Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi

Son iki asırda Endüstri Devrimin hızlandırdığı üretim ve tüketimle doğal kaynaklar Dünya genelinde kontrolsüzce tüketilmiştir ve hala tüketilmeye devam etmektedir. Özellikle 1980’lerin sonlarından itibaren günümüze kadar hızla tükenen Dünya kaynaklarının sürdürülebilir kullanılması için yerel ve küresel ölçekte birçok girişimde bulunulmuştur. Ancak bu girişimlere rağmen son çeyrek asrın Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma raporları incelendiğinde etkili bir sonuç alınamadığı ortaya çıkmıştır. Bu sebeple bu çalışmanın amacını kent planlamada etkili sürdürülebilir bir kentleşme için gerekli ilkelerin ne olduğunu bir endeks modeli üzerinden ortaya koymak oluşturmuştur. Bu endeksi oluştururken çalışma kapsamında öncelikle sürdürülebilir kentleşme üzerine derinlemesine bir literatür araştırması yapılmıştır. Ardından küresel ölçekte başarılı sürdürülebilir kent girişimleri incelenmiştir. Boşluk analizi yöntemi ile sürdürülebilir kentleşme politikalarındaki küresel eksiklikler tespit edilmiştir. Bu tespitler literatür bulguları ile birleştirilerek özellikle yerel yönetimler için sürdürülebilir kentleşme girişimlerini ölçebilecek ve bu konuda eksikliklerini ortaya koyabilecek kapsamlı bir endeks modeli oluşturulmuştur. Oluşturulan endeks İstanbul yerel yönetimleri son yıllardaki kentleşme girişimleri bağlamında sınanmıştır.

A New Index Model Proposal for Sustainable Urbanization Assessment in Turkey

In the last two centuries, natural resources have been consumed in an uncontrolled way in the world due to the production and consumption accelerated by the industrial revolution. Especially since the late 1980s, many attempts have been made at the local and global scales for the sustainable use of the world's resources. Despite these attempts, however, when the United Nations sustainable development reports of the last quarter of a century were analyzed, it was revealed that an effective result could not be obtained. For this reason, the aim of this study was to reveal the principles of an index model required for an effective sustainable urbanization in urban planning. Within the scope of the study, an in-depth literature research on sustainable urbanization was carried out. Furthermore, successful sustainable city initiatives at the global scale were examined. Global deficiencies in sustainable urbanization policies have been identified through the Gap Analysis method. By combining these findings with the findings of the literature, a comprehensive index model has been created that can assess sustainable urbanization initiatives especially for local governments. The index created has been tested in the context of the urbanization initiatives of Istanbul local governments in recent years.

Kaynakça

Arar, A. (2002). Yerel gündem 21. Uluslararası Ekonomik Sorunlar Dergisi, 6., Ankara: Dışişleri Bakanlığı Yayınları. 15 Şubat 2019 tarihinde https://www.mfa.gov.tr/yerel-gundem-21.tr.mfa adresinden erişildi.

Ayık, C. (2019). Sürdürülebilir kentleşme endeks modeli önerisi: İstanbul örneği. Doktora tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Ayık, C., Ayataç, H., ve Sertyeşilışık, B. (2017). A gap analysis on urban sustainability studies and urban sustainability asssessment tools, Architecture Research, 7(1), 1-15. doi: 10.5923/j.arch.20170701.01

Blokdyk, G. (2017). Gap analysis: the definitive handbook, 5STARCooks.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (2010). KENTGES bütünleşik kentsel gelişme stratejisi ve eylem planı, Ankara: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı.

German watch. (t.y). Global climate risk index. 20 Mayıs 2018 tarihinde https://germanwatch.org/en/download /20432.pdf adresinden erişilmiştir.

Kalkınma Bakanlığı (2013). Onuncu kalkınma planı 2014-2018. Ankara: Kalkınma Bakanlığı.

Kamu malî yönetimi ve kontrol kanunu (2003, 24 Aralık). Resmî Gazete., 25326 Sayı, Ankara: Türkiye Cumhuriyeti Cumhur Başkanlığı.

Martinez, J. (2020). Great smog of London: environmental disaster, England, United Kingdom 1952. Encyclopaedia Britannica. 30 Kasım 2020 tarihinde https://www.britannica.com/event/Great-Smog-of- London adresinden erişildi.

Mekânsal planlar yapım yönetmeliği (2014, 14 Haziran). Resmî Gazete. 29030 Sayı, Ankara: Türkiye Cumhuriyeti Cumhur Başkanlığı

Oxford Learners. (t.y) Dictinionary. 10 Ocak 2018 tarihinde https://www.oxfordlearnersdictionaries.com /definition/english/sustainability?q=sustainability adresinden erişilmiştir.

Robertson, M. (2017). Sustainability principles and practice. New York: Routledge.

SDGİndex. (t.y). Sustainable Development Report 2020. 15 Mayıs 2018 tarihinde http://www.sdgindex.org/assets /files/2017/2017-SDG-Index-and-Dashboards-Report--full.pdf adresinden erişilmiştir.

Siemens. (t.y). Press. 10 Nisan 2018 tarihinde https://www.siemens.com/press/pool/de/events/2011/corporate /2011-11-african/african-gci-report-e.pdf adresinden erişilmiştir.

SSFindex. (t.y). 20 Mayıs 2018 tarihinde http://www.ssfindex.com/data-all-countries/ adresinden erişilmiştir.

UNDP. (t.y). Overview human development report 2016. 15 Mayıs 2018 tarihinde http://hdr.undp.org/sites /default/files/HDR2016_EN_Overview_Web.pdf adresinden erişilmiştir.

