Doğum sonrası yorgunluk, kadının özbakım gücü ve ilişkili faktörler

Amaç: Araştırmanın amacı, kadınların doğum sonrası ikinci ayında görülen yorgunluk düzeyi, özbakım gücü, yorgunluk ile özbakım gücü arasındaki ilişki ve ilişkili faktörleri belirlemektir.Yöntem: Araştırma analitik-kesitsel olarak gelişigüzel örnekleme yöntemi ile belirlenen 313 doğum sonrası kadın ile yapılmıştır. Araştırmanın verileri kadınların tanıtıcı ve bağımsız değişkenlerinin sorgulandığı soru formudur. Yorgunluk İçin Görsel Benzerlik Skalası, Özbakım Gücü Ölçeği, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.Bulgular: Kadınların yaş ortalaması 25,36±3,67 idi. Kadınların %57,6'sının ilk ve orta eğitiminde ve %77,3'ünün ev hanımı olduğu ve % 31,0'ının sağlık güvencesinin bulunmadığı bulunmuştur. Kadınların yorgunluk puanı ile özbakım gücü (r= -0,183; p

Postpartum fatigue, self-care power of women and related factors

Objective: The aim of the study is to determine postpartum fatigue, self-care power, the relationship between self-care power of women and postpartum fatigue in the postpartum second month and related factors. Methods: This is an analytical cross-sectional study and included 313 women in their postpartum second months determined with randomized sampling method. Research data were collected with a questionnaire including questions about tested demographic and independent variables of women, Visual Analog Scale for Fatigue, Self-Care Power Scale, Edinburgh Postpartum Depression Scale, and the Multidimensional Perceived Social Support Scale. Data were evaluated using descriptive statistics, correlation and multivariate regression analysis. Results: Mean age of the women included in the study was 25.36±3.67 years . Of all women, 57.6% were primary or secondary school graduates, 77.3% were housewives, and 31.0% of them had not any health insurance. Negative correlation was found between the fatigue scores and self-care power (r= -0.183, p

Kaynakça

1. Giallo R, Gartland D, Woolhouse H, Brown S. “I didn’t know it was possible to feel that tired”: exploring the complex bidirectional associations between maternal depressive symptoms and fatigue in a prospective pregnancy cohort study. Arch Womens Ment Health 2016;19:25-34. https://doi.org/10.1007/s00737-014-0494-8

2. Kingsberg S, Rezaee R. How to prepare your patient for the many nuances of postpartum sexuality. OBG Manag 2012;24(1):24-38.

3. Bakker M, van der Beek AJ, Hendriksen IJM, Bruinvels DJ, van Poppel MNM. Predictive factors of postpartum fatigue: a prospective cohort study among working women. J Psychosom Res 2014;77(5):385-390. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2014.08.013

4. Ko YL, Lu CM. Psychophysiologic and situational correlates of postpartum fatigue. J Health Educ 2003;19(1):137-153.

5. Milligan RA, Parks PL, Kitzman H, Lens ER. Measuring women’s fatigue during the postpartum period. J Nurs Meas 1997;5(1):3-16.

6. Rychnvosky JD. Postpartum fatigue in the active-duty military woman. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs 2007;36(1):38- 46. https://doi.org/10.1111/j.1552-6909.2006.00112.x

7. Chen S-L, Chen C-H. Effects of lavender tea on fatigue, depression, and maternal-infant attachment in sleep-disturbed postnatal women. Worldviews Evid Based Nurs 2015;12(6):370–379. https://doi.org/10.1111/wvn.12122

8. Lai Y-L, Hung C-H, Stocker J, Chan T-F, Liu Y. Postpartum fatigue, baby-care activities, and maternal-infant attachment of vaginal and cesarean births following rooming-in. Appl Nurs Res 2015;28(2):116-120. https://doi.org/10.1016/j.apnr.2014.08.002

9. Mori E, Maehara K, Iwata H, Sakajo A, Tsuchiya M, Ozawa H, et al. Comparing older and younger Japaneseprimiparae: Fatigue, depression and biomarkers of stres. Int J Nurs Pract 2015;21(Suppl. 1):10-20. https://doi.org/10.1111/ijn.12392

10. Stremler R, Hodnett E, Kenton L, Lee K, Weiss S, Weston J, et al. Effect of behavioural-educational intervention on sleep for primiparous women and their infants in early postpartum: multisite randomised controlled trial. BMJ 2013;346:doi:10.1136/bmj.f1164.

