Örgütsel Adaletin İş Tatmini Üzerindeki Etkisinde Örgütsel Bağlılığın Aracılık Etkisi

Örgütsel bağlılık ve örgütsel adalet, çalışma hayatında verimi ve performansı etkileyen önemli unsurlardır. Bu nedenle iş tatmini ile doğrudan ilişkileri bulunmaktadır. Literatürde bu ilişkiler karşılıklı olarak incelenmiş ve ilişki yönleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmanın amacı ise değişkenler arası ilişkilerin yanı sıra örgütsel adaletin iş tatminini yordamasında, örgütsel bağlılığın aracılık rolünün de incelenmesidir. Çalışmaya, 187’si kadın ve 13’ü erkek olmak üzere toplam 200 hemşire katılmıştır. Veri toplama aracı olarak, kişisel bilgi formu, Örgütsel Adalet Ölçeği, Örgütsel Bağlılık Ölçeği ve Minnesota İş Tatmini Ölçeği’nin bulunduğu anket formu kullanılmıştır. Analizler sonucunda; örgütsel adalet, örgütsel bağlılık ve iş tatmini arasında doğrusal ve anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca anlamlı ilişkiler ile birlikte örgütsel bağlılık ve örgütsel adalet düzey lerine göre iş tatmini puan ortalamaları anlamlı farklılık gözlendiğinden, örgütsel bağlı - lığın aracılık etkisine sahip olup olmadığının incelenmesi için basit ve çoklu doğrusal regresyon modelleri tahmin edilmiştir. Bu modellerden elde edilen katsayılar ve standart hatalar ile Sobel testi uygulanmış ve iş tatminini yordamasında örgütsel bağlılığın aracılık etkisi olduğu görülmüştür.

Mediation Effect of Organizational Commintment in Predict of Job Satisfaction with Organizational Justice

Organizational commintment and organizational justice are important variables that affect efficiency and performance in working life. Therefore, they have a direct relationship with job satisfaction. In the literature, these relations have been studied mutually and the relation directions have not been determined. The aim of this study is to examine the role of organizational dependence as an mediator role in organizational justice predicting job satisfaction. For this aim, 200 nurses, 187 of them were female and 13 of them were male, participated in the study. As a data collection tool, a questionnaire with personal information form, Organizational Justice Scale, Organizational Commitment Scale, and Minnesota Job Satisfaction scale were used. As a result of analysis, it has been seen that there is significant linear relationship between organizational justice, organizational commitment and job satisfaction. In addition, simple and multiple linear regression models were estimated to determine whether organizational commitment has a mediating effect since the mean scores of job satisfaction scores differ with respect to organizational commitment and organizational justice levels with meaningful relationships. it was observed that organizational commitment was instrumental in assessing the satisfaction of work by sobel test with coefficients and standard errors obtained from these models.

___

Başaran, İbrahim Ethem, “Örgütsel Davranışın Yönetimi”, Ankara Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Yayını, 1982.

Baycan, Aslı, “An Analysis of the Several Aspects of Job Satisfaction Between Different Occupational Groups”, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 1985.

Biçer, İsmail Hakkı – Erçek, Mehmet – Çakmak, Ahmet F., “Örgütsel Bağlılığın Duygusal Bileşenleri: Türk Kamu Kuruluşunda Kapsamlı Bir Yapısal Denklem Modeli”, İstanbul Teknik Üniversitesi Dergisi, cilt 8, sayı 4, 2009.

Çalış, Meral – Tokat, Bülent, “Örgüt Yapısı ve Mobbing İlişkisinin Özel Hastanelerde İncelenmesi: Giresun İli Örneği”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, cilt 68, sayı 4, 2013.

Çelik, Mazlum – Turunç, Ömer – Bilgin, Necati, “Çalışanların Örgütsel Adalet Algılarının Psikolojik Sermaye Üzerine Etkisi: Çalışanların İyilik Halinin Düzenleyici Rolü”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt 16, sayı, 4, 2014.

Eğilmezkol, Güneş, “Çalışma Yaşamında Örgütsel Adalet ve Örgütsel Bağlılık: Bir Kamu Bankasındaki Çalışanların Örgütsel Adalet ve Örgütsel Bağlılık Algılayışlarının Analizine Yönelik Bir Çalışma”, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2011.

