'sı 3 öğünden fazla yemek yedikleri saptanmıştır. Öğrencilerin %54.1'i sabah %40.8'i öğlen %5.1 akşam öğünlerini atlamaktadırlar. %49.9''unun vakti olmadığından %22.7'sinin alışkanlığı olmadığından %16.6'sının parası yetersiz olduğundan ve %13.8'i başka nedenlerden dolayı öğün atladıklarını belirtmiştir. Öğrencilerin %24.1'i düzenli, %14.5'i ara sıra sigara %5.0'i düzenli, %29.4'ü ara sıra (toplam %34,4) alkol kullanmaktadır. Araştırmada günlük öğün sayıları ile yaş ve cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken kişisel aylık gelir arttıkça öğün sayısında arttığı saptanmıştır. Kişisel aylık gelirde anne-baba eğitimi arttıkça artmaktadır. Sigara ve alkol kullanımı erkeklerde kızlara göre daha yüksek oranlarda kullanılmaktadır. Yaş, kişisel gelir, anne-baba eğitimi ile sigara ve alkol kullanma arasında ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmada bu bulgular ışığında yurtta kalan öğrencilerin genel olarak beslenme durumunun yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonucun çözülmesine yardımcı olabilecek önerilerde bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler:

Beslenme durumu, Türkiye, Öğrenciler

Kaynakça

/. Baysal A: Genel Beslenme Bilgisi. Hatipoğlu Yayınları, No: 08, 1985,Ankara 2. Hasipek S: Özel Durumlarda Beslenme. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksekokulu Yayını, 1990, Ankara. 3. Sakarya Ö: Ankara Üniversitesi Mediko- sosyal Merkezine Başvuran Öğrencilerin Beslenme Alışkanlıkları ve Beslenme Sorunları. Hacettepe Üniversitesi Beslenme Ve Diyetetik Programı, Bilim, Uzmanlığı Tezi. 1984, Ankara. 4. Ergülen S, Saygun M, Çöl M, Sayan FM: Ankara Üniversitesi Öğrencilerinde Anemi Sıklığı Etkili Faktörler ve Beslenme Alışkanlıkları Üzerine Bir Araştırma. Beslenme ve Diyet Dergisi, 30(2): 24- 31,2001 5. Çelik F, Toksöz P.: Dicle Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bölümünde Okuyan Öğrencilerin Besin Tüketim Düzeyleri ve Beslenme Alışkanlıkları. Beslenme ve Diyet Dergisi, 28(1): 4-9,1999 6. Sağlam F: Hızlı Hazır Yemek Sistemi (Fast- Food) Üzerinde Bir Çalışma. Beslenme ve Diyet Dergisi 20:2, 197-187,1991 7. Aytekin F: Üniversite Öğrencilerine Verilecek Beslenme Eğitiminin Beslenme Davranışlarına Olan Etkisinin İncelenmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 1999 8. Ahsen Ü, Aktaş N: Beslenme Öğretimi Gören ve Görmeyen Kız Meslek Lisesi Son Sınıf Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıkları Üzerinde Bir Araştırma. Hacettepe Üniversitesi 11. Ulusal Beslenme ve Diyetetik Kongresi Ankara, 1995 9. Balgamış F, Sürücüoğlu MS: Beslenme Eğitiminin Beslenme Alışkanlıklarına Etkisi, Diabet ve Endokrinoloji Yıllığı, 6:204- 209,1989

