Avrupa Konseyi Yerel Yönetimler Özerklik Şartı Çerçevesinde Büyükşehir-Bütünşehir Düzenlemeleri

Demokrasinin gelişmesi ve ilkelerinin içselleştirilmesi sürecinde yerel yönetimlerin çok önemli işlevleri vardır. Yerel yönetimlerin, merkezi yönetim hiyerarşisinin dışında olması, karar organlarının seçimle oluşturulması ve bu organlara seçilebilmenin nis- peten kolay olması, yerel demokrasinin ve dolayısıyla demokrasinin gelişimi açısından çok önemlidir. 6360 sayılı Yasa ile Türkiye, büyükşehir belediyeciliği konusunda yeni bir döneme girmiştir. Söz konusu yasa ile büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde il özel idaresi, belde belediyesi ve köy yönetimlerinin tüzel yapıları sona erdirilmiştir. Yasa koyucunun yerel yönetimlerin tüzel kişiliğini sonlandırma uygulamaları yerel temsil ve katılımı önemli ölçüde azaltırken, bu uygulamalar evrensel ilkeleri de gözetmemiştir. Çalışmada, özellikle Avrupa Konseyi Yerel Yönetimler Özerklik Şartı ilkeleri üzerinden Hatay Örneği ele alınmaktadır.

Regulations of New Greater City Through Europen Charter of Local Self- Government Principles

Local goverments have crucial functions during the development of democracy and internalization of its princibles. Local goverments’ being out of central goverment’s hierarchy and selected organs and their relatively easy eligibility are very important for development of local democracy, and thus democracy. Turkey has entered a new peri- od for metropolitan municipality since Law 6360. After the entry into force of this law, special provincial administration, municipalities of town and village legal entities were brought to end. While the law maker’s applications of the law have been dramatical- ly declined the local representation and participation, these applications have not paid regard the universal principles of the legal entities of local governments. In this study, Hatay Metropolitan Municipality is scrutinized and discussed as a case study according to the principles of European Charter of Local Self Government.

Kaynakça

Adıgüzel, Ş. ve Tek, M. (2011), “Büyükşehir Belediyesi Olma Sürecinde Antakya Met- ropoliten Alanında Yerel Siyaset”, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, Cilt:20, Sayı: 4, s. 73-95.

Adıgüzel, Ş. (2014), “Hatay Büyükşehir Belediyesi”, Adnan Menderes Üniversitesi, Sos- yal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:1, Özel Sayı, s. 54-76.

Adıgüzel, Ş. ve Tek, M. (2014), “6360 Sayılı Yasa ile Türkiye’nin Büyükşehir Belediyesi Sisteminde Meydana Gelen Değişimler, Hatay Büyükşehir Belediyesi Örneği”, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, Cilt:23, Sayı: 3, s. 73-102

Apan, A. (2016), “Bütünşehir Modeli ve Taşra Yönetimine Etkileri”, Çağdaş Yerel Yöne- timler Dergisi, Cilt:25, Sayı: 1, s.1-24

Arıkboğa, E. (2013), “Geçmişten Geleceğe Büyükşehir Modeli”, Yerel Politikalar Akade- mik Araştırma ve Düşünce Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 3, s.48-96.

Belediye Kanunu, 5393, RG. 13.07.2005/25874

Büyükşehir Belediyesi Kanunu-3030, RG. 09.07.1984/18453

Büyükşehir Belediyesi Kanunu-5216, RG. 23.07.2004/25531

Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, RG. 22.03.2008/26824

Gözler, K. 2013, “6360 Sayılı Kanun Hakkında Eleştiriler, Yirmi Dokuz İlde İl Özel İda- releri ve Köylerin Kaldırılması ve İlce Belediyelerinin Büyükşehir İlçe Belediyesi Haline Dönüştürülmesi Anayasamıza Uygun Mudur?”, Legal Hukuk Dergisi, Cilt: 11, Sayı: 122, s. 37-82., , Erişim Tarihi, 21.02.2017.

Güler, B. A. (2012a) “Bütünşehir Belediyesi TBMM Komisyon Konuşmaları” http:// www.birgulaymanguler.net/files/KTAP-butunsehir.pdf , (Erişim Tarihi: 08.03. 2017).

Güler, B. A. (2012b), “Hükümetin 8 Ekim 2012 Günlü Bütünşehir Yasa Tasarısı Üze- rine”, www.yayed.org/uploads/yuklemeler/ BÜTÜNSEHİRTASARIBAG.pdf , (Erişim Tarihi: 15.02. 2017).

Himsworth, C. (2007), “Yerel Yönetimlerin Özerkliğine İlişkin İlkelere Uyumun İzlen- mesi”, (Çev. Bülent Duru), Yerellik ve Politika, Küreselleşme Sürecinde Yerel Demokrasi, Ruşen Keleş’e Armağan, Mengi, A. (Ed.), İmge Kitabevi, Ankara, s.275-284.