11. North American Nursing Diagnosis Association. NANDA Nursing Diagnoses: Definitions and Classification, 2001- 2002. Nursecom, Philadelphia, 2001.

12. Giallo R, Woolhouse H, Brown S. Differentiating maternal fatigue and depressive symptoms at six months and four years postpartum: Considerations for assessment, diagnosis andintervention. Midwifery 2015;31:316-322. https://doi.org/10.1016/j.midw.2014.09.005

13. Giallo R, Cooklin A, Dunning M, Seymour M, Loutzenhiser L, McAuslan P. Factors associated with the course of maternal fatigue across the early postnatal period. J Reprod Infant Psychol 2015;33(5):528-544. https://doi.org/10.1080/02646838.2015.1021769

14. Carpenito LJ. Nursing Diagnosis. Çeviri: Erdemir F. Hemşirelik Tanıları, İstanbul. Nobel Tıp Kitap Evleri, 2012.

15. Can R, Ege E, Akın B, Koçoğlu D. Doğum sonu ilk üç aylık dönemde annedeki yorgunluk düzeyi ve ilişkili faktörler. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi 2010;3(2):62-70.

16. Çoban A, Yanıkkerem E. Gebelerde uyku kalitesi ve yorgunluk düzeyi. Ege Tıp Derg 2010;49(2):87-94.

17. Çıtak Bilgin N, Coşkuner Potur D. Doğum Sonu dönem kanıt temelli yaklaşımlar ve hemşirelik. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi 2010;3(3):80-87.

18. Negron R, Martin A, Almog M, Balbierz A, Howell EA. Social support during the postpartum period: mothers’ views on needs, expectations, and mobilization of support. Matern Child Health J 2012;17:616-623. https://doi.org/10.1007/s10995-012-1037-4

19. Government of Western Australia Depermant of Health. Following Caesarean Birth, Women and Newborn Health Service, 2010.

20. Karaçam Z. Normal Postpartum Dönemin Fizyolojisi ve Bakımı. Şirin A, Kavlak O (Ed.) In: Kadın Sağlığı, Genişletilmiş 2. Baskı, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul, 2015; 4460-487.

21. Taşkın L. Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği, Ankara. Özyurt Matbaacılık, Genişletilmiş XIII. Baskı, 2016; 455.

22. Alp N, Mete S. Postpartum yorgunluk düzeyi ile uyku ve beslenmenin yorgunluğa etkisi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2008;11(4):10-18.

23. Insana SP, Montgomery-Downs HE. Maternal postpartum sleepiness and fatigue: Associations with objectively measured sleep variables. J Psychosom Res 2010;69:467-473. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2010.07.004

24. Callahan S, Sejourne N, Denis A. Fatigue and breastfeeding: An inevitable partnership? J Hum Lact 2006;22(2):182-187. https://doi.org/10.1177/0890334406286972

25. Cheng CY, Pickler RH. Perinatal stress, fatigue, depressive symptoms, and ımmune modulation in late pregnancy and one month postpartum. The Scientific World Journal 2014;652630:http://dx.doi.org/10.1155/2014/652630.

26. Doering Runquist JJ, Morin K, Stetzer FC. Severe fatigue and depressive symptoms in lower-income urban postpartum women. West J Nurs Res 2009;31(5):599-612. https://doi.org/10.1177/0193945909333890

27. McBean AL. Montgomery-Downs HE. Diurnal fatigue patterns, sleep timing, and mental health outcomes among healthy postpartum women. Biol Res Nurs 2015;17(1):29-39. https://doi.org/10.1177/1099800414528278

28. Groer M, Davis M, Casey K, Short B, Smith K, Groer S. Neuroendocrine and immune relationships in postpartum fatigue. MCN Am J Matern Child Nurs 2005;30(2):133-138. https://doi.org/10.1097/00005721-200503000-00012

29. Taylor J, Johnson M. The role of anxiety and other factors in predicting postnatal fatigue: From birth to 6 months. Midwifery 2013;29:526-534. https://doi.org/10.1016/j.midw.2012.04.011

30. Lee KA, Hicks G, Nino-Murcia G. Validity and reliability of a scale to assess fatigue. Psychiatry Res 1991;36(3):291-298. https://doi.org/10.1016/0165-1781(91)90027-M

31. Yurtsever S. Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz uygulanan bireylerde yorgunluğun değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara, 1999.