10. Yurttagül My Sağlam S: Yüksek Öğrenime Devam Eden Kız Öğrencilerin Fiziksel Aktivitelerinin Beslenme ve Sağlık Durumlarının Saptanması. Diabet Yıllığı 5, 183-190, İstanbul, 1988 11. Işıksoluğu M: Yüksek Öğrenim Yapan Kız Öğrencilerin Beslenme Durumu ve Buna Beslenme Eğitiminin Etkisi, Beslenme ve Diyet Dergisi 15, 55-69,1986 12. Birer S, Ersoy G: Metropolitan Bir Kentte Spor Yapan Ve Yapmayan Üniversiteli Kız Öğrencilerin Beslenme Bilgi ve Alışkanlıkları, Beslenme ve Diyet Dergisi 16, 153-170,1987 13. Tan A: Üniversite Yurt Öğrencilerinin Gıda Tüketim Harcamalarının Yapısı ve Sorunları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi- Cumhuriyet Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, 1993 14. Akat Ü, Bozkurt N: Aile Yanında, Yurtta ve Bekar Evinde Kalan Yüksekokul Öğrencilerinin Beslenme ve Başarı Durumları. Diabet Yıllığı, 5, 175-182,1988 15. Onat T: İstanbul Kızlarında Ergenlik Çağında Büyüme-Seksüel Gelişim Ve Kemik Olgunlaşması Ve Bunların Birbirleriyle İlişkileri. İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayın. No:33. İstanbul, 1975 16. Yeterli ve Dengeli Beslenme Rehberi, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Matbaası, İstanbul, 1983. 17. Koksal O: Türkiye'de Beslenme Durumu. 1974 Ulusal Beslenme ve Sağlık Araştırma Bulguları, Aydın Matbaası. Ankara, 1977 18. Nachtıgal D, Rıshpon S, Epstein LM: Smoking Among Medical And Engineering Students. Medical Education. 23 (2): 196- 200,1989 19. PİAR: Sigara Alışkanlıkları ve Sigarayla Mücadele Kampanyası Kamuoyu Araştırma Raporu, İstanbul, 1988 20. Aykut M: Sigara ve Halk Sağlığı Türkiye Tabipler Vakfı Sigara Sempozyumu: 86-91. Çağlayan A.Ş. İzmir, 1988 21. Çiftçi S: Sigara İçen ve İçmeyen Üniversite Öğrencilerinin Yalnızlık ve Uyum Düzeyleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, Eylül, 1997 22. Sakarya Ö, Ünver B: Ankara Üniversitesi Mediko-Sosyal Merkezine Başvuran Öğrencilerde Öğün Sıklığı, Ülser ve Sigara İlişkisi. Türk Hemşireler Dergisi, 35,32- 35,1985 23. T. C. Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik ve Uyuşturucu Madde Alışkanlığı, Ankara. TC. Milli Eğitim Gençlik Ve Spor Bakanlığı Matbaası, 1987. 24. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık-Kültür ve Spor Daire Başkanlığı: / Öğrencilerin Sosyal, Kültürel ve Psikolojik Gereksinimleri Öneri ve Beklentileri. Ankara. Önder Matbaası, Yayın No.3,1990

25. Kılıççı Y: Okulda Ruh Sağlığı, Tipa Matbaacılık, Ankara, 1989 26. Maşrabacı TS: Yurtta Kalan ve Kalmayan Üniversite Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarını Etkileyen Bazı Faktörler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 1989 27. Köknel Ö: Ailede Ve Toplumda Ruh Sağlığı. 1. Baskı, Hürriyet Yayınları, İstanbul,1981 28. Çivi Ş, Şahin TK: Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Sigara Konusundaki Bilgi-Tutum ve Davranışları. Aile ve Toplum. 1 (1):49-52,1991 29. Mangır M, Aral N, Baran G: Yurtlarda Kalan Üniversite Öğrencilerinin Sigara ve Alkol Kullanımlarının İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksekokulu, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, 1240. Bilimsel Araştırmalar ve İncelemeler: 682, Ankara, 1992 30. Önder ÖR: Lise Öğrencilerinin Sigara ve Sağlık Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışlarına İlişkin Araştırma. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Eğitim Programı, Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara, 1984 31. Doğan O: Lise Öğrencilerinin Sigara İçme Alışkanlığı İle Bazı Değişkenler Arasındaki İlişkiler. XXIV. Ulusal Psikiyatri Ve Nörolojik Bilimler Kongresi Serbest Bildirileri: 478-487. GATA-Ankara, 1988 32. Bilgin FN: Lise Öğrencilerinin Kaygı ve Uyum Düzeyleri İle Bazı Değişkenlerin Sigara İçme Alışkanlıklarına Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 1989 33. Tümerdem Y, Ayhan B, Özsüt H, Emekli U, Dişçi R, Güneren E, İncesu C: Orta ve Yükseköğrenim Gençleri ve Alkol Kullanımı. XXII. Ulusal Psikiyatri Ve Nörolojik Bilimler Kongresi, Marmaris, S.22-27,1986

34. Ekşi A: Çocuk, Genç Ana-Babalar. 1. Bs. İstanbul Bilgi Yayınevi, 1990 35. Gibbons S, Wyle ML, Echterling L, French V:Patterns Of Alcoho Use Among Rural And Small-Toon Adolescents. Adoleseence, 21 (84): 887-900,1986 36. Bilir Ş, Magden D: Hacettepe Üniversitesi Öğrencilerinin Sigara-Alkol-İlaç Alma ve Uyuşturucu Madde Kullanma Alışkanlığının Araştırılması. Sağlık Dergisi, 58 (4-6); 15- 30,1984 37. Carr CN, Kennedy SR, Dımıck KM: A Comparision Of Alcohol Use And Intoxication İn Male And Female High School Athletes And Non-Ath-Letes. Journal Of Alcohol And Drug Educaiton. 36(1): 39- 44,1990 38. Işık A, Çöl M, Dalgıç N: Park Sağlık Ocağı Bölgesinde Alkolizm Prevalansı. IV: Ulusal Halk Sağlığı Kongresi, Bildiri Kitabı, Didim,1994 39. Carlini BH, Pir es MLN, Fernandes R, Masur D: Alcohol Use Among Adolescents İn Sao Poulo, Brazil Drug And Alcohol Dependence. 18(3): 235-246,1986

Kaynak Göster