HANGİ DÜŞMAN CEZA HUKUKU?

Düşman ceza hukuku teorisi, Günther Jakobs’un, Alman ceza hukukunda son dönemde görülen, zarar suçlarından tehlike suçlarına doğru bir genişlemeyi; usuli güvencelerin askıya alınması ve ceza hukukuna geleceği koruma ve tehlikelerle mücadele etme ödevlerinin yüklenmesi gibi gelişmeleri, kendine özgü hukuk felsefesi perspektifinden anlamlandırma çabası olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde ulusal sınırlarını aşan bu teori, çok sayıdaki ceza hukuku sistemini saran güncel suç politik eğilimlerin eleştirel bir ifadesi olarak son derece popüler bir kavram hâline gelmiştir. Bu yaygınlığına karşın, teorinin bugün tam anlamıyla anlaşılmış olduğu söylenemez. Öyle ki, düşman ceza hukuku ifadesi bugünlerde her türden ağır insan hakları ihlallerinin bir numaralı etiketi olarak kullanılmaktadır. Bu makale ile hedeflenen ise düşman ceza hukuku teorisini ve uygulamalarını çok boyutlu bir perspektiften ele alarak, kavramı tanıtmak olacaktır. Bu hedefe uygun olarak çalışmanın ilk kısmında düşman ceza hukuku teorisi, ceza hukuku felsefesi ve hukuk sosyolojisi boyutlarıyla ele alınırken; çalışmanın ikinci kısmını ise düşman ceza hukuku uygulamalarını irdeleyen bir ceza hukuku dogmatiği çalışması oluşturmaktadır.

WHICH ENEMY CRIMINAL LAW?

Das Feindstrafrecht has emerged as Günther Jakobs’ attempt to interpret recent trends in German criminal law such as the enlargement of criminal law towards endangerment from damage crimes, the suspension of procedural safeguards and the formation of new objectives for criminal law. Nowadays, this theory transcending its national barriers, has become an extremely popular concept as a critical expression of current criminal policy surrounding all criminal law systems. Despite this prevalence, it cannot be said that the theory is fully understood today. In fact, the expression of enemy criminal law is used as the number one label of all kinds of serious human rights violations. The aim of this article is to introduce the concept of enemy criminal law theory and its applications from a multidimensional perspective. In accordance with this goal, the first part of this study approachs enemy criminal law from the philosophy of criminal law and the sociology of law perspectives. The second part will be the criminal law dogmatics study that examines the application of enemy criminal law.

Kaynakça

Agamben, Giorgio, İstisna Hali (çev. Kemal Atakay), 1. Bası, Otonom Yayıncılık, İstanbul 2006.

Aksoy Retornaz, Emine Eylem, “Beccaria’nın Hapis Cezasına Bakışı Üzerine Bir Değerlendirme”, TBB Dergisi, 2014, S. 112, s. 93-106.

Albert, Mathias, “Luhmann and Systems Theory”, Oxford University Press, Oxford 2016 (Çevrimiçi) http://politics.oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/ 9780190228637.001.0001/acrefore-9780190228637-e-7?print=pdf (Erişim Tarihi: 28.06.2019).

Albrecht, Peter Alexis, “Das nach-präventive Strafrecht: Abschied vom Recht”, Humanistische Union, vol.178, 2/2007, s. 27-43.

Albrecht, Peter-Alexis, “Die neu verfasste Polizei: Grenzverwischung und Geheimverfahren”, KritV Sonderheft 2000, Winfried Hassemer zum sechzigsten Geburstag, s. 17-24.

Ambos, Kai, “Düşman Ceza Hukuku” (çev. Serkan Oğuz), Küresel Bakış, S. 22, Haziran 2017, s. 77-107.

Arendt, Hannah, On Revolution, Penguin Books, London 1990.

Arnold, Jörg, “Beş Tezde Düşman Ceza Hukukunun Gelişim Süreçleri” (çev. İlker Tepe), İçel, Kayıhan / Ünver, Yener, (der.) Terör ve Düşman Ceza Hukuku, Seçkin, Ankara 2008, s. 527-553.