32. Kara B. Diyabetli hastalarda metabolik kontrol ile yorgunluk arasındaki ilişki. Türkiye Klinikleri J Nurs 2010;2(1):42-7.

33. Efe F, Olgun N. Kalp yetersizliği olan hastalarda dispne, yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerine eğitimin etkisi. Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi 2011;8(1):1-13.

34. Kearney BY, Fleisher BJ. Development of an instrument to measure exercise of self-care agency. Res Nurs Health 1979;2(1):25-34. https://doi.org/10.1002/nur.4770020105

35. Nahcivan N. A Turkish language equivalence of The Exercise of Self-care Agency Scale. West J Nurs Res 2004;26(7):813- 824. https://doi.org/10.1177/0193945904267599

36. Ergin A, Hatipoğlu C, Bozkurt Aİ, Bostancı M, Atak BM, Kısaoğlu S, et al. Tıp fakültesi öğrencilerinin yaşam doyumu ve öz-bakım gücü düzeyleri ve etkileyen faktörler. Pamukkale Tıp Derg 2011;4(3):144-151.

37. Muz G, Eğlence R. Hemodiyaliz uygulanan hastalarda öz bakım gücü ve öz yeterliliğin değerlendirilmesi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Derg 2013;2(1):15-21.

38. Karakurt P, Hacıhasanoğlu Aşılar R, Yıldırım A. Diyabetli hastaların öz-bakım gücü ve algıladıkları sosyal desteğin değerlendirilmesi. Erzincan Hemşirelik Yüksekokulu Derg 2013;14(1):1-9.

39. Cox JL, Holden JM, Sagovsky R. Detection of postnatal depression. Development of the 10 item Edinburgh Postnatal Depression Scale. Br J Psychiatry 1987;150(6):782-786. https://doi.org/10.1192/bjp.150.6.782

40. Engindeniz N. Reliability and Validity of the Turkish Version of the Edinburgh Postnatal Depression Scale. Master Thesis. Institute of Health Sciences, Dokuz Eylül University, İzmir, 1996.

41. Top ED, Karaçam Z. Effectiveness of structured education in reduction of postpartum depression scores: a quasi experimental study. Arch Psychiatr Nurs 2016;30(3):356-362. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2015.12.009

42. Hidayati H, Barlianto W, Baktiyani SC. Postpartum depresyonlu kadınlarda endorfin masajının Edinburgh Doğum Sonu Depresyon Ölçeği (EPDS) ve Beta-Endorfin Seviyesi üzerine etkileri. Çukurova Medical Journal 2014;39(3):512-516.

43. Türkçapar AF, Kadıoğlu N, Aslan E, Tunc S, Zayıfoğlu M, Mollamahmutoğlu L. Sociodemographic and clinical features of postpartum depression among Turkish women: a Prospective Study. BMC Pregnancy Childbirth 2015;15:108. https://doi.org/10.1186/s12884-015-0532-1

44. Zimet GD, Dahlem NW, Zimet SG, Farley GK. The Multidimensional Scale of Perceived Social Support. J Pers Assess 1988;52(1):30-41. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa5201_2

45. Eker D, Arkar H, Yaldız H. Factorial structure, validity, and reliability of revised form of the Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Turk Psikiyatri Derg 2001;12(1):17- 25.

46. Yılmaz E, Yılmaz E, Karaca F. Üniversite öğrencilerinin sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi. Genel Tıp Derg 2008;18(2):71-79.

