Keban Baraj Gölü'ndeki Kerevit (Astacus leptodactylus Eschscholtz, 1823) Populasyonunun Üreme Özelliklerinin Belirlenmesi

Bu çalışma Keban Baraj Gölü'ndeki kerevit (Astacus leptodactylus Eschscholtz, 1823) populasyonunun üreme özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapıhmştır. Çalışma süresince örneklenen toplam 8745 adet kerevit üzerinde yapılan ölçümler sonucu, pleopodlarında yumurta taşıyan en küçük boya sahip dişi kerevitin toplam uzunluğunun 77,05 m, ağırlığının ise 10,46 olduğu belirlenmiştir. İncelenen 382 adet yumurtalı dişi bireyin ortalama yumurta sayısının 129,73 adet/birey, ortalama yumurta ağırlığının 0,0133:|:0,000 g, ortalama yumurta çapının 2,94:|:0,007 mm, birim canlı ağırlığa düşen yumurta sayısınm ise 5,55:l:l,86 adet/ olduğu tespit edilmiştir. Yumurta sayısının boy ve ağırlıkla olan ilişkisi incelenmiş her iki ilişkinin de doğrusal olduğu anlaşılmıştır. Bu ilişkilerden en kuvvetli olanının yumurta sayısı ile canlı ağırlık arasındaki ilişki olduğu (F=14,268+4,89W, r=0,682) belirlenmiştir. Kerevitlerde Çiftleşme olaymın su sıcaklığının 8,5 °C olduğu ocak aymın II. haftasında başladığı dişi kerevitlerin genital bölgelerinde sertleşmiş sperm kalmtıları görülmeye başlanmasından anlaşılmıştır. Dişi kerevitlerde ilk kez pleopodal yumurtaya ise su sıcaklığının 8,5 oC olduğu ocak ayının III. haftasında yapılan avcılıkta rastlanmıştır. Mayıs ayının IV. haftasından itibaren (19,5 °C) yavruların yumurtadan çıkmaya başladıkları, haziran ayının III. haftasından sonra ise hiçbir dişi kerevitte yavruya rastlanmadığı gözlemlenmiştir.

The Investigation on Reproduction Characteristics of Crayfish (Astacus leptodactylus Eschscholtz, 1823) in the Keban Dam Lake

This study was carried out to determine the reproduction characteristics of crayfish (Astacus leptodactylus Eschscholtz, 1823) living in the Keban Dam Lake. The research was conducted with total of 8745 crayfish collected during study. The minimum size of female carrying eggs on the pleopods was recorded as 77.05 total length and 10.46 weight The mean number of eggs per unit individual mean weight and mean diameter of eggs as well as mean number per unit live weight were calculated as 129.73, 0.0133:|:0.000 g, 2.94i0.007 mm and .55d:1 .86 ind/g, respectively, in total of 382. linear relationship was found between total length, weight and number of eggs. The strongest relationship appeared to be between the number of eggs and live weight (F=l4.268+4.89W, r=0.682). From the observations of hardened spermatopho reremainings around the seminal receptacle, it was understood that matings started in the second week of January when water temperature was around 8.5 oC. The pleopodal eggs appeared in the third week of January when water temperature was still 8.5 °C. The hatchlings emerged in the 4th week of May (—at 19.5 °C) and the juveniles leaved from spawners in the third week ofJune.

Kaynakça

Aksu Ö. 2008. Keban Baraj Gölü Keban Avlak Sahasmdan Yakalanan Astacus leptodactylus (Esch., l823)'un Bazı Popülasyon Özellikleri ve Doğal Ortamına Barınak Yerleştirmenin Hasada Etkisi. Doktora Tezi, Elazığ, Fırat Üniversitesi.

Aksu, Ö. Ve Harlıoğlu, M.M. 2004. Tatlı su ıstakozu (Astacus leptodactylus)'nun barınak kullanımı. F. Ü. Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 15(2), 273-280.

Aksu, Ö. ve Harlıoğlu, M.M. 2015. Kerevitlerin barınak çeşitleri ve barınak kullanımları. Int. J. PureAppl. Sci., 1, 53-63.

Aksu, Ö. ve Harlıoğlu, M.M. 2016. Astacus lepto— dactylus (Eschscholtz, l823)'un doğal ortamına barınak yerleştirmenin hasada etkisi. Ecological Life Sciences, 11 (2), 1-10.

Atay, D. 1984. Kabuklu Su Ürünleri ve Üretim Tekniği. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 914, 257,Ankara,192s.

Ateş, M. ve Aksu, Ö. 2013. Rombik ve altıgen gözlü kerevit pinterlerinin av verimliliği ve eşey kompozisyonu üzerine etkileri. Bilim ve Gençlik Dergisi, 1(2), 71-82.

