KARADENİZ (SİNOP-SAMSUN) KIYILARINDA AVLANAN MEZGİT (Merlangius merlangus euxinus) BALIĞININ AYLIK OLARAK BOY-AĞIRLIK İLİŞİKLERİ VE BOY KOMPOZİSYONUNUN TESPİTİ

Bu çalışmada Karadeniz’de avlanan mezgit (Merlangius merlangus euxinus) balığının aylık olarak boy-ağırlık ilişkisi ve boy kompozisyonu belirlenmiştir. Araştırma verileri Kasım 2012-Ekim 2013 tarihleri arasında Sinop ve Samsun bölgelerinde avcılık yapan ticari balıkçı gemilerinden (dip trolü ve uzatma ağı) elde edilmiştir. Örneklenen mezgit balıklarının total boy ve ağırlık ölçümleri kaydedilmiş ayrıca balıklarda cinsiyet tespiti yapılmıştır. Araştırma süresince tüm veriler genel, dişi, erkek ve belirsiz olmak üzere değerlendirilmiştir. Türün genel, dişi, erkek, belirsiz olarak ortalama total boyu 13.25 ±0.04 cm, 13.72 ±0.05 cm, 13.01 ±0.04 cm, 10.78 ±0.12 cm ve genel boy-ağırlık ilişkisi W=0.0068L3.0202 (n=2173; R=0.987) şeklinde hesaplanmıştır. Mezgit balığının boy kompozisyonu ve boy-ağırlık ilişkisinin aylık olarak farklılık gösterdiği (p

DETERMINATION OF MONTHLY LENGTH-WEIGHT RELATIONSHIPS AND LENGTH COMPOSITION OF WHITING (Merlangius merlangus euxinus) CAPTURED FROM THE BLACK SEA COASTS (SİNOP-SAMSUN)

Monthly length-weight relationship and length composition of whiting (Merlangius merlangus euxinus) were determined from the Black Sea coasts in the study. Study data were obtained between November 2012 and October 2013 from commercial fishing vessels (demersal trawl and gillnets) in the Samsun and Sinop regions. Total length and weight of sampled whiting were measurement and also determined gender of fishes. Mean length for general, female, male, unsexed and general lengthweight relationship of whiting were calculated 13.25 ±0.04 cm, 13.72 ±0.05 cm, 13.01 ±0.04 cm, 10.78 ±0.12 cm and W=0.0068L3.0202 (n=2173; R=0.987) respectively. It was determined that length composition and length-weight relationship of whiting monthly differed. Values of “b” for the months were found to change as 3. Whiting has as generally isometric growth but positive allometric growth showed for December 2012, January, February, August and September 2013 and negative allometric growth showed for other months were established. It may be inaccurate on the value of "b" that the studies of length-weight relationship in fishes is done considering specific or several periods. Because of the many internal and external factors during the life of the fish (such as feeding, reproduction growth, competition, living area, season, temperature, salinity, pollution) it should be considered for more extensive and detailed data in the population dynamic studies.

Kaynakça

Ak, O., Kutlu, S., Aydın, İ. (2009a). Length-weight relationship for 16 fish species from the eastern Black Sea, Türkiye, Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 9, 125-126.

Ak, O. Kutlu, S. Genç, Y., Haliloğlu, H.İ. (2009b). Length frequency, length-weight relationship and sex ratio of the whiting, Merlangius merlangus euxinus in the Black Sea, Turkey. BAÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(2), 37-43.

Akşiray, F. (1987). Türkiye Deniz Balıkları ve Tayin Anahtarı. II. Baskı, İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları No:3490, 811s. İstanbul.

Atasoy, G.E., Erdem, U. Cebeci, M. Yerli, B. (2006). Some biological characteristics of the whiting (Merlangius merlangus euxinus Nordmann, 1840) in the Marmara Sea. Ege University Journal of Fisheries Aquatic Sciences, 23(1), 33-37.