47. Aydin N, Inandi T, Karabulut N. Depression and associated factors among women within their first postnatal year in Erzurum province in eastern Turkey. Women Health 2005;41(2):1-12. https://doi.org/10.1300/J013v41n02_01

48. Troy NW. Is the significance of postpartum fatigue being overlooked in the lives of women? MCN Am J Matern Child Nurs 2003;28:252-257. https://doi.org/10.1097/00005721-200307000-00009

49. Holm C, Thomsen LL, Norgaard A, Langhoff-Roos J. Intravenous iron isomaltoside 1000 administered by high single-dose infusions or standard medical care for the treatment of fatigue in women after postpartum haemorrhage: study protocol for a randomised controlled trial. Trials 2015;16(5):http://www.trialsjournal.com/content/16/1/5. https://doi.org/10.1186/1745-6215-16-5

50. Sobrero A, Puglisi F, Guglielmi A, Belvedere O, Aprile G, Ramello M, et al. Fatigue: a main component of anemia symptomatology. Semin Oncol 2001;28(2 Suppl 8):15-18. https://doi.org/10.1016/S0093-7754(01)90207-6

51. Van Der Woudea D, Pijnenborg JM, Verzijl JM. Van Wijk EM, De Vries J. Health status and fatigue of postpartum anemic women: a prospective cohort study. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2014;181:119-123. https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2014.07.028

52. Şanlı Y, Öncel S. Kadınların doğum sonrası fonksiyonel durumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. J Turk Soc Obstet Gynecol 2014;2:105-14. https://doi.org/10.4274/tjod.82574

53. Thomas KA, Spieker S. Sleep, depression, and fatigue, in late postpartum. MCN Am J Matern Child Nurs 2016;41(2):104- 109. https://doi.org/10.1097/NMC.0000000000000213

54. Kuo S-Y, Tsai S-H, Chen S-L, Tzeng Y-L. Auricular acupressure relieves anxiety and fatigue, and reduces cortisol levels in post-caesarean section women: A single-blind, randomised controlled study. Int J Nurs Stud 2016;53:17-26. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2015.10.006

Kaynak Göster

818 320

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

2014 yılında Karşıyaka Devlet Hastanesi Engelli Sağlık Kurulunca düzenlenen raporların incelenmesi

Ahmet Murat IŞIL, ENDER ŞENOL, Gürol ÇAKIR

Doğum sonrası yorgunluk, kadının özbakım gücü ve ilişkili faktörler

Nagihan AKTAŞ, ZEKİYE KARAÇAM

Düşük doğum ağırlıklı preterm bir infantta mukolipidozis tip II. Bir olgu sunumu

Melis BİLEN, Pınar ARICAN, DİLEK ÇAVUŞOĞLU, PINAR GENÇPINAR, BUMİN NURİ DÜNDAR, NİHAL OLGAÇ DÜNDAR

Laparoskopik kolesistektomi materyallerinde insidental safra kesesi karsinomu ve prekanseröz lezyonlar

FATMA ELİF USTURALI KESKİN, Emel Ebru PALA, İZZETİYE EBRU ÇAKIR, ÜLKÜ KÜÇÜK, Ümit BAYOL

İntestinal tüberküloz kolaylıkla Crohn hastalığı tanısı alabilir

Pınar ÖKSÜZ, Melek ÜNÇEL, Hazal ALBAYRAK, Özhan ÇETİNDAĞ, Özge KAYA, Alp ÖZGÜZER, Gülden DİNİZ

Primer nörotransmitter metabolizma kusurları

Melis KÖSE, Mahmut ÇOKER

Long-Term follow-up of multicystic dysplastic kidneys: A single center experience

Fulya Kamit CAN, Serdar SARITAŞ, Caner ALPARSLAN, Önder YAVAŞCAN

Planlı ve plansız hariçte doğum: Hastane doğumlarıyla karşılaştıran retrospektif bir çalışma

PAŞA ULUĞ, Hülya TOKLUCU, CENK NAYKI, Ümit Arsaln NAYKI, Mehmet KÜLHAN, Nur Gözde KULHAN

Açlığın fizyolojisi

Zeynep ALTIN

Pankreas kitlelerinin manyetik rezonans görüntüleme özellikleri ile histopatolojik korelasyonu: Retrospektif bir değerlendirme

Zehra Hilal ADIBELLİ, Türker ACAR, Roukie CHOUSEİN