Çocuk ve ergenlerde panik bozukluğu tartışmasında farklı bir boyut: Bilgi işleme yaklaşımı

Amaç: Panik bozukluğu tanısının çocuk ve ergenlerde geçerliliği tartışmalı bir konudur. Bu gözden geçirme çalışmasının amacı, çocuk ve ergenlerde panik bozukluğuna yönelik tartışmaları bilgi işleme yaklaşımı temelinde ele almaktır. Bu amaç doğrultusunda panik bozukluğunu açıklamak üzere ortaya koyulmuş bilgi işleme modelleri tanıtılacak, bu bozuklukta ortaya çıkan bilgi işleme yanlılıklarına değinilecek ve bilgi işleme yaklaşımı bağlamında çocuk ve ergenlerde panik bozukluğu tartışılacaktır. Yöntem: Panik bozukluğunu bilgi işleme yaklaşımı çerçevesinde ele alan makaleler ile özgül olarak çocuk ve ergenlerde panik bozukluğunu bilgi işleme yaklaşımı bağlamında ele alan makaleler taranmıştır. Sonuçlar: Algı, dikkat ve bellek süreçlerinin ve bu süreçlerde oluşan yanlılıkların panik bozukluğunun gelişimi ve sürmesinde rol oynadığını destekleyen araştırma bulguları giderek artmaktadır. Çocuk ve ergenlerde panik atakları ve panik bozukluğuna ilişkin literatür incelendiğinde, karşılaşılan tablo karmaşık olmakla birlikte, panik bozukluğunun çocuklarda görüldüğüne yönelik son dönemlerde bir görüş birliğine doğru gidildiği anlaşılmaktadır. Tartışma: Literatür ışığında panik bozukluğunun, çocukluk ve ergenlik döneminde atlanan bir tanı olduğuna ya da bu çocuklara yanlış tanılar konulduğuna yönelik bir varsayımda bulunulabilir. Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı’nın (DSM) panik bozukluğu ölçütleri çocuklar için yeniden uyarlanmalıdır. Yetişkinler için geçerli olan ölçütlerin çocuk ve ergenlere uygulanması durumunda yaşla birlikte değişen önemli gelişimsel etkilerin göz ardı edilmesi gibi bir sorun söz konusu olabilir.

A different dimension to the debate of panic disorder in children and adolescents: The information processing approach

Objective: The validity of diagnosis of panic disorder in children and adolescents has been a subject under debate. The aim of the current review is to revisit the discussions surrounding panic disorder in this age group on the basis of information processing approach. Therefore, a brief knowledge regarding the information processing models of panic disorder is presented, information processing biases in panic disorder are mentioned and panic diorder in children and adolescents is discussed within the framework of information processing approach. Method: Articles investigating information processing in panic disorder and examining panic disorder in children and adolescents from the information processing point of view have been reviewed. Results: There has been an accumulation of data revealing that the processes of perception, attention and memory and the biases taking place during these processes have an important role in the development and maintanence of panic disorder. When the literature on panic disorder in children and adolescents is reviewed, it is seen that, despite the complexity of the picture, a consensus has been emerging recently regarding the existence of panic disorder in this population. Discussion: In the light of the literature, it can be suggested that panic disorder is underdiagnosed in children and adolescents or this age group has been misdiagnosed. The Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) criteria of panic disorder must be modified for children. Otherwise, problems are likely to arise due to the misapplication of the parameters for adults to the children with disregard to the critical developmental characteristics changing by age.

Kaynakça

Alessi NE, Magen J (1988) Panic disorder in psychiatrically hospitalized children. Am J Psychiatry 145: 1450-1452. GÖKLER

American Psychiatric Association (1994) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Ed. APA, Washington DC.

Ballenger JC, Carek DJ, Steele JJ ve ark. (1989) Three cases of panic disorder with agoraphobia in children. Am J Psychiatry 146: 922-924.

Baysal ZB (1995) Çocuk ve ergenlerde panik bozuklu¤u: Bir gözden geçirme. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi 2: 87-92.

Beck AT, Emery G (1985) Anxiety Disorders and Phobies: A Cognitive Perspective. Basic Books, Inc, New York. Beck AT, Clark DA (1997) An information processing model of anxiety: Automatic and strategic processes. Behav Res Ther 35: 49-58.

Black B, Robbins DR (1990) Panic disorder in children and adolescents. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 29: 36-44.

Bouton ME, Mineka S, Barlow DH (2001) A modern learning theory perspective on etiology of panic disorder. Psychol Rev 108: 4-32.

Clark DM (1986) A cognitive approach to panic. Behav Res Ther 24: 461-470.

Clark DM, Salkovskis PM, Breitholtz E ve ark. (1997) Misinterpretation of body sensations in panic disorder. J Consult Clin Psychol 65: 203-213.