Avşar, D. (1996). Balıkçılık Biyolojisi ve Populasyon Dinamiği. Çukurova Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi No:5, Baki Kitap ve Yayınevi, Adana, 303 s.

Aydın, M., Düzgüneş, E., Şahin, C., Mutlu, C. (1997). Mezgit (Merlangius merlangus) avcılığında kullanılan galsama ağlarının seçicilik parametrelerinin hesaplanması. Akdeniz Balıkçılık Kongresi, Bildiriler Kitabı 173-181 s.

Bagenal, T.B., Tesch, F.W. (1978). Age and growth. In: T.B. Bagenal, (ed) Methods for assessment of fish production in freshwater, 3rd Edition. Blackwell Scientific Publication, Oxford, UK. 101-136. ISBN 0632001259

Bilgin, S., Bal, H., Taşçı, B. (2012). Length based growth estimates and reproduction biology of whiting, Merlangius merlangus euxinus (Nordman, 1840) in the Southeast Black Sea. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 12, 871-881.

Cohen, D.M., Inada, T., Iwamoto, T., Scialabba, N. (1990). FAO Species Catalogue. Vol. 10. Gadiform Fishes of the World (Order Gadiformes). An Annotated and Illustrated Catalogue of Cods, Hakes, Grenadiers and Other Gadiform Fishes Known to Date. FAO Fish. Synop. 10(125), 442 p.

Çelik, Ö., Torcu, H. (2000). Ege Denizi, Edremit Körfezi barbunya balığı (Mullus barbatus Linnaeus, 1758)’nın biyolojisi üzerine araştırmalar. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 24, 287-295.

Çiloğlu, E. (1997). Trabzon’un doğu sahillerinde mezgit (Merlangius merlangus euxinus) balığının vertikal dağılımı ve populasyon parametreleri, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 58 s.

Çiloğlu, E., Şahin, C., Zengin, M., Genç, Y. (2001). Doğu Karadeniz, Trabzon-Yomra sahillerinde mezgit (Merlangius merlangus euxinus Nordmann, 1840) balığının bazı populasyon parametreleri ve üreme dönemi tespiti. Turkish Journal of Veterinary and Animal Science, 25, 831-837.

Demirel, N., Dalkara, E.M. (2012). Weight−length relationships of 28 fish species in the Sea of Marmara. Turkish Journal of Zoology, 36, 785-791.

Dorel, D. (1986). Poissons de l'Atlantique nord-est relations taille-poids. Institut Francais de Recherche pour l'Exploitation de la Mer. Nantes, France. 165 p.

Düzgüneş, E., Karaçam, H. (1990). Doğu Karadeniz’deki mezgit (Gadus euxinus Nord.,1840) balıklarında bazı populasyon parametreleri, et verimi ve biyokimyasal kompozisyon, Turkish Journal of Zoology, tam dergi ismi, 14, 345-352.

Erdem, Y. (2000). Karadeniz şartlarında yerli dip trolü ile italyan dip trolünün av verimi ve seçicilik gücü yönünden karşılaştırılması. Su Ürünleri Sempozyumu Sinop 2000, Bildiriler Kitabı, (1), 316-236.

Erdem, Y., Özdemir, S., Erdem, E., Birinci-Özdemir, Z. (2007). Dip trolü ile iki farklı derinlikte avlanan mezgit (Gadus merlangus euxinus N. 1840) balığının av verimi ve boy kompozisyonunun değişimi. Türk Sucul Yaşam Dergisi, 3-5(3-4), 395-400.

Erkoyuncu, İ. (1995). Balıkçılık Biyolojisi ve Populasyon Dinamiği, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Yayınları, No:95 Samsun, 265 s. ISBN 975-7636-29-0

Erkoyuncu, İ., Erdem, M., Samsun, O., Özdamar, E., Kaya, Y. (1994). Karadeniz’de avlanan bazı balık türlerinin et verimi, kimyasal yapısı ve boy-ağırlık ilişkisinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 8(1-2), 181-191.

