PERGE’DEN TRAIANUS VE ULPIA MARCIANA İÇİN YENİ BİR ONURLANDIRMA YAZITI

2017 yılında TC Antalya Müze Müdürlüğü başkanlığında yapılan kazılar sırasında Doğu Sütunlu Cadde olarak adlandırılan alanın su kanalında devşirme parapet olarak kullanılmış yazıtlı bir blok bulunmuştur. Blok üzerindeki yazıtın imparator azatlısı olan ve adı günümüze kalmamış bir procurator tarafından imparator Traianus ve kız kardeşi Ulpia Marciana onuruna yaptırılan bir ithaf yazıtı olduğu anlaşılmıştır. İlk üç satırı iki sütun olarak yazılmış yazıt, beş satırdan oluşmaktadır ve fragman halindedir. Yazıtın sahip olduğumuz sağ tarafı iyi korunmuş olup okunabilir durumdadır. Kayıp olan sol taraf ise muhtemelen başka bir blok üzerinde yer alıyor olmalıydı. Bu makalenin amacı, ilgili yazıtın tanıtımını yaparak imparator Traianus’un, hakkında çok kısıtlı bilgi sahibi olunan kız kardeşi Ulpia Marciana hakkında bilgi vermektir.

A NEW HONORARY INSCRIPTION FOR TRAIANUS AND ULPIA MARCIANA FROM PERGE

During the excavations carried out under the direction of the Antalya Museum Directorate in 2017, an inscribed block, used as a spolia parapet, was found in the water trench of the area called the eastern colonnade street. The block has an honorary inscriptions dedicated to emperor Traianus and his sister Ulpia Marciana by a libertus procurator of the emperor whose name is unknown. The fragmentary inscription, of which the first three lines are written in two columns, consists of five lines. The right hand side of the inscription is well preserved and legible. The missing left side was most probably on another block. This article introduces the inscription and then provides information concerning the less well known Ulpia Marciana, the sister of emperor Traianus.

Kaynakça

AJA American Journal of Archaeology.

Alten-Güler – Kileci 2018 E. Alten-Güler – Ş. Kileci, “Perge’den Yeni Mezar Yazıtları”. Phaselis IV (2018) 343-349. http://dx.doi.org/10.18367/Pha.18020.

Arnaoutoglou 2002 I. N. Arnaoutoglou, “Roman Law and collegia in Asia Minor”. Revue Internationale des droits de l’Antiquité 49 (2002) 27-44.

Benario 1962 H. W. Benario, “The Date of the Feriale Duranum”. Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte 11/2 (Apr., 1962) 192-196.

Bickerman 1974 E. J. Bickerman, “Diva Augusta Marciana”. The American Journal of Philology 95/4 (Winter, 1974) 362-376.

Boatwright 1991 M. T. Boatwright, “The Imperial Women of the Early Second Century A.C.” The American Journal of Philology 112/4 (Winter, 1991) 513-540.

Coşkun-Abuagla 2012 A. Coşkun-Abuagla, Roma Dönemi Küçük Asya Procuratorları. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Antalya 2012.

Degrassi 1947 A. Degrassi, Inscriptiones Italiae XIII.1. Rom 1947.

Dennison 1898 W. Dennison, “Some New Inscriptions From Puteoli, Baiae, Misenum, And Cumae”. AJA 2/5 (1898) 373-398.

DNP Der Neue Pauly.

Eck 1974 W. Eck, “Plancius”. RE Supp. XIV (1974) 385-388.

Eck 2000 W. Eck, “Latein als Sprache politischer Kommunikation in Städten östlicher Provinzen”. Chiron 30 (2000) 641-660.

Eck 2007 W. Eck, “Plancia Magna”. DNP 11 Phi-Prok (2007) 317-318.

Eck 2009 W. Eck, “The presence, role and signifi cance of Latin in the epigraphy and culture of the Roman Near East”. Eds. H. M. Cotton et al., From Hellenism to Islam Cultural and Linguistic Change in The Roman Near East. Cambridge (2009) 15-42.

Gilliam 1954 J. F. Gilliam, “The Roman Military Feriale”. The Harvard Theological Review 47/3 (July, 1954) 183-196.

Haensch 2006 R. Haensch, “La gestion financière d'une province romaine: les procurateurs entre résidences fixes et voyages d'inspection”. Eds. L. Capdetrey – J. Nelis-Clément, La circulation de l'information dans les états antiques, Actes de la table ronde; Pessac 19-20, janvier 2002 (2016) 161-176.

Harland 2003 P. A. Harland, Associations, Synagogues, and Congregations: Claiming a Place in Ancient Mediterranean Society. Minneapolis 2003.

Hirschfeld 1905 O. Hirschfeld, Kaiserliche Verwaltungsbeamte bis auf Diocletian. Berlin 1905.

IEphesos R. Merkelbach – J. Nollé, Inschriften von Ephesos. IK 16. Teil VI nos. 2001-2958 (Repertorium). Bonn 1980.

IPerge S. Şahin, Inschriften von Perge (Teil I). IK 54. Bonn 1999. Inschriften von Perge (Teil II). IK 61. Bonn 2004.

Kienast 2011 D. Kienast, Die Römische Kaisertabelle: Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie. Darmstadt 2011.

Perry 2006 J. S. Perry, The Roman Collegia: The Modern Evolution of an Ancient Concept. Leiden 2006.

Perry 2014 J. S. Perry, “Organized Societies: Collegia”. Ed. M. Peachin, The Oxford Handbook of Social Relations in the Roman World. (online pub. 2014) 1-12. doi:10.1093/oxfordhb/9780195188004.013.0023

Pflaum 1950 H. G. Pflaum. Les Procurateurs Équestres sous Le Haut-Empire Romain. Paris 1950.

PIR2 Prosopographia Imperii Romani. Eds. E. Groag et al. I-VI (A-P) BerlinLeipzig 1933-1998; PIR 1 (O-Z) Berlin 1897.

Poland 1909 F. Poland, Geschichte des griechischen Vereinswesens. Leipzig: B. G. Teubner 1909.

RE Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. Sachers 1932 E. Sachers, “Tabularius”. RE IVa.2 (1932) col. 1969-1984.

Smallwood 1966 E. M. Smallwood, Documents Illustrating the Principles of Nerva, Trajan and Hadrian. Cambridge 1966.

Syme 1958 R. Syme, Tacitus I-II. Oxford 1958.

Temporini 1978 H. Temporini, Die Frauen an Hofen Trajans: Ein Beitrag zur Stellung der Augustae im Principat. Berlin-Newyork 1978.

Temporini – Vitzthum 2006 H. Temporini – G. Vitzthum, “Marciana”. DNP 8 (Lyd-Mine) (2006) 303.

Weaver 1972 P. R. C. Weaver, Familia Caesaris: A Social Study of the Emperor’s Freedman and Slaves. Cambridge 1972.

Kaynak Göster