Coles ME, Heimberg RG (2002) Memory biases in the anxiety disorders: Current status. Clin Psychol Review 22: 587-627.

Cox BJ (1996) The nature and assessment of catastrophic thoughts in panic disorder. Behav Res Ther 34: 363-374.

Craske MG, Pontillo C (2000) Cognitive biases in anxiety disorders and their effect on cognitive behavioral treatment. Bull Menninger Clin Suppl 65:58-77.

Diler RS, Birmaher B, Brent DA ve ark. (2004) Phenomenology of panic disorder in youth. Depress Anxiety 20: 39-43.

Erol N, Öner Ö (1999) Anksiyeteye Yeni Bakışlar. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi 6: 52-60.

Essau CA, Conradt J, Petermann F (1999) Frequency of panic attacks and panic disorder in adolescents. Depress Anxiety 9: 19-26.

Goldberg C (2001) Cognitive processes in panic disorder: An extension of current models. Psychol Rep 88: 139-159.

Gökler I (2005) Bilgi işleme yaklaşımı bağlamında panik bozukluğu. Türk Psikoloji Yazıları 8(Özel Ek Sayı):41-60.

Hayward C, Killen JD, Taylor CB (1989) Panic attacks in young adolescents. Am J Psychiatry 146: 1061-1062.

Kabakçı E (2003) Panik ve yaygın anksiyete bozukluklarında bilişsel-davranışçı tedaviler. Bilişsel-Davranışçı Terapiler içinde, I Savaşır, G Boyacıoğlu ve E Kabakçı (ed) Türk Psikologlar Derneği Yayınları, Ankara, s: 91-112.

Kearney CA, Albano AM, Eisen AR ve ark. (1997) The phenomenology of panic disorder in youngsters: An emprical study of a clinical sample. J Anxiety Disord 11: 49-62.

Kearney CA, Silverman WK (1992) Let’s not push the “panic” button: A critical analysis of panic and panic disorder in adolescents. Clin Psychol Rev 12:293-305.

Klein DF, Mannuzza S, Chapman T ve ark. (1992) Child panic revisited. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 31: 112-114.

Last CG, Strauss CC (1989) Panic disorder in children and adolescents. J Anxiety Disord 3: 87-95.

Lau JJ, Calamari JE, Waraczynski M (1996) Panic attack symptomatology and anxiety sensitivity in adolescents. J Anxiety Disord 10: 355-364.

Margraf J, Barlow DH, Clark DM ve ark. (1993) Psychological treatment of panic: Work in progress on outcome, active incredients, and follow-up. Behav Res Ther 31: 1-8.

Masi G, Favilla L, Mucci ve ark. (2000) Panic disorder in clinically referred children and adolescents. Child Psychiatry Hum Dev 31: 139-151.

McNally RJ (1990) Psychological approaches to panic disorder: A review. Psychol Bull 108: 403-419.

Muris P, Rapee R, Meesters C ve ark. (2003) Threat perception abnormalities in children: The role of anxiety disorders symptoms, chronic anxity and state anxiety. J Anxiety Disord 17: 271-287.

Nelles WB, Barlow DH (1988) Do children panic? Clin Psychol Review 8: 359-372.

Ollendick TH (1998) Panic disorder in children and adolescents: New developments, new directions. J Clin Child Psychol 27: 234-245.

Perris C, Blackburn IM, Perris H (1988) Cognitive Psychotherapy. Springer, Verlag, Berlin.

Rapee RM, Ancis JR, Barlow DH (1988) Emotional reactions to physiological sensations: panic disorder patients and non-clinical Ss. Behav Res Ther 26:265-269.

Reed V, Wittchen HU (1998) DSM-IV panic attacks and panic disorder in a community sample of adolescents and young adults: How specific are panic attacks? J Psychiatr Res 32: 335-345.

Salkovskis PM, Clark DM, Gelder MG (1996) Cognitivebehavior links in the persistence of panic. Behav Res Ther 34: 453-458.

Schmidt NB, Santiago HT, Wernicke R (2001) Evaluating the etiology of anxiety sensitivity: Relation to cardiovascular perception and reactvity. Journal Psychopathology and Behavioral Assessment 23: 85-92.

Schneider S, Unnewehr S, Florin I ve ark. (2002) Priming panic interpretations in children of patients with panic disorder. J Anxiety Disord 16: 605-624.

Türkçapar MH, Sungur MZ, Akdemir A (1995) Çocuk ve Ergenlerde Bilişsel Terapiler. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi 2: 93-100.

Weems CF, Hammond-Laurence K, Silverman WK ve ark. (1998) Testing the utility of the anxiety sensitivity construct in children and adolescents referred for anxiety disorders. J Clin Child Psychol 27: 69-77.

Windmann S (1998) Panic disorder from a monistic perspective: Integrating neurobiological and psychological approaches. J Anxiety Disord 12: 486-507.

Kaynak Göster