Erkoyuncu İ., Samsun, O., Erdem, Y. (1995). Torba kısmı değişik göz açıklığında olan dip trollerinin av veriminin ve av kompozisyonlarının karşılaştırılması, Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 12(1-2), 117-124.

Frose, R. (2006). Cube law, condition factor and weight– length relationships: history, meta-analysis and recommendations. Journal of Applied Ichthyology, 22, 241- 253.

Frose, R., Tsikliras A.C., Stergiou, K.I. (2011). Editorial note on weight–length relations of fishes. Acta Ichthyologica Et Piscatoria, 41(4), 261-263.

Genç, Y., Zengin, M., Başar, S., Tabak, İ., Ceylan, B., Çiftçi, Y., Üstündağ, C., Akbulut, B., Şahin, T. (1998). Ekonomik deniz ürünleri araştırma projesi. TKB, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü, TAGEM/IY/96/17/3/001 Sonuç Raporu, 157 s.

Genç, Y., Mutlu, C., Zengin, M., Aydın, İ., Zengin, B., Tabak, İ. (2002). Doğu Karadeniz’deki av gücünün demersal balık stokları üzerine etkisinin tespiti. TKB, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü, Proje No: TAGEM/IY/97/17/03/006, Sonuç Raporu, 127 s.

Gönener, S., Özdemir, S. (2013). Karadeniz de (Sinop-İnceburun) Dip trolü ile avlanabilir balıkların stok büyüklükleri ve biyokütle değisimleri. Journal of FisheriesSciences.com, 7(2), 125-140.

Gulland, J.A. (1966). Manual of Sampling and Statistical Methods for Fisheries Biology, Part 1. Sampling Methods, Manual 3 FAO Manuals in Fisheries Science No:3.

İşmen, A. (1995). The Biology and population parameters of the whiting (Merlangius merlangus euxinus Nordmann) in the Turkish coast of the Black Sea. PhD. Thesis, Mersin: Middle East Technical University, 215 pp.

İşmen, A. (2002). A preliminary study on the population dynamics parameters of whiting (Merlangius merlangus euxinus) in Turkish Black Sea coast waters, Turkish Journal of Zoology, 26, 157-166.

İşmen, A., Özen, Ö., Altınağaç, U., Özekinci, U., Ayaz, A. (2007). Weight–length relationships of 63 fish species in Saros Bay, Turkey. Journal of Applied Ichthyology, 23, 707-708.

Kalaycı, F., Samsun, N., Bilgin, S., Samsun, O. (2007). Length-weight relationship of 10 fish species caught by bottom trawl and midwater trawl from the Middle Black Sea, Turkey, Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 7, 33-36.

Kohler, N.E., Casey, J.G., Turner, P.A. (1996). Lengthlength and length-weight relationships for 13 shark species from the western North Atlantic. NOAA Techn. Mem. NMFS-NE-110.

Milic, D., Kraljevic, M. (2011). Biometry analysis of the whiting, Merlangius merlangus (Linneaus, 1758) from the northern Adriatic Sea. Acta Adriatica, 52(1), 125 –136.

Özdemir, S., Duyar, H.A. 2013. Length-weight relationships for ten fish species collected by trawl surveys from Black Sea coast, Turkey. International Journal of Chemical, Environmental & Biological Sciences, 1, 405- 407.

Özdemir, S., Erdem, Y., Sümer, Ç. (2006). Kalkan (Psetta maxima, Linneaus, 1758) ve mezgit (Merlangius merlangus euxinus, Nordman 1840) balıklarının yaş ve boy kompozisyonundan hesaplanan bazı populasyon parametrelerinin karşılaştırılması. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(1), 71-75.

