Ergenlerde kimlik bocalaması üzerine cinsiyetin etkisi

Amaç: Kimlik duygusunun gelişim süreci, cinsiyetler arasında farklılıklar gösterebilir. Bu çalışmada, ergenlerde kimlik duygusu gelişimindeki sorunların cinsiyete yönelik olarak araştırılması ve kimlik bocalamasının psikiyatrik belirtiler ile ilişkilerinin saptanması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmanın örneklemini, yatılı bir erkek sağlık yüksek meslek okulunun (N=138) ve yatılı bir hemşirelik yüksek meslek okulunun (N=76) öğrencileri oluşturdu. Deneklere Sosyodemografik Veri Formu, Belirti Tarama Listesi 90-R (BTL 90-R) ve Kimlik Duygusu Değerlendirme Aracı (KDDA) uygulandı. Bulgular: Örneklemdeki KDDA toplam puanları kız ergenlerde erkeklere oranla anlamlı derecede daha yüksekti (p=0.003). Kimlik bocalaması kızların %23.7’inde, erkeklerin %12.3’ünde saptandı (p=0.027). Kızlar erkeklere oranla anlamlı derecede daha yüksek psikiyatrik belirti sıklığına sahipti (p=0.000). Her iki cinsiyette de kimlik duygusu puanları, BTL 90-R’nin genel belirti indeksi ile anlamlı düzeyde pozitif ilişki gösterdiği bulundu (sırasıyla kızlarda r=0.78, erkeklerde r=0.60). Tartışma: Bu çalışmanın sonuçları, kimlik bocalaması ve psikiyatrik belirtilerin kız ergenlerde erkeklere oranla daha sık olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bu çalışma psikiyatrik belirtilerin kimlik bocalaması ile ilişkili olabileceğine işaret etmektedir.

Kaynakça

Adams GR, Jones RM (1983) Female adolescent’s identity development: age comparison and perceived child rearing experience. Dev Psychol 19: 249-256.

Akhtar S (1984) The syndrome of identity diffusion. Am J Psychiatry 141: 1381-1385.

Archer SL (1982) The lower age boundaries of identity. Child Dev 53: 1551-1556.

Archer SL (1989) The status of identity: reflections on the need for intervention. J Adolesc, 12: 345-359.

Başkan T (2000) Ruhsal sorunu olan ergenlerde kimlik duygusu: Karflılafltırmalı bir çalıflma. Yayınlanmamıfl Uzmanlık Tezi. Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Psikiyatri Anabilim Dalı, Ankara.

Cicchetti D, Rogosch FA (2002) A developmental psychopathology perspective on adolescence. J Consult Clin Psychol 70: 6-20.

Conger JJ, Galambos NL (1997) Adolescent and Youth. New York: Addison-Wesley Educational Publishers.

Çuhadaroğlu F (1999) Identity confusion and depression in groups of adolescents having psychiatric and physical symptoms. Turk J Pediatr 41: 73-79.

Çuhadaroğlu F (2001) Identity status and self-image among Turkish adolescents. Program and Abstracts of the Promised Childhood Congress, Tel Aviv, Israel, April 29 - May 3, s:19.

Çuhadaroğlu F (1996) Adölesansda psikolojik gelişim özellikleri. Katkı Pediatri Dergisi 17: 783-788.

Dağı (1991) Belirti tarama listesi (SCL-90-R) nin üniversite öğrencileri için güvenirliği ve geçerliği. Türk Psikiyatri Dergisi 2: 5-12.

Dereboy F (1993) Kimlik Bocalaması: Anlamak, Tanımak, Ele Almak. Özmert Ofset, Malatya.

Dereboy İF, Dereboy C, Coşkun A, Çoşkun B (1994). Özdeğer Duygusu, Öz İmgesi ve Kimlik Duygusu-II. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi 1: 61-69.

