Salurtepe Dağı (Elmalı-Antalya) Ardıç Ormanında Güncel Polen Dağılımının İncelenmesi

Bu çalışma, Salurtepe Dağı’nda (Elmalı-Antalya) bulunan Juniperus sp. (Ardıç) Ormanı’nda bulunan bitki kompozisyonunun değişkenlik gösterdiği 4 farklı örnek alanda, 2015-2017 yılları arasında güncel odunsu ve otsu bitki polen yoğunluğunu (cm2/yıl) belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Dört ayrı örnek alana 2015 yılında Tauber polen tuzakları yerleştirilmiş ve bu tuzaklar 2015-2017 yılları arasında yıllık olarak değiştirilmiştir. Her 1 yıllık dönem için tuzakların etrafından kara yosunu örnekleri de toplanmıştır. Hem Tauber polen tuzaklarındaki kimyasal karışım, hem de kara yosunu örnekleri “Avrupa Polen İzleme Programı Protokolü (European Pollen Monitoring Programme Protocol: EPMPP)”ne göre analiz edilmiştir. Polen tuzaklarından elde edilen polen preparatlarında 2015-2016 yılına ait odunsu bitki polen yoğunluğu değişimleri incelendiğinde Cedrus libani, Pinus sp., Juniperus sp. ve Quercus coccifera’nın polen yoğunlukları fazla iken, 2016-2017 yılında Juniperus sp., Cedrus libani, Juglans sp., Pinus sp., Quercus coccifera ve Rosaceae familyasının polen yoğunlukları fazla çıkmıştır. Kara yosunu örneklerinden elde edilen polen preparatlarında 2015-2016 ve 2016-2017 yıllarına ait odunsu bitki polen yoğunluğu değişimlerine bakıldığında Cedrus libani, Juniperus sp., Pinus sp. ve Quercus coccifera’nın polen yoğunlukları fazla çıkmıştır. Hem polen tuzakları hem de yosun örneklerine ait 2 yıllık polen yoğunluğu verileri güncel vejetasyonu yansıtmaktadır.

Modern Pollen Distribution of Juniperus Forest in Salurtepe Mountain (Elmalı-Antalya)

This study was carried out to determine the modern pollen influx (cm2/year) of arboreal and herbaceous plants in 4 different sample areas where vegetation varied in Juniperus L. (Juniper) Forest in the Salurtepe mountain between 2015 and 2017. Tauber pollen traps were placed in four sample areas in 2015 and these traps were changed annually between 2015 and 2017. For every 1-year period, moss samples were also collected from around the traps. Both the chemical mixture in the Tauber pollen traps and the moss samples were analysed according to the “European Pollen Monitoring Programme Protocol”. When the arboreal pollen influx of pollen preparations obtained from pollen traps was examined, the pollen influxes of Cedrus libani, Pinus sp., Juniperus sp. and Quercus coccifera were higher between 2015 and 2016. In 2016-2017, pollen influxes of Juniperus sp., Cedrus libani, Juglans sp., Pinus sp., Quercus coccifera and Rosaceae family increased. When the arboreal pollen influx of pollen preparations obtained from moss samples was examined, the pollen influxes of Cedrus libani, Juniperus sp., Pinus sp. and Quercus coccifera were higher in the periods of 2015-2016 and 2016-2017. Two-year pollen influx data of both pollen traps and moss samples reflects the current vegetation.

Kaynakça

Aytuğ, B. (1967). Polen Morfolojisi ve Türkiye’nin Önemli Gymnospermleri Üzerinde Palinolojik Araştırmalar. Kutulmuş Matbaası, İstanbul.

Aytuğ, B., Aykut, S., Merev, N. Ve Edis, G. (1971). İstanbul çevresi bitkilerinin polen atlası. İ.Ü. Orman Fakültesi Yayınları No:174, Kutulmuş Matbaası, İstanbul.

