RIZANIN VARLIĞINDA HATANIN CİNSEL SALDIRI SUÇU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cinsel saldırı suçunda rıza belirleyici bir etkiye sahiptir. Rızanın bulunmadığı hallerde fiil hukuka aykırı olup suç teşkil etmektedir. Rıza, hukuki niteliği itibariyle bir hukuka uygunluk nedenidir. İlgilinin rızasının varlığı hakkında hata ise bir hukuka uygunluk sebebinin maddi şartlarında hata hükmündedir. Rızanın varlığında hatanın nasıl tespit edileceği ise üzerinde durulması gereken bir konudur. Rıza, bir hukuka uygunluk sebebi olduğundan rızanın varlığında hata kastı ortadan kaldırmaktadır. Bu hatanın kaçınılmaz olması halinde fail bu hatasından yararlanır. Ancak failin rızanın varlığı hususunda tereddüt yaşamaması, içinde bulunduğu şartlar nedeniyle hatasının kaçınılabilir olmaması gerekir. Bu halde failin tasavvuru gerçek olsaydı fiil, mağdurun rızasıyla gerçekleşmiş olacaktı ve suç teşkil etmeyecekti. Rızanın varlığında hatanın değerlendirilmesinde failin sübjektif durumu, mağdurun davranışları önem arz etmektedir. Mahkeme somut olayın özelliklerine göre bir değerlendirme yapacaktır.

MISTAKE OF CONSENT IN SEXUAL OFFENCE

Consent has a determinative role in sexual offences. In the absence of consent, the act is illegal and constitutes a crime. Consent is a reason for compliance with the law in term of its legal nature. Mistake of consent, if it is inevitable, there is a mistake about material terms of reason for compliance with law. How to determine the inevitability of the mistake in the presence of consent is an issue that needs to be emphasized. If the mistake is inetivable in the presence of consent, the perpetrator takes benefits of this error. However, the perpetrator should not hesitate about the existence of consent and his mistake should not be avoided due to his circumstances. In this case, if the perception of the perpetrator was real, the act would have been realized with the consent of the victim and would not constitute a crime. Evaluating the mistake of consent, the subjective status of the perpetrator and the behaviours of the victim are important. The court will make an assessment based on the characteristics of the concrete event.

Kaynakça

Akbulut Berrin, Ceza Hukuku, Genel Hükümler, 5. Baskı, Ankara 2018.

Akbulut Berrin, Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlarda Rızanın Niteliği, CHD, Yıl: 14, Sayı: 40, 2019.

Alexander Dolly F., Twenty Years of Morgan: A Critisim of the Subjektivist View of Means Rea and Rape in Great Britain, Pace International Law Review, Volume: 7, Issue: 1, Winter 1995.

Artuk M. Emin- Gökcen Ahmet-Alşahin M. Emin-Çakır Kerim, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 13. Baskı, Ankara 2019.

Artuk M. Emin- Gökcen Ahmet-Alşahin M. Emin-Çakır Kerim, Ceza Hukuku Özel Hükümler, 18. Baskı, Ankara 2019.

Athanassoulis Nafsika, The Role of Consent in Sado-masochistic Practises, https://philpapers.org/archive/ATHTRO 15.01.2020.

Benedet Janine, The Sexual Assault of Intoxicated Women, Faculty Scholarship at Allard Research Commons, 2010, http://commons.allard.ubc.ca/fac_pubs 01.11.2019.

Bergelson Vera, The Meaning of Consent, Ohio State Journal of Criminal Law, Volume: 12, Issue: 171, 2014.

Berliner, Dana, Rethinking the Reasonable Belief Defense to Rape, Yale Law Journal, Volume: 100, Issue: 8, 1991.

Brody David C-Acker James R.-Logan Wayne, A., Criminal Law, Maryland 2001.

Cavallaro, Rosanna, A Big Mistake: Eroding the Defense of Mistake of Fact about Consent in Rape, Journal of Criminal Law and Criminology, Volume: 86, Issue: 3, Spring 1996.

Carlson Anyangwe, Criminal Law: The General Part, Bamenda 2015.

Chambliss William J., Crime and Criminal Behaviour, California 2011.

Değirmenci Olgun, Ceza Hukukunda Yanılma Kavramı ve Hukuka Uygunluk Nedenlerinde Yanılmaz, TBB Dergisi, 2014.

