'Rus Ayısı' Kavramının Ortaya Çıkışı

Çalışmamızda Rusya’nın sembolleri arasında yer alan ‘ayı’nın Rus mitolojisi ve Türk mitolojisindeki yerinden genel hatlarıyla bahsedildikten sonra ‘Rus ayısı’ kavramının ortaya çıkışına değinilecektir. ‘Rus ayısı’ dünden bugüne bazen uluslararası ilişkiler ibaresi, bazen de bir savaş propagandası malzemesi, kimi zaman da bir milli kimlik aracı olarak kullanılmıştır. Özellikle siyasi arenadaki çekişmeleri aktarmak için çizilen ve az sözle çok şey anlatan karikatürlerde, Rusya ve Rus liderler ayı kılığında tasvir edilmiş ve edilmektedir. Çalışmamızda görsel ögelere de yer verilerek ‘Rus ayısı’nın dünden bugüne dönüşümü üzerinde durulacaktır. Rus toplumunun yaratmadığı bu metaforun nasıl ulusal bir sembol haline geldiğinden bahsedilecektir. Rusların bu sembolü, ticari alanda ve kültürel bir marka olarak sıklıkla kullanmaları anlatılacaktır. Rus halk masallarından biri olan ‘Maşa i Medved’ (Maşa ile Ayı) masalından ve yine aynı isimden yola çıkarak günümüz Rusya’sında çok popüler olan çizgi filmden örnekler sunulacaktır. Ülkemizde de gösterilen ve hatırı sayılır bir üne kavuşan bu çizgi filmdeki ayı karakterinden bahsedilerek, Rus folklorundaki ayı tasvirinin daha anlaşılır olması hedeflenmiştir. Görsel ögelere de yer verilerek Rusların kültür değerlerini bu ayı aracılığıyla yeni nesle aktarışı anlatılacaktır.

The Emergence of the Term ‘Russian Bear’

In this study, after in general mentioning the place of the bear, which is among the symbols of Russia, in Russian and Turkish mythologies, it will be referred to the emergence of the term ‘Russian bear.’ ‘Russian bear’ has been used from time to time as a means of international relations, from time to time as a means of war propaganda and as a means of national identity. Russian and Russian leaders are portrayed and have been portraying in the "bear", especially in cartoons, telling a lot with a few words, drawn to convey controversies in the political arena. Visual elements will also be included to explain how the 'Russian bear' has changed from the past to the present and how it has become a symbol of the Russian. It will be mentioned, how this metaphor, not created by Russian society, has become a national symbol, used by the Russians to promote this symbol as an advertising medium on the commercial scene, as well as to promote their culture. There will be samples from the cartoon which is very popular in today's Russian, bearing the same name as the 'Masha i Medved', one of the popular tales of the Russians. Talking about the bear in this cartoon, which is also shown in our country and achieved a considerable reputation, It was aimed that the description of the bear in the Russian folklore would be more understandable. It will also include visual elements and describe the transfer of the cultural values of the Russians to the new generation through this bear.

Kaynakça

KAYNAKÇA

Beydili, C. (2004). Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, (Çev: E. Ercan), 1. Baskı, Yurt Kitap-Yayınları, Ankara, s. 76-77,

Çoruhlu, Y. (2002). Türk Mitolojisinin Anahatları, 1. Baskı, Kabalcı Yayınevi, İstanbul, s. 160

Eltut Kalender, N. (2016). Rus Kültüründe Matryoşka, Mardin Artuklu Human and Social Science Journal, M 1 (1) 93–102, s. 93 – 94, http://dergipark.gov.tr/download/article-file/281827 (Erişim tarihi: 15.01.2018)