Bauman, Zygmunt / Lyon, David, Akışkan Gözetim (çev. Elçin Yılmaz), Ayrıntı, İstanbul 2013.

Beccaria, Cesare, Suçlar ve Cezalar Hakkında, (çev. Sami Selçuk), İmge Kitabevi, İstanbul 2016.

Beck, Ulrich, Siyasallığın İcadı (çev. Nihat Ülner), İletişim, İstanbul 2005.

Böhm, Maria Laura, “Endanger Law: War on Risks in German Criminal Law”, in: Duttge, Gunnar / Lee, Sang Won (Hrsg.), The Law in the Information and Risk Society, Universitätsverlag Göttingen 2011, s. 145-165, (Çevrimiçi) https://www.oapen. org/download?type=document&docid=610196 (Erişim Tarihi: 28.06.2019).

Bung, Jochen, “Normun Geçerliliği Teorisi Olarak Düşman Ceza Hukuku ve Kişi” (çev. Yener Ünver), İçel, Kayıhan / Ünver, Yener, (der.) Terör ve Düşman Ceza Hukuku, Seçkin, Ankara 2008, s. 595-611.

Çataloluk, Gökçe, “Luhmann’ın Sistem Kuramında Mahkemelerin Rolü”, HFSA, S. 25, İstanbul 2012, s. 168-172.

Çataloluk, Gökçe, Hukuk Sistemi ve Autopoiesis, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2012.

Demirbaş, Timur, “Hürriyeti Bağlayıcı Cezaların ve Cezaevlerinin Evrimi”, in: Gürsoy Naskali, Emine /Oytun Altun, Hilal (ed.), Hapishane Kitabı, Kitabevi Yayınları, İstanbul 2010, s. 3-41.

Erman, R. Barış, “Ceza Hukukunun Dönüşümü”, Prof. Dr. Duygun Yarsuvat Armağanı, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.IX, S. 2, İstanbul 2012, s. 447-480.

Ertong, Günnur, “Niklas Luhmann’ın Sosyal Sistemler Kuramı ve Güven Tartışmaları Bağlamında Sağlık Sistemi”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 2, S. 2, Ankara 2011, s. 3-26.

Feeley, Malcolm M. / Simon, Jonathan, “The New Penology: Notes on the Emerging Strategy of Corrections and Its Implications”, Criminology, V. 30 I. 4, s. 449-474.

Greco, Luis, “Über das Sogenannte Feindstrafrecht”, GA, 153. Jg., 2006, s. 96-113.

Hassemer, Winfried, “Sicherheit durch Strafrecht”, HRRS 4/2006, s. 130-143.

Hassemer, Winfried, “Symbolisches Strafrecht und Rechtsgüterschutz”, NStZ 12/1989, s. 553-559.

Heinrich, Bernd, “Tehlikenin Önlenmesinde Ceza Hukukunun Sınırları - Yeni Bir Düşman Ceza Hukuku Hakkında Tartışmalar” (çev. Merve Selin Şohoğlu), Hukuk Köprüsü Dergisi, C. 6, S. 11, İstanbul 2016, s. 129-142.

Heinrich, Bernd, “Zum heutigen Zustand der Kriminalpolitik in Deutschland”, KriPoZ, 1/2017, s. 4-20. (Çevrimiçi) https://kripoz.de/wp-content/uploads/2017/01/heinrichzum- heutigen-stand-der-kriminalpolitik-in-deutschland.pdf (Erişim Tarihi: 28.06.2019)

Heinrich, Bernd, Ceza Hukuku: Genel Hükümler- I, (ed: Ünver, Yener), Adalet, Ankara 2014.

Hirş, Ernest, “Kant’ın Ebedi Barış Üzerindeki Felsefi Denemesi”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Ankara 1946, C. 3, S. 1, s. 3-31; S. 2, s. 268-289.

