Evaluation of the cases with friedreich ataxia

Friedreich ataksi otozomal resesif geçişli nörodejeneratif bir hastalık olup kalıtsal ataksilerin en sık nedenidir. Hastaların %95’inde kromozom 9q13 üzerinde bulunan FRDA geninin birinci intronunda GAA trinukleotid tekrar artışı mevcuttur. Bu durum demir homeostazında önemli bir role sahip olan frataksin proteininin düzeyinde azalışa yol açar. Friedreich ataksi hastalığının patogenezinden mitokondrilerde demir birikimi ve bunun neden olduğu spesifik mitokondriyal enzim eksiklikleri, oksidatif strese artmış duyarlılık ve serbest radikal aracılı hücre ölümü sorumludur. Günümüzde hastalığın etkin bir tedavisi yoktur, ancak antioksidan tedaviler özellikle kardiyak tutulumda umut vaat etmektedir. Friedreich ataksili olguların erken tanınması ve işlevsel kısıtlılıkların zamanında belirlenmesi rehabilitasyon, semptomatik tedavi ve genetik danışma açısından önemlidir. Bu yazıda homozigot GAA artışına sahip beş hastanın klinik özellikleri sunulmakta ve ilerleyici ataksi ile başvuran hastalarda ayırıcı tanıda Friedreich ataksinin düşünülmesinin gerekliliğini vurgulamaktır.

Friedreich Ataksili Olgularımızın Değerlendirilmesi

Friedreich ataxia is an autosomal recessive neurodegenerative disease, which is the most common cause of inherited ataxias. About 95% of the patients demonstrate an expansion of a GAA trinucleotide repeat in intron 1 of the FRDA gene on chromosome 9q13. This leads to reduced levels of frataxin which has an important role in iron homeostasis. Friedreich ataxia is the result of accumulation of iron in mitochondria leading to excess production of free radicals, defects in specific mitochondrial enzymes, enhanced sensitivity to oxidative stress, and eventually free- radical mediated cell death. Currently there is no effective therapy for the disease, but antioxidant therapy has shown promise especially in cardiac involvement. Early identification of individuals with Friedreich ataxia and precise characterization of impairments and functional limitations gain importance as symptomatic treatment, rehabilitation and genetic counseling are considered. Here, we present the clinical findings of five cases with Friedreich ataxia who had homozygous GAA trinucleotide expansion and emphasize that Friedreich ataxia should be considered in the differential diagnosis of cases who present with progressive ataxia.

Kaynakça

1. Cossee M, Schmitt M, Campuzano V, Reutenauer L, Moutou C, Mandel JL, Koenig M. Evolution of the Friedreich’s ataxia trinukleotide repeat expansion: Founder effect and premutation. Proc Natl Acad Sci 1997; 94: 7452-7457.

2. Chamberlain S, Shaw J, Rowland A, et al. Mapping of mutation causing Friedreich’s ataxia to human chromosome 9. Nature 1988; 334: 248-254.

3. Campuzano V, Montermini L, Molto MD, et al. Friedreich’s ataxia: Autosomal recessive disease caused by an intronic GAA triplet repeat expansion. Science 1996; 271: 1423-1427.

4. Pook MA, Al-Mahdawi SA, Thomas NH, et al. Identification of three novel frameshift mutations in patients with Friedreich ataxia. J Med Genet 2000; 37: E38.

5. Harding AE. Friedreich’s ataxia: A clinical and genetic study of 90 families with an analysis of early diagnostic criteria and intrafamilial clustering of clinical features. Brain 1981; 104: 589-620.

6. Lamarche JB, Cote M, Lemieux B. The neuropathology of “typical” Friedreich’s ataxia in Quebec. Can J Neurol Sci 1984; 11: 592-600.

7. James TN, Cobbs BW, Coghlan HC, et al. Coronary disease, cardioneuropathy, and conduction system abnormalities in the cardiomyopathy in of Friedreich’s ataxia. Br Heart J 1987; 57: 446-450.

8. De Michele G, Di Maio L, Filla A, et al. Childhood onset of Friedreich’s ataxia: A clinical and genetic study of 36 cases. Neuropediatrics 1996; 27: 3-7.