Koşkarova, Yu. Aleksandrovna (2009). K voprosu o vzaimosvyazi obrazov medvedya i leşego v russkoy narodnoy traditsiis Nauçnıye vedomosti Belgorodskogo gosudarstvennogo universiteta, Belgorod, № 9 (64), S. 11, s.6, http://cyberleninka.ru/article/n/k-voprosu-o-vzaimosvyazi-obrazov-medvedya-i-leshego-v-russkoy-narodnoy-traditsii (Erişim tarihi: 20.05.2017)

Koşkarova, Yu. Aleksandrovna (2010), Kontseptsii obraza medvedya v russkoy mental’nosti, jurnal Teoriya i praktika obşçestvennogo razvitiya, IMSIT, Krasnodar, S. 2, s. 267, http://cyberleninka.ru/article/n/kontseptsii-obraza-medvedya-v-russkoy-mentalnosti (Erişim tarihi: 20.05.2017)

Koşkarova, Yu. Aleksandrovna (2016), “Vizual’naya reprezentatsiya obraza Rossii v kontekste informatsionnıh voyn sovremennosti, Aktualnıye problemı prava i pravoprimenitel’noy deyatel’nosti na sovremennom etape”, materialı Mejdunarodnoy nauç.-prakt.konf. Krasnodar, (22-23 sentyabrya 2016) g./ M-vo vnutr del RF, s.9

Lazari, A, Ryabov, O.V., Jakovska, M., ‘russkiy medved’ v zapadnoyevropeyskoy propagande pervoy mirovoy voynı, https://journal-labirint.com/wp-content/uploads/2013/11/delazari.pdf (Erişim tarihi: 10.04.2017)

Masha i medved’, http://multmasha.ru/history.html (Erişim tarihi: 20.04.2018)

Masha i medved’, http://animation-ua.com/ru/who-came-up-the-animated-series-masha-and-the-bear (Erişim tarihi: 20.04.2018)

Ojegov, S. İ. (1986). Slovar’ russkogo yazıka, 18-e izd., russkiy yazık, Moskva, s.295

Ögel, B. (1995). Türk Mitolojisi, 2. cilt, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, s. 534

Öksüz, G. (2014). Rus Mitolojisi, I. Baskı, Çeviribilim Yayınları, İstanbul, s. 50-51

Rossomahin, A. A.; Uspenskiy, V. M.; Hrustalyov, D. G. (2013), Russkiy medved’ v zarubejnoy karikature, jurnal Labirint, № 4, s. 25, http://journal-labirint.com/wp-content/uploads/2013/11/rossomahin.pdf (Erişim tarihi: 20.05.2017)

Rossomahin, A. A, (2016). O vozniknovenii ‘russkogo medved’ya’, https://meduza.io/feature/2016/03/16/russkiy-medved-byl-priduman-v-anglii (Erişim tarihi: 20.05.2017)

Rossomahin, A. A.; Uspenskiy, V. M.; Hrustalyov, D. G. http://cens.ivanovo.ac.ru/almanach/rossomahin-khrustalev-2008.htm (Erişim tarihi: 20.05.2017)

Şanskiy, N. M.; Bobrova, T. A. (2004). Etimologiçeskiy slovar’ russkogo yazıka, Drofa, Moskva

TDK,http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.589981449d02f2.39969697 (Erişim tarihi: 18.05.2018)

TDK, http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&kelime=MATRU%C5%9EKA (Erişim tarihi: 18.05.2018)

Timofeyev, M. Y. (2013), Krasnıy medved iz stranı bol’şevikov, Jurnal Labirint, № 4, s.102,http://journal-labirint.com/wp-content/uploads/2013/11/Labirint0413.pdf (Erişim tarihi: 20.05.2017)

Vedomosti,https://www.vedomosti.ru/lifestyle/articles/2009/12/15/glavnym_simvolom_rossii_rossiyane_schitayut_matreshku (Erişim tarihi: 10.11.2017)

http://www.radikal.com.tr/yazarlar/cengiz-candar/ayi-ile-dans-1484885/ (Erişim tarihi: 20.09.2017)