Demirbaş Timur, Genel Hükümler, 13. Baskı, Ankara 2018.

Dubber Markus-Hörnle Tatjana, Criminal Law: A Comparative Approach, Oxford, 2014. Ekici Şahin Meral, Ceza Hukukunda Rıza, İstanbul 2012.

Erdem Mustafa Ruhan, Suçun Konusunda Yanılma ve Sapma, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof.Dr. Durmuş Tezcan’a Armağan, C: 21, Özel Sayı, 2019.

Ferzan Kimberly Kessler, Clarifying Consent: Peter Westen’s the Logic of Consent, Law and Philosophy, Volume:25, Number: 2, Mart 2006.

Fletcher George P., Basic Concepts of Criminal Law, Oxford 1998.

Freud Sigmund, Cinsiyet Üzerine, Çeviren: A. Avni Öneş, 12. Baskı, İstanbul 2004.

Furey Jason Richard, A Consistent Approach to Assessing Mens Rea in the Criminal Law of England and Wales, Exeter Üniversitesi, doktora tezi, 2010.

Gardner Thomas-Anderson Terry, Criminal Law, 10. Baskı, Belmont, 2008.

Göktürk, Neslihan, Haksızlık Yanılgısının Ceza Sorumluluğuna Etkisi, Ankara 2016.

Göktürk Neslihan, Suçun Yasal Tanımında Yer Alan “Hukuka Aykırılık” İfadesinin İcra Ettiği Fonksiyon, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 1, Yıl: 2016.

Gropp Walter, Strafrecht, Allgemeiner Teil, 3. Baskı, Heidelberg 2006.

Güngör Devrim, Ceza Hukukunda Fiil Üzerinde Hata, Ankara 2007.

Günter Jakops, Strafrecht, Allgemeiner Teil, Berlin 2011.

Jäger Christian, Examens-Repetitorium Strafrecht Allgemeiner Teil, 4. Baskı, Heidelberg 2009.

Hafızoğulları Zeki-Özen Muharrem, Türk Ceza Hukuku, Genel Hükümler, 11. Baskı, Ankara 2018.

Hafızoğulları Zeki-Özen Muharrem, Türk Ceza Hukuku, Özel Hükümler, Kişilere Karşı Suçlar, 6. Baskı, Ankara 2017.

Hakeri Hakan, Genel Hükümler, 22. Baskı, Ankara 2019.

Hall Jerome, Ignorance and Mistake in Criminal Law, Indiana Law Journal, Sayı: 33, No: 1, 1957.

Heghmanns Michael, Strafrecht für alle Semester, Besonderer Teil, Heidelberg 2009.

Hörnle Tatjana, The New German Law on Sexual Assault and Sexual Harassment, German Law Journal, Volume: 18, Number: 6, 2017.

Hörnle Tatjana, Warum § 177 Abs. 1 StGB durch einen neuen Tatbestand ergänzt werden sollte, http://zis-online.com/dat/artikel/2015_4_913.pdf 01.11.2019.

Hubin Donald C-Haely Karen, Rape and the Reasonable Man, Law and Philosophy, Volume: 18, Number: 2, 1999.

İçel Kayıhan, Ceza Hukuku, Genel Hükümler, 5. Baskı, İstanbul 2018.

Keedy Edwin Roulette, Ignorance and Mistake in the Criminal Law, Harward Law Review, Sayı: 22, Numara: 2, 1908.

Knowledge or Belief Concerning Consent in Rape Law, Issuer Paper, Law Comission 2018, https://www.lawreform.ie/_fileupload/Issues%20Papers/LRC%20IP%20 15-2018%20Knowledge%20or%20Belief%20Concerning%20Consent%20in%20 Rape%20Law.pdf 01.11.2019.

Koca Mahmut-Üzülmez İlhan, Türk Ceza Hukuku, Genel Hükümler, 11. Baskı, Ankara 2018.

Koca Mahmut-Üzülmez İlhan, Türk Ceza Hukuku, Özel Hükümler, 5. Baskı, Ankara 2018.

Korkusuz Gülşah, Cinsel Saldırı Suçu (TCK md. 102), İÜHFM, Cilt: 71, Sayı: 1, Ocak 2013.

Küpper Georg, Strafrecht, Besonderer Teil 1, Heidelberg 2006.

La Follette Hugh, Kişisel İlişkiler, İngilizceden çeviren: Fermâ Lekesizalın, 2. Baskı, İstanbul 1997.

