Cilt: 20 Sayı : 2
TÜRKİYE’DE BORSA VE GELİR DAĞILIMI İLİŞKİLERİ
Ömer EMSEN

17 129

Öz Ülke ekonomilerinde gelir dağılımı ile borsa ilişkileri konusu oldukça tartışmalı konular arasındadır. Buna göre ülke ekonomisinin bir nevi barometresi konumunda bulunan borsa, ekonomide iyileşmelere paralel olarak yükselirken, aynı zamanda borsadaki iyileşmeler de üretimci firmaların fon temin edebilme aracı konumundadır. Diğer taraftan gelir dağılımında iyileşmeler de daha çok gelirde artışla paralellik arz edebileceği gibi, kriz dönemlerinde yüksek gelir sahiplerinin önemli kayıplar yaşaması da gelir dağılımında adaleti sağlayıcı unsur olabilir. Bu çalışmada Türkiye ekonomisinde borsa endeksi ile gelir dağılımında adaletin ölçütü olan Gini katsayısı arasındaki ilişkiler 1986-2017 arası dönem için araştırılmıştır. Analizlerde kullanılan bu iki serinin aynı düzeyde durağan olmaması nedeniyle ARDL analizleri yapılması yoluna gidilmiştir. Elde edilen bulgulara göre Türkiye ekonomisinde Gini katsayısı ile borsa endeksi arasında ters yönlü ilişkilerin varlığı tespit edilmiştir. Buna göre gelir dağılımında adaletin görece sağlandığı kriz yıllarında Gini katsayısı düşerken, borsanın da nispeten arttığı gibi bir sonuca varılmıştır. Bu durum Türkiye ekonomisinde büyüme ile birlikte gelir dağılımında adaleti tesis edici politika uygulamalarının borsayı destekleyici unsur olduğuna işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Gelir eşitsizliği, Borsa endeksi

Kaynakça

KAYNAKÇAAksu, Hayati ve Emsen, Ö. Selçuk (2018), “Tüketim Malı İhracatı ile Ara ve Sermaye Malı İthalatı Arasındaki Asimetrik İlişkiler Araştırması: Türkiye Örneği (1995:01-2018:02)”, Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, 32 (1): 647-659.Cowell, Frank A. (2007), “Income Distribution and Inequality”, London School of Economics, October 2007, pp: 1-18.Çetin, Başak Işıl (2012), “Kapitalist Sistemde Kredi Ekonomisi, Finansal Krizve Gelir Dağılımı”, Kamu-İş, 12 (3): 79-110.Dickey, David A. and Fuller, Wayne A. (1981), “Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with a Unit Root”, Econometrica, 49 (4): 1057-1072. Emsen, Ö. Selçuk ve Değer, M. Kemal (2007), “İktisadi ve Siyasal Liberalizasyon ve Ekonomik Büyüme İlişkileri: Geçiş Ekonomileri Deneyimi”, Atatürk Üniversitesi İİBF Fakültesi Dergisi, 21 (2): 161-195. Emsen, Ö. Selçuk, Ekonomik Krizler ve Türkiye Deneyimi, Beta Yayınları, İstanbul, 2003.Fukuyama, Francis, Tarihin Sonu ve Son İnsan, (Çev. Zülfü Dicleli), Profil Kitap, İstanbul, 1992.Gerni, Cevat, Emsen, Ö. Selçuk, Gencer, Ayşen Hiç and Tosun, Bengü (2018), “Do Net Foreign Direct Investments Follow the Path of the Kuznets Curve and Even W-Curve?”, Eurasian Business and Economics Journal, 13: 1-13.Greenwood, Jeremy and Jovanovic, Bojan (1990), “Financial Development,Growth, and the Distribution of Income,” Journal of Political Economy, 98 (5): 1076-1107.Hodgson, Graham (2013), “Banking, Finance and Income Inequality”, Positive Money, October 2013, pp: 1-35.Kolodko, Grzegorz W. (2000), “Ten Years of Postsocialist Transition: Lessons for Policy Reform”, Journal for Institutional Innovation, Development and Transition, 4: 1-18.Küçükaksoy, İsmail 2009, “Yükselen Piyasalarda Gelir Dağılımı Eşitsizliği ve Yoksulluk,” New World Sciences Academy, 4 (4): 358-378.Kwaitkowski, Denis, Phillips, Peter C.B., Schimidt, Peter and Shin, Yongcheol (1992), “Testing the Null Hypothesis of Stationarity against the Alternative of a Unit Root”, Journal of Econometrics, 54: 159-178.Markiewicz, Agnieszka and Raciborski, Rafal (2018), “Income Inequality and Stock Market Returns”, Erasmus University Rotterdam, pp: 1-34.Mathew, Elizabeth, Stock Markets and Income Inequality: A Cross Country Study, Singapore Management University, Singapore, 2008.Naceur, Sami Ben and Zhang, RuiXin (2016),” Financial Development, Inequality and Poverty: Some International Evidence”, IMF Working Papers, WP/16/32, pp: 1-28. Owyang, Michael T. and Shell, Hannah G. (2016), “Taking Stock: Income Inequality and the Stock Market”, Economic Synopez, 7: 1-2.Pesaran, M. Hashem, Shin, Yongcheol and Smith, Richard J. (2001), “Bounds Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships”, Journal of Applied Econometrics, 16: 289-326.Piketty, Thomas, Yirmibirinci Yüzyılda Kapital, (Çev. Hande Koçak), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2014.Saez, Emmanuel and Zucman, Gabriel (2016), “Wealth Inequality in the United States since 1913: Evidence from Capitalized Income Tax Data”, The Quarterly Journal of Economics, 131 (2): 519-578.Stiglitz, Joseph E. (2016), “Inequality and Economic Growth”, The Political Quarterly, 86 (1): 134-155.Stiglitz, Joseph E., Eşitsizliğin Bedeli: Bugünün Bölünmüş Toplumu Geleceğimizi NasılTehlikeye Atıyor, (Çev Ozan İşler.), İletişim Yayınları, İstanbul, 2015.Williamson, John, The Washington Consensus, 1990 (Erişim: Mart 2019; https://s3-eu-west-1.amazonaws.com/s3-euw1-ap-pe-ws4-cws-documents.ri-prod/9781138824287/ch12/3._John_Williamson,_The_Washington_Consensus,_1990.pdf).Yiğenoğlu, Kaan (2016), “Finansallaşma ve Gelir Dağılımı”, Akademik Bakış Dergisi, 56: 513-530.Younsi, Moheddine and Bechtini, Marwa (2018), “Economic Growth, Financial Development and Income Inequality in BRICS Countries: Evidence from Panel Granger Causality Tests”, Munich Personal RePEc Archive (MPRA), 13 March 2018, pp: 1-16 (Erişim: Mart 2019; https://mpra.ub.uni-muenchen.de/85384/).
Ömer EMSEN