Hobbes, Thomas, Leviathan (çev. Semih Lim), 6. Bası, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2007.

Hobbes, Thomas, On the Citizen (İngilizceye çev. Richard Tuck / Micheal Silverthone), 1. Ed., Cambridge University Press, Cambridge 1998.

Hörnle, Tatjana, “Deskriptive und Normative Dimensionen des Begriffs Feindstrafrecht”, in: Vormbaum, Thomas / Asholt, Martin (Hrsg.), Kritik des Feindstrafrechts, LIT Verlag, Berlin 2009, s. 85-107.

Jakobs, Günther, “Düşman Ceza Hukuku? - Hukukiliğin Şartlarına Dair Bir İnceleme” (çev: Mehmet Cemil Ozansü), İçel, Kayıhan / Ünver, Yener, (der.) Terör ve Düşman Ceza Hukuku, Seçkin, Ankara 2008, s. 507-527.

Jakobs, Günther, “Yurttaş Ceza Hukuku ve Düşman Ceza Hukuku” (çev. Mehmet Cemil Ozansü), İçel, Kayıhan / Ünver, Yener, (der.) Terör ve Düşman Ceza Hukuku, Seçkin, Ankara 2008, s. 489-507.

Jakobs, Günther, “Das Selbstverständnis der Strafrechtswissenschaft vor den Herausforder- ungender Gegenwart”, in: Eser, Albin / Hassemer, Winfried / Burkhardt, Björn (Hrsg.), Die Deutsche Strafrechtswissenschaft von der Jahrtausendwende, Verlag C. H. Beck, München 2000, s. 47-56.

Jakobs, Günther, “Kriminalisierung im Vorfeld einer Rechtsgutsverletzung”, ZStW 97 (1985), s. 751-785.

Jakobs, Günther, “On the Theory of Enemy Criminal Law” (İngilizceye çev. Raymond Youngs), in: Markus D. Dubber (ed.), Foundational Texts in Modern Criminal Law, Oxford University Press, Oxford 2014, s. 415-425.

Jakobs, Günther, “Über die Behandlung von Wollensfehlern und von Wissenfehlern”, ZStW 101 (1989), s. 516-538.

Jakobs, Günther, Das Schuldprinzip, Westdeutscher Verlag, Opladen 1993.

Jakobs, Günther, Norm, Person, Gesellschaft - Vorüberlegungen zu einer Rechtsphilosophie, 3. Aufl. Berlin 2008.

Jakobs, Günther, Schuld und Prävention, J.C.B. Mohr Verlag, Tübingen 1976.

Jakobs, Günther, Staatliche Strafe: Bedeutung und Zweck, Ferdinand Schöningh Verlag, Paderborn, 2004.

Kant, Immanuel, Ebedî Barış Üzerine Felsefî Deneme (çev. Yavuz Abadan / Seha L. Maray), Ankara Üniversitesi Siyasal Bilimler Yayınları (No: 113-95), Ankara 1960.

Kindhäuser, Urs, “Schuld und Strafe: Zur Diskussion um ein ‘Feindstrafrecht’ “, in: Vormbaum, Thomas / Asholt, Martin (Hrsg.), Kritik des Feindstrafrechts, LIT Verlag, Berlin 2009, s. 63-85.

Luhmann, Niklas, “How can the Mind Participate In Communication”, in: Materialities of Communication, Stanford University Press, California 1994, s. 371-389.

Luhmann, Niklas, “The Autopoiesis of Social Systems”, in: Sociocybernetic Paradoxes: Observation, Control and Evolution of Self-Steering Systems, Sage, London 1986, s. 172-193.

Luhmann, Niklas, “What is Communication”, in: Communication Theory, Vol. 2 I.3, Oxford University Press, Oxford 1992, s. 251-259.

Luhmann, Niklas, Law as a Social System (İngilizceye çev. Klaus A. Ziegert), Oxford University Press, Oxford 2008.