Maurach Reinhart-Schroeder Freidrich Christian-Maiwald Manfred-Hoyer AndreasMomsen Carsten, Strafrecht, Besonderer Teil, Cilt: 1, 11. Baskı, Heidelberg 2019.

Miller Alan D.-Perry Ronen, The Reasonable Person, New York University Law Review, Volume: 87, Issue: 2, 2011.

Monaghan Nicola, Criminal Law Directions, Oxford 2014.

Otto Harro, Grundkurs Strafrecht: Allgemeine Strafrechtslehre, 2. Baskı, Berlin 1982. Özbek Veli Özer-Doğan Koray-Bacaksız Pınar-Tepe İlker, Türk Ceza Hukuku, Özel Hükümler, 13. Baskı, Ankara 2018.

Özbek Veli Özer-Doğan Koray-Bacaksız Pınar-Tepe İlker, Türk Ceza Hukuku, Genel Hükümler, 9. Baskı, Ankara 2018.

Özgenç İzzet, Türk Ceza Hukuku, Genel Hükümler, 14. Baskı, Ankara 2018.

Remick Lani Anne, Read Her Lips: An Argument for a Verbal Consent Standart in Rape, University of Pennsylvannia Law Review, Volume: 141, 1993.

Perkins Rollin M., Ignorance and Mistake in Criminal Law, University of Pennsylvania Law Review, 1939.

Samaha Joel, Criminal Law, 11. Baskı, Minesota 2013.

Soyaslan Doğan, Genel Hükümler, 8. Baskı, Ankara 2018.

Soyaslan Doğan, Ceza Hukuku, Özel Hükümler, 12. Baskı, Ankara 2018.

Sternberg-Lieben Detlev, Die Objektiven Schranken der Einwilligung im Strafrecht, Tübingen 1997.

Şare Ersin, Cinsel Özgürlüğe Karşı Suçlarda İlgilinin Rızası, DÜHFD, Cilt: 21, Sayı: 2, 2019.

Taner Fahri Gökçen, Türk Ceza Hukukunda Cinsel Özgürlüğe Karşı Suçlar, 2. Baskı, Ankara 2017.

Tezcan Durmuş-Erdem Mustafa Ruhan-Önok R. Murat, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 16.Baskı, Ankara 2019.

The Law Reform Commission of Hong Kong, Review of Sexual Offences Sub-Committee, Consultation Paper, Rape and Other Non-Consensual Sexual Offences, 2012.

The Gillien Report, https://www.endviolenceagainstwomen.org.uk/wp-content/uploads/ Gillen-Report-Executive-Summary.pdf 01.11.2019.

Tinus Joanna Grace, The Reasonable Person in Criminal Law, yüksek lisans tezi, Queen’s University, Kingston, Ontario, Kanada 2017.

Toroslu Nevzat, Ceza Hukuku, Özel Kısım, 9. Baskı, Ankara 2018.

Tumer J. W. Cecil, Kenny’s Outlines of Criminal Law, 18. Bası, Cambridge, 1962.

Ünver Yener, Ceza Hukukuyla Korunması Amaçlanan Hukuki Değer, Ankara 2003.

Üzülmez İlhan, Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar, http://www.ceza-bb.adalet.gov.tr/ makale/122.doc 15.01.2020.

Vavra Rita, Täuschungen als strafbare Eingriffe in die sexuelle Selbstbestimmung? ZIS, 12/2018, http://www.zis-online.com/dat/artikel/2018_12_1256.pdf 01.11.2019.

Wertheimer Alan, Consent to Sexual Relations, Cambridge 2003.

Wessels Johannes-Beulke Werner, Strafrecht Allgemeiner Teil, 39. Baskı, Heidelberg 2009.

Wright R. George, Objective and Subjective Tests in the Law, The University of New Hampshire Law Review, Volume: 16, Number: 1, 2017.

Yokuş Sevük Handan, Türk Ceza Hukuku, Özel Hükümler, Ankara 2018.

Yokuş Sevük Handan, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Cinsel Saldırı ve Cinsel Taciz Suçları, TBB Dergisi, Sayı: 205, 2005

Yurtcan Erdener, Yargıtay Kararları Işığında Cinsel Suçlar, 4. Baskı, Ankara 2019.

Zafer Hamide, Ceza Hukuku, Genel Hükümler, 7. Baskı, 2019.

Kaynak Göster