Bakker, J., Kaniewski, D., Verstraeten, G., Laet, V.D., & Waelkens, M. (2011). Numerically derived evidence for late-Holocene climate change and its impact on human presence in the southwest Taurus Mountains, Turkey. The Holocene, 22, 425–438.

Bottema, S., Woldring, H. (1984). Late quaternary vegetation and climate of southwestern Turkey Part II. Palaeohistoria, 26, 245– 249.

Doğan, M. (2017). Fosil ve Güncel Polen Analizleri Işığında Mucur Çevresinin Geç Holosen Paleovejetasyonu. (Yüksek Lisans Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Isparta.

Eastwood, W.J. (1997). The Palaeoecological Record of Holocene Environmental Change in Southwest Turkey (Doctoral dissertation). University of Wales.

Erdtman, G. (1952). Pollen Morphology and Plant Taxonomy- Angiosperms. The Chronica Botanica Company, Waltham, Mass., U.S.A.

Erdtman, G. (1957). Pollen and Spore Morphology / Plant Taxonomy - Gymnospermae, Pteridopyhta, Bryophyta. Stockholm.

Faegri, K., Iversen, J. (1975). Textbook of Pollen Analysis, 3rd ed., New York, Hafner.

Filipova-Marinova, M.V., Kvavadze, E., Connor, S., Sjögren, P. (2010). Estimating absolute pollen productivity for some European Tertiaryrelict taxa. Vegetation History and Archaeobotany, 19 (4), 351–364.

Gerasimidis, A., Panajiotidis, S., Hicks, S., Athanasiadis, N. (2006). An eight-year record of pollen deposition in the Pieria Mountains (N Greece) and its significance for interpreting fossil pollen assemblages. Review of Palaeobotany and Palynology, 141, 231–243.

Giesecke, T., Fontana, S.L., van der Knaap, W.O., Pardoe, H.S., Pidek, I.A. (2010). From early pollen trapping experiments to the Pollen Monitoring Programme. Vegetation History and Archaeobotany, 19 (4), 247–258.

Glew, J.R. (1995). Conversion of shallow water gravity coring equipment for deep water Operation, Journal of Paleolimnology, 14, 83–88.

Hesse, M., Zetter, R., Halbritter, H., Weber, M., Buchner, R., Frosch- Radivo, A., Ulrich, S. (2009). Pollen Terminology an illustrated handbook. Austria, Springer Wien New York.

Hicks, S. (1985). Modern pollen deposition records from Kuusamo, Finland. 1. Seasonal and annual variation. Grana, 24, 167–184.

Hicks, S., Hyvärinen, V.P. (1986). Sampling modern pollen deposition by means of “Tauber traps”: some considerations. Pollen et Spores, 28, 219–242.

Hicks, S., Ammann, B., Latalowa, M., Pardoe, H., Tinsley, H. (1996). European Pollen Monitoring Programme: Project Description and Guidelines. University of Oulu, 28 pp.

Hicks, S., Tinsley, H., Huusko, A., Jensen, C., Hattestrand, M., Gerasimides, A., Kvavadze, E. (2001). Some comments on spatial variation in arboreal pollen deposition: First records from the Pollen Monitoring Programme (PMP). Review of Palaeobotany and Palynology, 117, 183–194.

Iwanami, Y., Sasakuma, T., Yamada, Y. (1988). Pollen: Illustrations and Scanning Electronmicrographs. Kodonsha-Tokyo.

Karlıoğlu, N. (2011). Istranca ve Belgrad Ormanlarında Güncel Polen Dağılımının İncelenmesi. (Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Karlıoğlu, N. ve Akkemik, Ü. (2012). İ.Ü. Orman Fakültesi Araştırma Ormanı’nda Eylül 2007-Ağustos 2009 Dönemi Güncel Polen Dağılımı, Journal of the Faculty of Forestry, Istanbul University, 62 (2), 145–158.

