TARİKAT SİLSİLELERİNDE CA'FER-İ SÂDIK'IN YERİ*

Ca'fer-i Sâdık, ilk örnek sufi sıfatıyla Müslüman veliler tarafından büyük saygı görür. Şiiler, Sünnî Müslümanlardan farklı olarak, Hz. Peygamberin ruhunun, kızı aracılığıyla Ali'nin torunlarına Bunlar arasında önemli bir konuma sahip Cafer es-Sadık, bir çok seçkin alimden ders almış, pek çok değerli ilim adamı yetiştirmiştir. O, tasavvuf tarihinde de önemli bir yere sahiptir. Bütün sufiler Cafer es-Sadık'ı evliyadan saymışlardır

The Function of the Ja'far al-Sâdıq in the Silsilas of the Sufi Orders

Jafar al-Sadiq is also revered by the sufis as prototype of the Moslem saint. Shiites differ from Sunni Moslems in believing that this spiritual pre-eminence was transferred to Ali's descendants through Fatima, the Prophet's daughter. Jafar al-Sadiq, that has so important position among these, has been taught by many respected ulema and has also trained a lot of respected ulema. Jafar al-Sadiq also has an important role in the history of sufism. All sufis have considered Jafar al-Sadiq as a Saint

Kaynakça

Abdu'l-Hayy Ebû'l-Fellâh İbnü'l-İmâd. Şezerâtu'z-Zeheb fi Ahbâri men Zeheb. Beyrut: 1988.

Abdulkerim el-Kuşeyrî. er-Risâle. Tahk. Ma'rûf Zerîk-Ali Baltacı, Abdulhalim. Beyrût: Darü'l-Hayr, 1993.

Abdülmecid b. Muhammed el-Hanî. el-Hadâiku'l-Verdiyye fi Hakâiki Ecillâi'n-Nakşibendiyye. İstanbul: 1308.

Abdülmecid el-Hani. el-Hadaikül Verdiyye. Kahire: 1308.

Ahmed b. Abdillah b. Ahmed b. İshâk b. Mûsâ Ebû Nuaym el-Isfahânî. Hılyetü'l-Evliyâ' ve Tabakâtü'l-Asfiyâ. Mısır: 1932.

Ahmed b. Ebî Ya'kûb b. Ca'fer b. Vehb el-Ya'kûbî. Târîhu'l-Ya'kûbî. Beyrut: 1960

Ahmed Eflâkî. Menâkıbu'l-Arifin. çev., Tahsin Yazıcı. Ankara: 1953- 1954.

Ahmed Rıfat b. İsmail, Mir'atü'l-Makasıd, İstanbul 1293.

Aşkar, Mustafa. Tasavvuf Tarihi Literatürü. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 2001.

Atalan. Mehmet, Cafer-i Sâdık. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2013.

Atalan, Mehmet. Şiiliğin Farklılaşma sürecinde Câ'fer es-Sâdık'ın Yeri. Ankara: Araştırma Yayınları, 2005

Baha Said. "Bektaşiler". Türk Yurdu. XXVIII (1927)

Cemâluddîn Ebû'l-Ferec Abdurrahmân b. Muhammed İbnü'l-Cevzî. Sıfâtu's-Safve. thk. Fahûrî Mahmûd. Beyrut: 1979.

Coşan, Esad. Hacı Bektâş-ı Velî Makâlât. İstanbul: trz.

Ebû Abdillah Muhammed b. el-Mekkî el-Amilî. el-Kavaid ve'l-Fevaid fi'l-Fıkh. Matbaatü'l-Âdâb. Necef: 1980.

Ebû Abdillah Muhammed b. Sa'd. Tabakâtü'l-Kübrâ. Beyrut: trz.

Ebû Ali el-Fazl b. el-Hasan et-Tabersî. İ'lâmu'l-Verâ bi A'lâmi'lHüdâ. nşr., Ali Ekber el-Ğaffari. Beyrut: 1979.

Ebû Ca'fer Muhammed b. Cerîr et-Taberî. Târîhu'l-Umem ve'l-Mulûk. thk., Muhammed Ebû'l-Fazl İbrâhîm. Beyrut: 1967.

Ebû'l-Abbâs Şemsuddîn Ahmed Muhammed b. Ebî Bekir İbn Hallikân. Vefâyâtü'l-A'yan ve Enbai'z-Zeman. Beyrut: 1977.

Eraslan, Kemal. "Ahmed Yesevî". Erdem. VII: XXI (1995): 799-819.

Eraydın, Selçuk. Tasavvuflar ve Tarikatlar. İstanbul: 1981.

Eyuboğlu, İsmet Zeki. Bütün Yönleriyle Hacı Bektaş Veli. İstanbul: Özgür Yayınları, 1998.

Ferîdüddîn Attâr. Tezkiratü'l-Evliyâ. Tahran: trz.

Gölpınarlı, Abdülbaki. Melâmilik ve Melamiler. İstanbul: Devlet Matbaası, 1931.

Gölpınarlı, Abdülbaki. Mevlanadan Sonra Mevlevilik. İstanbul: İnkı- lap ve Aka Kitapevleri, 1983.