Malek, Klaus, “Düşman Ceza Hukuku - 2006 Yılı 30. Müdafiiler Günündeki ‘Düşman Ceza Hukuku- Hukuk Devletindeki Hortlak’ Çalışma Grubuna İlişkin Birkaç Düşünce” (çev. Yener Ünver), İçel, Kayıhan / Ünver, Yener, (der.) Terör ve Düşman Ceza Hukuku, Seçkin, Ankara 2008, s. 591-595.

Maturana, Humberto. R./Varela, Francisco. J., Autopoietic Systems: A Characterization of the Living Organization, Biological Computer Lab (BCL) Research Report 9.4. University of Illinois, Urbana 1975.

Meraklı, Serkan, Ceza Hukukunda Kusur, Seçkin, Ankara 2017.

Neocleous, Mark, Critique of Security, Edinburgh University Press, Edinburgh 2008.

Neumann, Ulfried, Feindstrafrecht, in: Uwer, Thomas (Hrsg.): Bitte bewahren Sie Ruhe! Leben im Feindrechtsstaat, Organisationsbüro, Berlin 2006, s. 299-314 (Çevrimiçi) https://www.strafverteidigervereinigungen.org/Material/Themen/Feindstrafrecht/ neumann_Feindstrafrecht.pdf (Erişim Tarihi: 28.06.2019).

O’Malley, Pat, “Revisiting the Classics: ‘Policing the Risk Society’ in the 21st Century”, Policing and Society, V.25 I.4, s. 426-432.

Ohana, Daniel, “Günther Jakobs’s Feindstrafrecht: A Dispassionate Account” in: Markus D. Dubber (ed.), Foundational Texts in Modern Criminal Law, Oxford University Press, Oxford 2014, s. 353-373.

Ozansü, Cemil, “Türk Düşman Ceza Hukuku Konseptinin Tarihselliği Üzerine - 1”, Güncel Hukuk Dergisi, Eylül 2011, s. 52-55.

Özbek, Veli Özer, “Organize Suçlulukla Mücadelede Ön Alan Soruşturmaları”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 4, S. 2, İzmir 2002, s. 57-88.

Özkazanç, Alev, “Biyo-Politik Çağda Suç ve Cezalandırma: Denetim Toplumunda Neoliberal Yönetimsellik”, Toplum ve Bilim, S. 108, İletişim, İstanbul 2007, s. 15-51.

Paaefgen, Hans-Ullrich, “Bürgerstrafrecht, Vorbeugungsrecht, Feindstrafrecht”, in: Böse, Martin /Sternberg-Lieben, Detlev (Hrsg.), Grundlagen des Straf- und Strafverfahrensrechts, Festschrift für Knut Amelung zum 70. Geburstag, Berlin 2009, s. 81-125.

Platon, Devlet (çev. Sabahattin Eyüboğlu / M. Ali Cimcoz), 20. Bası, İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2010.

Prittwitz, Cornelius, “Feindstrafrecht als Konsequenz des ‘Risikostrafrechts’ “, in: Vormbaum, Thomas / Asholt, Martin (Hrsg.), Kritik des Feindstrafrechts, LIT Verlag, Berlin 2009, s. 169-181.

Rosenau, Henning, “Jakobs’un Düşman Ceza Hukuku Kavramı Hukukun Düşmanı” (çev. Erhan Temel), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 57, S.4, Ankara 2008, s. 391-402.

Saliger, Frank, “Düşman Ceza Hukuku: Eleştirel veya Totaliter Ceza Hukuku Konsepti?” (çev. Serkan Oğuz), Ceza Hukuku Dergisi, C. 12, S. 34, Ağustos 2017, s. 211-226.

Sauer, Dirk, “Das Strafrecht und die Feinde der offenen Gesellschaft”, NJW 24/2005, s. 1703-1705.

Schmitt, Carl, The Theory of the Partisan (İngilizceye çev. A.C. Goodson), Michigan State University Press, Michigan 2004.

Schünemann, Bernd, “Die deutsche Strafrechtswissenschaft nach der Jahrtausendwende”, GA, 2001, s. 205-225.