Karlıoğlu, N., Caner, H., Akkemik, Ü. (2014). Modern pollen distribution at Iğneada waterlogged forests between the periods September 2007-August 2009, Eurasian Journal of Forest Science, 2 (2), 7–17.

Karlıoğlu, N., Caner, H., Akkemik, Ü., Köse, N., Kındap, T. (2015). Modern Pollen Monitoring of Native Trees in Belgrad Forest, Istanbul (Northwestern Turkey), Comptes rendus de I’Académie bulgare de Sciences, 68 (1), 39–48.

Kaniewski, D., De Laet, V., Paulissen, E., Waelkens, M. (2007). Longterm effects of human impact on mountainous ecosystems, western Taurus Mountains, Turkey. Journal of Biogeography, 1–23.

Kvavadze, E. (1999). The first results of the pollen monitoring programme in the Caucasus Mountains (Georgia). Acta Palaeobotanica, 39, 171–177.

Moore, P.D., Webb, J.A., Collinson, M.E. (1991). Pollen Analysis. Blackwell, Oxford.

Pidek, I.A. (2007). Nine-year record of Alnus pollen deposition in the Roztocze region (SE Poland) with relation to vegetation data. Acta Agrobotanica, 60, 57–64.

Şenkul, Ç., Doğan, M. (2018). Fosil ve güncel polen analizleri ışığında Mucur Obruk Gölü çevresinin Paleovejetasyon değişimleri. Türk Coğrafya Dergisi, 70, 19–28. DOI:19.17211/tcd.342955.

Şenkul, Ç., Karlıoğlu Kılıç, N., Kargıoğlu, M., Eastwood, J.W. (2018a.). Teke Yarımadası Ormanlarında Güncel Polen Dağılımının ve Mikro İklim Koşullarının Belirlenmesi, TÜBİTAK Proje No: 214O249, Isparta.

Şenkul, Ç., Karlıoğlu Kılıç, N., Kargıoğlu, M., Kulakoğlu, F., Eastwood, J.W., Doğan, U., (2018b.) Kültepe (Kayseri) Çevresinin Fosil ve Güncel Polen Analizleri Işığında Holosen Ortamsal Değişimi, TÜBİTAK Proje No: 114Y578, Isparta.

Şenkul, Ç., Karlıoğlu Kılıç, N., Doğan, M., Eastwood, W.J. (2018c). Modern pollen distribution of the Teke Peninsula forests: The case of the Ördübek Highland, Eurasian Journal of Forest Science, 6(4): 58–75.

Stockmarr, J. (1971). Tablets with spores used in absolute pollen analysis. Pollen et Spores, 13, 615–621.

Tauber, H. (1974). A static non-overload pollen collector. New Phytologist, 73, 359–369.

Tonkov, S., Hicks, S., Bozilova, E., Atanassova, J. (2001). Pollen monitoring in the Central Rila Mts., Southwestern Bulgaria: case studies from pollen traps, surface samples for the period 1994– 1999. Review of Palaeobotany and Palynology, 117, 167–182.

van der Knaap, W.O., van Leeuwen, J.F.N., Ammann, B. (2001). Seven years of annual pollen influx at the forest limit in the Swiss Alps studied by pollen traps: relations to vegetation and climate. Review of Palaeobotany and Palynology, 117, 31–52.

van Zeist, W., Woldring, H., Stapert, D. (1975). Late quaternary vegetation and climate of southwestern Turkey. Palaeohistoria, 17, 55–143.

Vermoere, M., Bottema, S., Vanhecke, L., Waelkens, M., Paulissen, E., Smets, E. (2002). Palynological evidence for late-Holocene human occupation recorded in two wetlands in SW Turkey. The Holocene, 12, 569-584.

Wodehouse, R. P. (1935). Pollen Grains. Hafner Publishing Company, New York, 574 pp.

Kaynak Göster