United Nations. (2014). World urbanization prospects: the 2014 revision, highlights. United Nations. 10 Haziran 2017 tarihinde https://www.un.org/en/development/desa/publications/2014-revision-world-urbanization- prospects.html adresinden erişildi.

United Nations. (2019). World urbanization prospects: the 2018 revision. United Nations. 22 Nisan 2021 tarihinde https://population.un.org/wup/Publications/Files/WUP2018-Report.pdf adresinden erişildi.

United Natitons. (1992). Report of the United Nations conference on environment and development, United Nations. 20 Ocak 2016 tarihinde https://www.un.org/en/development/desa/population/migration /generalassembly/docs/globalcompact/A_CONF.151_26_Vol.I_Declaration.pdf adresinden erişildi.

WCED. (1987). Our common future, the Brundtland report. Oxford: Oxford University Press.

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { idealkent847072, journal = {İDEALKENT}, issn = {1307-9905}, eissn = {2602-2133}, address = {Nasuh Akar Mahallesi 1403. Cad. 110/5 Balgat-Çankaya/Ankara}, publisher = {ADAMOR Toplum Araştırmaları Merkezi}, year = {2021}, volume = {12}, pages = {385 - 414}, doi = {10.31198/idealkent.847072}, title = {Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi}, key = {cite}, author = {Ayık, Cem and Ayataç, Hatice and Sertyeşilışık, Begüm} }
APA Ayık, C , Ayataç, H , Sertyeşilışık, B . (2021). Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi . İDEALKENT , Türkiye Kentleri ve Bölgeleri: Planlama ve Tasarımda Değişen Yaklaşımlar - Kentsel Yaşam Kalitesi , 385-414 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/idealkent/issue/57686/847072
MLA Ayık, C , Ayataç, H , Sertyeşilışık, B . "Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi" . İDEALKENT 12 (2021 ): 385-414 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/idealkent/issue/57686/847072>
Chicago Ayık, C , Ayataç, H , Sertyeşilışık, B . "Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi". İDEALKENT 12 (2021 ): 385-414
RIS TY - JOUR T1 - Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi AU - Cem Ayık , Hatice Ayataç , Begüm Sertyeşilışık Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - DO - T2 - İDEALKENT JF - Journal JO - JOR SP - 385 EP - 414 VL - 12 IS - 32 SN - 1307-9905-2602-2133 M3 - UR - Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 İDEALKENT Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi %A Cem Ayık , Hatice Ayataç , Begüm Sertyeşilışık %T Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi %D 2021 %J İDEALKENT %P 1307-9905-2602-2133 %V 12 %N 32 %R %U
ISNAD Ayık, Cem , Ayataç, Hatice , Sertyeşilışık, Begüm . "Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi". İDEALKENT 12 / 32 (Mayıs 2021): 385-414 .
AMA Ayık C , Ayataç H , Sertyeşilışık B . Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi. İDEALKENT. 2021; 12(32): 385-414.
Vancouver Ayık C , Ayataç H , Sertyeşilışık B . Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi. İDEALKENT. 2021; 12(32): 385-414.
IEEE C. Ayık , H. Ayataç ve B. Sertyeşilışık , "Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi", İDEALKENT, c. 12, sayı. 32, ss. 385-414, May. 2021, doi:10.31198/idealkent.847072

20340 12739

Arşiv
Sayıdaki Diğer Makaleler

Mekansal Plan Değişikliklerinin Kentsel Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi: Ankara Çankaya Örneği

İrem AKKAYA BÜYÜKCİVELEK, Cigdem VAROL

Geleneksel Kent Dokularının Korunmasında, Koruma Amaçlı İmar Planlarının Öneminin Bitlis Örneğinde İrdelenmesi

Ayşegül KELEŞ ERİÇOK, Ece GÜLER, Ömer Faruk ÖZDEMİR

Sinemada Mimarlık

Ali AYDIN

Ebeveynlerin Mahallelerine Yönelik Sağlık Güvenliği Algısı: COVID-19 Salgını Öncesi ve Sonrası İçin Karşıyaka’da Bir Araştırma

Gözde EKŞİOĞLU ÇETİNTAHRA, Senem TEZCAN, Bedriye ÇINAR

Sıfır Atık Yönetimi Bilinci ve Siyasal Davranışa Etkisi: Marmara Üniversitesi Anadoluhisarı Kampüsü Üzerinden Bir Analiz

Betül Hande GÜRSOY HAKSEVENLER, Fatma Feyza KAVAK, Aydın AKPINAR

Yaşam Kalitesinin Arttırılması İçin Ekolojik Sosyal Konutta Yeni Bir Finansman Önerisi

Ali Burak ASLAN, Ozge ERCOSKUN

Merdivenli Sokaklarda Sosyal Mekân Oluşumuna Etki Eden Unsurlar ve İstanbul’dan Üç Örnek İçin Değerlendirme

İlke CİRİTCİ, Gül YÜCEL

Kent Sağlığı ve Covid-19 Kapsamında Sağlık Hizmetleri Mekansal Yer Seçiminin Değerlendirilmesi: Ankara Çankaya İlçesi Örneği

Emine Şeyda SATILMIŞ, İrem AKKAYA BÜYÜKCİVELEK, Cigdem VAROL

Sosyal Sürdürülebilirlik Performansının Kalıcı Afet Konutlarında Değerlendirilmesi: Bingöl Örneği

Fatma KÜRÜM VAROLGÜNEŞ

Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşmenin Ölçülebilmesi İçin Yeni Bir Endeks Model Önerisi

Cem AYIK, Hatice AYATAÇ, Begüm SERTYEŞİLIŞIK