Kerim Tinçurin’in Sönmüş Yıldızlar Adlı Eserinin Edebi Özellikleri

Bu makalede Tatar edebiyatının önde gelen yazarlarından Kerim Tinçurin’in 1923 yılında yazdığı, Tatar halkının tarihini, kültürünü, örf ve adetlerini yansıtan önemli bir kaynak eser olarak değerlendirdiğimiz Sönmüş Yıldızlar adlı eserinin edebî özelliklerinin incelemesi amaçlanmıştır. Oyun, Server ve İsmail adlı iki yetim Tatar gencinin savaş ve köy hayatının gerçekleri karşısında yaşanması imkânsız olan aşkını konu alır. Bu aşk gelenek, dedikodu ve batıl inançların kuşatmasına dirense de, savaş atmosferi yüzünden çıkmaza girer ve nice büyük aşklar gibi acıklı bir biçimde sona erer. Bu eser, Rusya İmparatorluğu’nda 1914 yılı olaylarını ele almakta ve bu olayların etkisiyle Tatarların kaderinin nasıl çizildiğini, yaşananlara rağmen bir Tatar köyünde insanların savaşın dışında hayata nasıl devam ettiklerini ve millî geleneklerini nasıl yaşatmaya devam ettirdiklerini betimlemektedir. Dolayısıyla, Sönmüş Yıldızlar’daki tespit edilen edebî özelliklerin arkasında Tatar halkının tarihi, kültürü ve gelenekleri ile ilgili birçok bilgi bulunmaktadır. Bunları göz önüne alarak metin değerlendirildiğinde zaman doğru yorumlar yapılabilir, kıymetli bulgular elde edebilir.

Literary Peculiarities of the Sönmüş Yıldızlar (Faded Stars) by Kerim Tinchurin

In this article we aimed to explore the language and cultural context behind the romance of the play Sönmüş Yıldızlar (Faded Stars) written by famous Tatar writer Kerim Tinchurin in 1923, which is evaluated by us as a valuable resource piece reflecting the history, culture, customs and traditions of theTatar people. The subject of the play is the impossible love between two young Tatar orphans Server and Ismail who faced the realities of the First World War and Tatar village life. In spite of the fact that it withstood all traditions, rumors and superstitious beliefs of Tatar society of that period this love comes to a desperate situation because of the war and thus as all big loves has a pathetic end. This work describes the events of 1914 Russian Empire and destiny of Tatars under the influence of these events, how people in Tatar villages even though except the realities from the war continued their way of living, preserved and held their national traditions. Therefore, behind the linguistic and literary characteristics investigated in Faded Stars there is a lot of valuable information about the history, culture and traditions of Tatars. If we take into consideration all these knowledge and evaluate the text we may make right comments, obtain essential facts.

Kaynakça

Başirov, F. XX Yüz Başı Tatar Prozası, Fiker Yayınları, Kazan, 2000.

Dautov, R. N. ve R. F. Rahmani. Ediplerebez: Biobibliografik Beleşmelek. C. 2, Tataristan Kitap Neşriyatı, Kazan, 2009.

Galiyeva, E. R. Tatar Edebiyat Belemende Kultura-Tarih Mektebe, Fen Yayınları, Kazan, 2002.

Ganiyeva, F. vd. Tatar Dramaturgları: Bibliografik Beleşmelek, Tatar Kitabevi Yayınları, Kazan, 2007.

Ganiyeva, R. K. Vostoçnıy Renessans i Poet Kul Gali, KGU Yayınları, Kazan, 1988.

Giniyatullina, A. Pisateli Sovetskogo Tatarstana: Biybibliografiçeskiy Spravoçnik, Tatar. Kn. İzd-vo, Kazan, 1970.

Hisamov, N. Ş. İstoriya Tatarskoy Literaturı Novogo Vremeni (XIX – Naçalo XX v.), Fiker Yayınları, Kazan, 2003.

Mahmutov, H. K. Tatar Dramaturgiyasende Tragediya Janrı, Kazan Üniversitesi Yayınları, Kazan, 1965.

Musin, F. M. “Tatar Edebiyatı Tarihi hem Zaman”, Miras Dergisi, №:1-2, Kazan, 1996.

Özmener, Esra. Sönmüş Yıldızlar Müzikli Tragedyası, Ankara Devlet Tiyatrosu Yayınları, Ankara, 2010.

Tinçurin, Kerim. Süngen Yoldızlar: Muzıkalı Köyle Drama. 4 perdede, 5 manzarada, Tatar Matbugat-Neşr. Kombinatı, Kazan,1925.

Tinçurin, Kerim. “Sönmüş Yıldızlar”, Tiyatro Almanağı II, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) Dergisi, Kenar Platform Matbaacılık Ltd. Şti., Ankara, 2015.

Tatarstan 2016: İstelekle hem Onıtılmas Datalar Kalendare = Kalendar Znamenatelnıh i Pamyatnıh Dat. Derleyen G. Ş. Jomagolova. Editör R.İ. Valiyev. Milli Kitap, Kazan, 2015.

Zahidullina, D. F. Modernizm Hem XX. Yüzyıl Başı Tatar Prozası, Tatar Kitabevi Yayınları, Kazan, 2002.

Zakircanov, Elfet. “Vakıtsız Süngen Yoldız (Ugasşaya Zvezda)”, Kazan Utları Dergisi, Kazan, 2012.

Zakirzyanov, A. M. Osnovnıye Napravleniya Razvitiya Sovremennogo Tatarskogo Literaturovedeniya (kon. XX – naç. XXI v.), İhlas Yayınları, Kazan, 2011.

, Erişim: 06.02.2018.

Kaynak Göster