Derogatis LR, Lipman RS, Covi L (1973) SCL-90: An outpatient psychiatric rating scale: preliminary report. Psychopharmacol Bull 9: 13-28.

Erikson EH (1968) Identity: Youth and Crisis. New York: Norton and Company.

Eryüksel G (1987) Ergenlerin Kimlik Statülerinin İncelenmesine Yönelik Kesitsel Bir Çalışma. Yüksek Lisans Tezi. H.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Bölümü, Ankara.

Featherstone DR, Cundick BP, Jensen LC (1992) Differences in school behavior and achievement between children from intact, reconstituted, and single-parent families. Adolescence 27: 1-12.

Iedema J, Meeus W, DeGoede M (1996) The effects of educational and relational mental incongruity on identity formation. Soc Behav Person 29: 393-404.

Jones RD, Hartman BR (1988) Ego identity: Developmental differences and experimental substance use among adolescents. J Adolesc 11: 347-360.

Jones RM, Streitmatter JL (1987) Validity and reliability of the BOMBIS for early adolescents. Adolescence 22: 647-659.

Kagitcibasi C (1990) Family and socialization in cross cultural perspective: a model of change. Nebreska Symposium on Motivation. Vol 37. içinde V Berman (ed). University of Nebraska Press: Lincoln.

Korenblum M (1993) Diagnostic difficulties in adolescent psychiatry: where have we been, and where are we going? Adolesc Psychiatry 9: 58-76.

Köker S (1997) Kimlik Duygusu Kazanılması Açısından Ergenlerin, Genç Yetiflkinlerin ve Yetişkinlerin Karşılaştırılması. Doktora Tezi. A.Ü. Sosyal Bilimler Ens. E¤itimde Psikolojik Hizmetler Anabilim Dalı, Ankara.

Marcia JE (1980) Identity in adolescence. Handbook of Adolescent Psychology içinde, J Adelson (ed). New York: Wiley, s:159-187.

Marcia JE (1994) The empirical study of ego identity. Identity and Development içinde, AH Bosma, TLG Graafsma, HD Grotevant, JD de Levita (ed). USA: Sage, s:67-81.

Meuss W (1996). Studies on identity development in adolescence. J Youth Adolesc, 25: 570-598.

Offer D, Ostrov E, Howard KI ve ark. (1990) Normality and adolescence. Psychiatr Clin North Am 13: 377-388.

Oskay G (1998) Geniflletilmifl Objektif Ego Kimlik Statüsü Ölçeğinin (Extended Objective Measure of Ego Identity Status)-EOM-EIS’in Türkçeye uyarlanması-Geçerlik ve güvenirlik çalıflmaları. Psikolojik Danıflma ve Rehberlik Dergisi 2:17-24.

Pastorino E, Dunham RM, Kidwell J ve ark. (1997) Domainspecific gender comparisons in identity development among college youth: ideology and relationships. Adolescence 32:560-577.

Rothman KM (1984) Multivariate analysis of the relationship of personal concerns to adolescent ego identity status. Adolescence 19: 713-727.

Sprinthall NA, Collins WA (1988) Adolescent Psychology. A Developmental View. New York: McGraw Hill.

Stark PA, Traxler AJ (1974) Empirical validation of Erikson’s theory of identity crises in late adolescence. J Psychol 86: 25-33.

Varan A (1992) Liseli gençlerin kimlik statülerinin cinsiyet, yafl ve sosyokültürel çevre açısından incelenmesi. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Günleri Kongre Kitabı içinde. Ege Üniversitesi Psikiyatrisi AD. Saray Kitabevi, İzmir.

Waterman AS (1982) Identity development from adolescence to adulthood: An extension of theory and review of research. Dev Psychol 18: 341-358.

Wires JW, Barocas R, Hollenbeck AR (1994) Determinants of adolescent identity development: a cross-sequential study of boarding school boys. Adolescence 29: 361-378.

Kaynak Göster