Ermiş, Sermin A., “Akademisyenlerin Örgütsel Bağlılık ve İş Tatmin Düzeyleri Arasındaki İlişki”, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Gazi Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Ankara, 2014.

Feldman, A. S. - Moore, W. E., Labor Commitment and Social Change in Developing Areas, Connecticut, Greenwood Press Publishers, 1982.

Irak, Doruk Uysal, “Örgütsel Adalet: Ortaya Çıkışı, Kuramsal Yaklaşımlar ve Bugünkü Durumu”, Türk Psikoloji Yazıları, cilt 7, sayı 13, 2004.

Konovsky, Mary A., “Understanding Prosedural Justice And its Impact On Business Organization”, Journal of Management, cilt 26, sayı 3, 2000.

Kök, Sabahat Bayrak, “İş Tatmini ve Örgütsel Bağlılığın İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, cilt 20, 2010.

Laschinger, Heather K. S. – Finegan, Joan E. – Shamian, Judith – Wilk, Piotr, “A Longitudinal Analysis of the Impact of Workplace Empowerment on Work Satisfaction”, Journal of Organizational Behavior, cilt 25, sayı 4, 2004.

Meyer, John P. – Allen, Natalie, “A Three Component Conceptualization of Organizational Commitment”, Human Resource Management Review, cilt 1, sayı 1, 1991.

Morçin, Sine Erdoğan, “Dönüştürücü Liderlik ve Örgütsel Adaletin Örgütsel Bağlılık ve İş Tatminine Etkisi: Adana İlindeki A Grubu Seyahat Acenteleri Örneği”, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Mustafa Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay, 2012.

Niehoff, Brian P. – Moorman, Robert H., “Justice as a Mediator of the Relationship Between Methods of Monitoring and Organizational Citizenship Behavior”, Academy of Management Journal, cilt 36, sayı 3, 1993.

Perry, Nick, “Information Brokerage and Organisational Dependence”, International Journal of Sociology and Social Policy, cilt 1, sayı 3, 1981.

Rezaiean, Ali – Givi, Masood E. - Givi Hammad, E. - Nasrabadi Mohammad B., “The Relationship Between Organizational Justice and Organizatioanal Citizenship Behaviours: The Mediating Role Of Organizational Commitment, Satisfaction and Trust”, Research Journal of Business Management, cilt 4, sayı 2, 2010.

Samadov, Sakit, “İş Doyumu ve Örgütsel Bağlılık: Özel Sektörde Bir Uygulama”, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, İzmir, 2006.

San, İrem, “Örgütsel Adalet ile Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkinin Belirlenmesine Yönelik Ampirik Bir Çalışma”, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2017.

Slavitt, Dinah B. – Stamps, Paula L. – Piedmont, Eugene B. – Haase, Anne M., “Nurses’ Satisfaction with Their Work Situation”, Nursing Research, cilt 27, sayı 2, 1978.

Smith, Heather J. – Tyler, Tom R. “Choosing the Right Pond: The Impact of Group Membership on Self-Esteem and Group-Oriented Behavior”, Journal of Experimental Social Psychology, cilt 33, sayı 2, 1997.

Tang, Thomas Li-Ping - Sarsfield-Baldwin, Linda J., “Distributive and Procedural Justice as Related to Satisfaction and Commitment”, S.A.M. Advanced Management Journal, cilt 61, sayı 3, 1996.

Vandekerckhove, Wim – Commers, Ronald M.S., “Downward Workplace Mobbing: A Sign of the Times?”, Journal of Business Ethics, cilt 45, sayı 1-2, 2003.

Wasti, Arzu S. “Meyer ve Allen’in Üç Boyutlu Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin Geçerlilik ve Güvenilirlik Analizi”. 8. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Kitabı, 2000.

Weiss, David J.– Dawis, Rene V.– England, George W. “Manual for the Minnesota Satisfaction Questionnaire”, Minnesota Studies in Vocational Rehabilitation, cilt 22, 1967.

Yanılmaz, Bilge, “Kamu Personeli Olarak Çalışanlarda Örgütsel Adalet Algısı ve Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2014.

Yenihan, Bora, “Örgütsel Bağlılık ve İş Tatmini Arasındaki İlişki”, Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt 4, sayı 2, 2014.

Yıldırım, Fatma, “İş Doyumu ile Örgütsel Adalet İlişkisi”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, cilt 62, sayı 1, 2007.

___