Seidl, David, “Luhmann’s Theory of Autopoietic Social Systems”, Munich Business Research 2004, München s. 2-28.

Sinn, Arndt, “Modern Suç Kovuşturması - Düşman Ceza Hukuku Yolunda mı?” (çev. Yener Ünver), İçel, Kayıhan / Ünver, Yener, (der.) Terör ve Düşman Ceza Hukuku, Seçkin, Ankara 2008, s. 611-633.

Tepe, İlker, “Bir ‘Ötekileştirme’ Aracı Olarak Ceza Hukuku ya da Hukuk Toplumunun Düşmanları Üzerine”, Esas Hukuk, (Çevrimiçi) http://epetrekli.blogspot. com/2013/09/bir-otekilestirme-araci-olarak-ceza.html (Erişim Tarihi: 28.06.2019).

Tepe, İlker, “Düşman Ceza Hukukunu Anlamaya Çalışmak - I: Jakobs’un Endişesine Karşılık Yöntemli Bir Sorgulama Çabası”, Yeni Hukuk, (Çevrimiçi) http://yenihukuk. blogspot.com/2015/02/dusman-ceza-hukukunu-anlamaya-calsmak-i.html (Erişim Tarihi: 28.06.2019).

Tepe, İlker, “Düşman Ceza Hukukunu Anlamaya Çalışmak - II: Jakobs’ta “Düşman”ın Fikri Temelleri Üzerine Kısa Bir Değinme”, Yeni Hukuk (Çevrimiçi) http://yenihukuk. blogspot.com/2015/03/dusman-ceza-hukukunu-anlamaya-calsmak.html, (Erişim Tarihi: 28.06.2019).

Tepe, İlker, “Düşman Ceza Hukukunu Anlamaya Çalışmak - III: Jakobs’un Ceza Hukuku Felsefesinden Düşman Ceza Hukukuna Bakmak”, Yeni Hukuk (Çevrimiçi) http:// yenihukuk.blogspot.com/2015/04/dusman-ceza-hukukunu-anlamaya-calsmak.html (Erişim Tarihi: 28.06.2019).

Uwer, Thomas, “Der unsichtbare Dritte: Günther Jakobs, Carl Schmitt und der ganz normale Ausnahmezustand”, in: Uwer, Thomas (Hrsg.): Bitte bewahren Sie Ruhe! Leben im Feindrechtsstaat, Organisationsbüro, Berlin 2006, s. 37-58 (Çevrimiçi) https://www.strafverteidigervereinigungen.org/Material/Themen/Feindstrafrecht/ Uwer_Der%20unsichtbare%20Dritte.pdf (Erişim Tarihi: 28.06.2019).

Ünver, Yener, “Güvenlik Tedbirleri ile Cezalar Arasında Bir Fark Kaldı mı? (Alman Anayasa Mahkemesi’nin Konuyla İlgili Bir Kararı Üzerine Kısa Bir Değerlendirme)”, Prof. Dr. Köksal Bayraktar Armağanı, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S. 2010-1, İstanbul 2011, s. 367-377.

Ünver, Yener, Ceza Hukukuyla Korunması Amaçlanan Hukuksal Değer, Seçkin, Ankara 2003.

Zöller, Mark, “Ceza Hukuku Açısından Terörizmin Takibi ve Avrupa Birliği Hukuku Etkisi Altındaki Politik Aşırılık” (çev. Sefa Eryıldız), Küresel Bakış, S. 21, Aralık 2016, s. 49-69. İnternet Kaynakları

http://www.adlisicil.adalet.gov.tr/Istatistikler/1996/2017TckAcilanDavaSucVeSanikSayi si.pdf (Erişim Tarihi: 28.06.2019).

http://www.adlisicil.adalet.gov.tr/Istatistikler/1996/2017cezaMahkemeleriOzelKanun. pdf (Erişim Tarihi: 28.06.2019).

Kaynak Göster