Aquatic Research 1(1), 26-37 (2018) • DOI: 10.3153/AR18004 Or Özdemir, S., Erdem, Y., Erdem, E. (2012). The determination of size selection of whiting (Merlangius merlangus euxinus) by square and diamond mesh codends of demersal trawl in the southern part of Black Sea. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 12, 407- 410.

Özdemir, S., Erdem, E., Birinci-Özdemir, Z., Aksu, H. (2015). Monthly monitoring of length–weight relationships of allis shad (Alosa immaculata Bennett, 1835), horse mackerel (Trachurus mediterraneus Steindacher, 1968) and sprat (Sprattus sprattus Linnaeus, 1758) from the southern Black Sea, Turkey. Cahiers de Biologie Marine, 56(1), 25-30.

Pauly, D. (1984). Fish population dynamics in tropical waters: a manual for use with programmable calculator. ICLARM, Studies and Reviews, Manila, Philippines, 8, 325.

Sağlam, N.E., Sağlam, C. (2012). Population Parameters of Whiting (Merlangius merlangus euxinus L., 1758) in the South-Eastern Black Sea. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 12, 831-839.

Samsun, N., Erkoyuncu, İ. (1998). Sinop Yöresinde (Karadeniz) dip trolleri ile avlanan mezgit balığının (Gadus merlangus euxinus N. 1840) balıkçılık biyolojisi yönünden bazı parametrelerinin araştırılması. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 15(1-2), 19-31.

Samsun, O. (1995). Orta Karadeniz’ de 1991-1994 su ürünleri av dönemlerinde dip trolleri ile avlanan mezgit (Gadus merlangus euxinus Nord. 1840) balığının balıkçılık biyolojisi yönünden araştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 4, 273-282.

Samsun, O., Akyol, O. (2017). Exploitation rate of whiting, Merlangius merlangus (Linnaeus, 1758) in the Central Black Sea, Turkey. Turkish Journal of Maritime and Marine Sciences, 3(1), 20-26.

Samsun, S. (2005). Mezgit balığının (Gadus merlangus euxinus Nordmann, 1840) bazı üreme ve beslenme özellikleri üzerine bir araştırma. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 119 s.

Samsun, S. (2010). 2001-2003 av sezonunda Orta Karadeniz’deki mezgit balığının (Merlangius merlangus Linnaeus, 1758) bazı populasyon parametrelerinin belirlenmesi. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 22(1), 47-54.

Samsun, S., Erdem, Y., Kalaycı, F. (2011). Feeding regime of whiting (Gadus merlangus euxinus Nordmann, 1840) in Turkish Middle Black Sea Coast. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 11, 515-522.

Tesch, F.W. (1968). Age and growth. In: Ricker, WE, editor. Methods for Assessment of Fish Production in Fresh Waters. Oxford, UK: Blackwell Scientific Publications, 93-123. ISBN 0632046600

Tiraşin, M. (1993). Balık populasyonlarının büyüme parametrelerinin araştırılması. Turkish. Journal of Zoology, 17, 29-82.

TÜİK (2017). Su Ürünleri İstatistikleri 2016. Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara. www.tarim.gov.tr/sgb/Belgeler/SagMenuVeriler/BSGM.pdf (erişim 02.01.2018) Ungaro, N., Marano, G., Piccinetti, C. (1995). Adriatic, Black Sea: the whiting doubt. Cybium, 19(3), 311-315.

Yıldız, T., Karakulak, F.S. (2017). Batı Karadeniz’de mezgit (Merlangius merlangus) ve barbunya (Mullus barbatus) balıklarının boy-ağırlık ilişkisinin belirlenmesi. 19. Ulusal Su Ürünleri Sempozyumu, Bildiri Özet Kitabı (1): 28, Sinop.

Yeşilçiçek, T., Kalaycı, F., Şahin, C. (2015). Length-weight relationships of 10 fish species from the southern Black Sea, Turkey. Journal of FisheriesSciences.com, 9(1), 19-23.

Kaynak Göster