9. Klockgether T, Evert B. Genes involved in hereditary ataxias. Trends Neurosci 1998; 21: 413-418.

10. Campuzano V, Montermini L, Lutz Y, et al. Frataxin is reduced in Friedreich ataxia patients and is associated with mitochondrial membranes. Hum Mol Genet 1997; 6: 1771-1780. Voncken M, Ioannou P, Delatycki MB. Friedreich

11. ataxia-update on pathogenesis and possible therapies. Neurogenetics 2004; 5: 1-8.

12. Duby G, Foury F, Ramazzotti A, et al. A non-essential function for yeast frataxin in iron-sulfur cluster assembly. Hum Mol Genet 2002; 11: 2635-2643.

13. Bulteau AL, O’Neill HA, Kennedy MC, et al. Frataxin acts as an iron chaperon protein to modulate mitochondrial aconitase activity. Science 2004; 305: 242-249.

14. Gottesfeld JM. Small molecules affecting transcription in Friedreich ataxia. Pharmacol Ther 2007; 116: 236-248.

15. Montermini L, Richter A, Morgan K, et al. Phenotypic variability in Friedreich ataxia: Role of the associated GAA triplet repeat expansion. Ann Neurol 1997; 41: 675-682.

Kaynak Göster

Gülhane Tıp Dergisi
  • ISSN: 1302-0471
  • Yayın Aralığı: Yılda 4 Sayı
  • Başlangıç: 2018
  • Yayıncı: Galenos Yayınevi

41.8b18.5b

Sayıdaki Diğer Makaleler

Hermansky-pudlak sendromlu bir olguya ait klinik özellikler

Adem TÜRK, SAMİ FİDAN, Yusuf UZUN, Şafak ERSÖZ

Ayrık omurilik malformasyonlarında cerrahi teknik: Tuzaklar ve çözüm yolları

Cahit KURAL, İlker SOLMAZ, Serhat PUSAT, Alpaslan KIRIK, Serdar KAYA, Çağlar TEMİZ, Yusuf İZCİ

Robotik histerektomi: Türkiye’de üniversite hastanelerindeki ilk deneyim

Murat DEDE, Müfit Cemal YENEN, Uğur KESKİN, İbrahim ALANBAY, Özcan ÖZKAN

Facial vascularized composite tissue allotransplantation

Fatih ZOR

Evaluation of the cases with friedreich ataxia

Semra KURUL HIZ, Uluç YİŞ, ALİ İRFAN GÜZEL, Halil KASAP, Nazlı BAŞAK, Eray DİRİK

Comparison of dentofacial effects of Molar Mover and Drive Tube appliances

Emel YILDIRIM, Şeniz KARAÇAY, Hüseyin ÖLMEZ, ERSİN YILDIRIM

Comparison of the efficacy of written information vs. verbal plus written information in rheumatic patients who receive colchicine treatment

FATMA İLKNUR ÇINAR, NURAN TOSUN, Nalan AKBAYRAK, İSMAİL ŞİMŞEK, MUHAMMET ÇINAR, Hakan ERDEM, Salih PAY, Selim KILIÇ, Sedat YILMAZ, Sevim ÇETİNKAYA, Ayhan DİNÇ

Genç erkek erişkinlerde ön diz ağrısının kondromalezi patella, Q açısı ve patella tipleri ile ilişkisi

Zafer ATBAŞI, Adem PARLAK, Aykut AYTEKİN, ERDEN KILIÇ

Kalp cerrahisinde rutin traneksamik asit kullanımının değerlendirilmesi

Hasan Alper GÜRBÜZ, Ahmet Barış DURUKAN, Murat TAVLAŞOĞLU, Nevriye SALMAN, Elif DURUKAN, Fatih Tanzer SERTER, Halil İbrahim UÇAR, Cem YORGANCIOĞLU

A rare single coronary artery anomaly: case report and review of the relevant literature

Cem BARÇIN, Emre YALÇINKAYA, H.Kutsi KABUL, Hürkan KURŞAKLIOĞLU