Gölpınarlı, Abdülbaki. Türkiyede Mezhebler ve Tarikatlar. İstanbul: İnkılâp Kitabevi Yayınları, 1997.

Gürer, Dilaver. Abdülkadir Geylani Hayatı, Eserleri, Görüşleri. Ankara: İnsan Yayınları, 1999.

Hayruddîn ez-Ziriklî. A'lâm. I-VIII, Beyrut: 1980.

Heyet. Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi. İstanbul: Çağ Yayınları, 1992.

Hocazade Ahmed Hilmi. Hadikatü'l-Evliya. İstanbul: Osmanlı Yayınları, 1999.

Kara, Mustafa. Tasavvuf ve Tarikatlar Tarihi. İstanbul: 1985.

Koçyiğit, Talat. Hadis Tarihi. Ankara: AÜİF Yayınları, 1977.

Köprülü, Fuat. Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1976.

Küçük, Hasan. Tarikatlar, İstanbul: TÜRDAV Yayınları, 1980.

Ma'sum Ali Şah. Taraiku'l-Hakaik. nşr. Muhammd Ca'fer Mahcub. Tahran: 1339-45.

Margoliouth, D. S. "Abdülkadir". MEBİA. I (1997): 80-83.

Margoliouth, D. S. "Ahmed Riâî". MEBİA. I (1997): 203-204.

Melikof, İrène. Hacı Bektaş Efsaneden Gerçeğe. İstanbul: Cumhuriyet Yayınları, 1999.

el-Mes'ûdî. İsbâtu'l-Vasiyye li'l-İmâm Ali b. Ebî Tâlib. Beyrut: 1988.

Muhammed Cevad Muğni. eş-Şîatu'l-Mîzan. Beyrut: 1409/1989.

Muhammed Ebû Zehrâ. İmam Ca'fer Sâdık. İstanbul: Şafak Yayınları, 1992.

Muhammed Parsa. Kudsiye. thk., Ahmet Tâhiri Irakî. Tahran: 1975.

Muhammed Vaiz Zâde Horasânî. "Ca'fer-i Sâdık". Ehli Beyt. II: VIII (1985): 85-86.

Murtaza Mutahharî. İmâm Ca'fer-i Sâdık'. Mecelletü's-Sekâfeti'l- İslâmiyye. Dımaşk: 1412/1991: 84-97.

Mustafa Kâmil eş-Şeybî. Sılâ Beyne't-Tasavvuf ve't-Teşeyyü. Mısır: 1969I/192-195.

Müderisi. Mebani-i İrfan-ı İslam. Kum: 1410.

Ocak, Ahmet Yaşar. "Bektaşilik". DİA. 5 (1993): 373-379.

Olguner, Fahrettin. "Tasavvuf Dünyası içinde Hâce Ahmet Yesevî". Erdem. VII: XXI (1995), 940-947.

Öz, Mustafa. "Ca'fer es-Sâdık". DİA. VII (1993)

Öztürk, Yaşar Nuri. Tasavvufun Ruhu ve Tarikatler. İstanbul: Sidre Yayınları, 1988.

Sa'd Muhammed Hasan. el-Mehdîyyetü fi'l-İslâm. Kahire: 1953.

Sunar, Cavid. Anahatlarıyla İslâm Tasavvufu Tarihi. Ankara: 1978.

Şemsuddîn Muhammed b. Tolûn. Eimmetu'l-İsnâ Aşer. thk., Salâhuddîn el-Müncid. Beyrut: 1958.

Tahralı, Mustafa. Ahmet er-Rifai. Savie son Oevra et sa Tarique. Doctora thesis. Paris: 1973.

Tosun, Necdet. "Silsile". DİA. 37 (2009): 207.

Tosun, Necdet. "Yûnus Emre Rifâî, Hacı Bektaş Vefâî". Tasavvuf. Yıl: 14 [Ocak-Haziran 2013] Sayı: 31: 113-115.

Türer, Osman. Anahatlarıya Tasavvuf Tarihi. İstanbul: Seha Neşriyat, 1998.

Uludağ, Süleyman. "Şiilikte Tasavvuf", Tarihte ve Günümüzde Şiilik, İstanbul: İlim Neşriyat Yayınları, 1993.

Uyar, Mazlum. "Safevîler Öncesi İran'da Tasavvuf ve Safevî Devletinin Ortaya Çıkışı". Akademik Araştırmalar Dergisi. (2004): 5-7.

Vicdani Sâdık. Kadirilik Silsilenamesi. İstanbul: 1338-1340.

Yılmaz, Hasan Kâmil. "Silsile ve Manevî Neseb". Altınoluk. 119 (1996): 32.

Yılmaz, Hasan Kâmil. Anahatlarıyla Tasavvuf ve Tarîkatlar. İstanbul: Ensar Neşriyat, 1994.

Yılmaz, Hasan Kâmil. Tasavvufî Hadis Şerhleri ve Konevî'nin Kırk Hadis Şerhi, İstanbul: MÜİV Yayınları, 1990.

ez-Zehebî. Tezkiretü'l-Huffâz. Haydarabad: 1333

Kaynak Göster