İnaç, H. ve Ünal, F. (2007), Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı ve Türkiye’de Bele- diyeler, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 17, s. 1-24

İzci, F. ve Turan, M. (2013), “Türkiye’de Büyükşehir Belediyesi Sistemi ve 6360 Sayılı Yasa İle Büyükşehir Belediyesi Sisteminde Meydana Gelen Değişimler: Van Örneği”, Süleyman Demirel Üniversitesi, İİBF Dergisi, 18 (1), s. 117-152.

Karakılçık, Y. (2015), Yerel Yönetimler, Seçkin Yayınevi, Ankara

Karakılçık, Y. ve Koyuncu, B. (2015), “Türkiye’de Yeni Büyükşehir (Bütünşehir) Uy- gulamalarının Yerellik İlkesi ve Yerel Yönetişim Açısından İrdelenmesi ”, Yerelleşme/ Merkezileşme Tartışmaları 9. Kamu Yönetimi Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Karatepe, S. Akyol, E. ve diğ., (Ed.), TODAİE, Ankara, s.361-371.

Kavruk, H. (2013), “Yerellikten Bölgeselliğe, Yerel Demokrasiden Yerel Demokrasiye: Büyükşehir Yönetimi”, Kuramdan Uygulamaya Yerel Yönetimler ve Kentsel Politikalar, Bulut,Y. , Eren , V. vd. (Ed.), Pegem Akademi, Ankara, s. 235-246.

Keleş, R. (2012), Yerinden Yönetim ve Siyaset, Cem Yayınevi, Ankara

Mengi, A. (2007), “Avrupa Birliği’ne Uyum Sürecinde Yerel Yönetimlerle İlgili Düzen- lemeler”, Yerellik ve Politika, Küreselleşme Sürecinde Yerel Demokrasi, Ruşen Keleş’e Armağan, Mengi, A. (Ed.), İmge Kitabevi, Ankara, s. 101-116.

Muratoğlu, T. (2011), “Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı ve Türk Hukuku”, ÎÜHFM C. LXIX, S.l -2, s. 737-776,

On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun-6360, RG. 06.12.2012/28487

On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda Değişiklik Yapılması- na Dair Kanun, 6747, RG. 14.03.2013/28595

Orhan, G. (2014), Türkiye’de Yerel Yönetimler ve Çevre, Küresel Sorunlar, Yerel Çözüm- ler ve Yeniden Merkezileşme Tartışmaları, Ezgi Kitabevi, Bursa

Ömürgönülşen, U. ve Sadioğlu, U. (2015), “Mahalle Yönetiminin Dönüşümü ve Bütün- şehir Modelinde Yeniden Yorumlanması” , XII. Kamu Yönetimi Forumu Bildiriler Kitabı, Türkiye Belediyeler Birliği ve Adnan Menderes Üniversitesi, s. 293-301.

Özgür, H. (2014), “Denizli Kenti ve İlinde Yönetsel Ölçek Arayışları (1975-2014), Dört Bütünşehir (Belediyesi) Söylemi/Tasavvuru (2001-2014) ve Büyükşehir Belediyesi Statüsü (2012-2014)” adudspace.adu.edu.tr

Özgür, H., Yavuzçehre, P. S. ve Ciğeroğlu, M. (2007), “Türkiye’de Kentsel Alanların Yönetimi Sorunu”, Kamu Yönetimi Forumu, KAYFOR IV, Bildiriler Kitabı, Muğla Üni- versitesi, Muğla.

Parlak, B. (2015), “Yeni Büyükşehir Belediye Yapılanmasının İl İdare Sistemine Etki- lerinin Yasal ve Kurumsal Perspektifte Analizi”, Yerelleşme/Merkezileşme Tartışmaları 9. Kamu Yönetimi Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Karatepe, S. , Akyol E. ve diğ., (Ed.), TODAİE, Ankara, s.347-360.

Pıtırlı, A. (1989), “Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı.” Türk İdare Dergisi, Sayı: 383, Haziran, s. 59 -72.

TUİK (2012), 2012 Yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, (http://tuikapp. tuik.gov.tr/adnksdagitapp/adnks.zul 13.01.2017)

TUİK (2009), Mahalli İdareler Seçim Sonuçları, (http://tuikapp.tuik.gov.tr/secimdagiti- mapp/menuyerel.zul 03.02.2017)

TUİK (2014), Mahalli İdareler Seçim Sonuçları, (http://tuikapp.tuik.gov.tr/secimdagiti- mapp/menuyerel.zul 03.02.2017)

Ulusoy, A. ve Akdemir, T. (2014), Mahalli İdareler, Teori-Uygulama-Maliye, Seçkin Yayınevi, Ankara.

Kaynak Göster