Balık, S., Ustaoğlu, M. R., Sarı, H. M. ve Berber, S. 2005a. Demirköprü Baraj Gölü (Manisa) tatlısu ıstakozu (Astacus leptodactylus, Esch., l823)'nun bazı büyüme ve morfometrik özelliklerinin belirlenmesi. E.Ü. Su Ürünleri Dergisi (E.Ü. Journal of Fisheries- Aquatic Sciences), 22 (1-2), 83-89.

Balık, İ., Çubuk, H., Özkök, R. ve Uysal, R. 2005b. Some biological characterics of crayfish (Astacus leptodactylu, Eschscholtz, 1823) in Lake Eğirdir, Turk. J. Zool., 29, 295-300.

Balık, S., Ustaoğlu, S., Sarı, H. ve Berber, S. 2006. Demirköprü Baraj Gölü'nde (Manisa) yaşayan tatlısu ıstakozunun (Astacus leptodactylus, Esch., 1823) bazı üreme özellikleri. Ege Üniv. Su Ürün. Dergisi, 23 (3-4) 245-249.

Bolat, Y. 2001. Eğirdir Gölü Hoyran Bölgesi Tatlı Su Istakozlarının (Astacus leptodactylus salinus Nordmann, 1842) Populasyon Büyüklüğünün Tahmini. Doktora Tezi. Isparta, Süleyman Demirel Üniversitesi

Corey, S. 1991. Comparative potential reproduction and actualproduction in several species of North Americancrayfısh. In: Wenner, A.,Kuris, A. (Eds.), Crustacean Egg Production CrustaceanIssues, vol. 7, 69-76.

Crandall, K. veBuhay, J. E. 2008. Global diversity of cray fish (Astacidae, Cambaridae, and Parastacidae-Decapoda) in flesh water. Hydrobiologia (2008) 595:295—301, DOI: 10.1007/s10750-007- 9120-3

Cukersiz, .M. 1988. Astacusastacus in Europe. In Fresh water cray fish: biology, management and exploitation (Holdich D. M. And Lowery R. S.,eds.), Chapman and Hall, 309-340.

Çılğın, L. ve Aksu, Ö. 2015. Kerevit (Astacus leptodactylus, Esch., 823) avcılığında kullanılan iki farklı ağ materyali kalmlığına (210d/6 PA ve 210d/21 PA) sahip pinterlerin av verimliliğinin karşılaştırılması. Bilim ve Gençlik Dergisi, 3(2), 1-16.

Demirol, F. ve Yüksel, F. 2013. Keban Baraj Gölü kerevit avcılığınm sosyo-ekonomik yapısı. Bilim ve Gençlik Dergisi, (2), 13-23.

Demirol, F. ve Yüksel, F.2014. Keban Baraj Gölü'ndeki kerevit (Astacus leptodactylus, Eschscholtz, 1823) populasyonuna uygulanan avcılık tekni- ğinin belirlenmesi. Yunus Araştırma Bülteni, (1), 13-22.

Demirol, F., Gündüz, F., Yüksel, F., Çoban, M.Z., Beri, A., Kurtoğlu, M., Yıldırım, T. Ve Küçükyılmaz, M. 2015. Keban Baraj Gölü Kerevit (Astacus leptodactylus, Esch scholtz, 1823) avcılığında hedef dışı ve ıskarta av oranlarının belirlenmesi. Journal of Limnology and Fresh water Fisheries Research, (2), 69-74.

Duman, E. ve Gürel, A. 2000. Keban Baraj Gölü Ağın bölgesinde yaşayan kerevitin (Astacus lepto— dactylus salinus, Nordmann, 1842) üreme özelliklerinin belirlenmesi. IV. Ulusal Su Ürünleri Sempozyumu, Erzurum, 141 -1 50.

Erdemli, A.Ü. 1983. Beyşehir, Eğirdir, Akşehir, Eber Gölleri ile Apa Baraj Gölü'nde tatlısu ıstakozu (Astacus leptodactylus, Esch., 1823) populasyonlarının bazı biyolojik ve morfolojik özellikleri üzerine karşılaştnmalı bir araştnma. Doğa Bilim Dergisi, 7, 313-318.

Erdemli, A.Ü. 1987. Hotamış Gölü ile Mamasm Barajı tatlı su istakozu populasyonlarımn karşılaştı- rılınalı incelenmesi. Doğa TU Zooloji Dergisi, (1),15-23.

Geldiay, R. ve Kocataş, A. 1970. Türkiye Astacus (Decapoda) populasyonlarımn dağılış ve taksonomik tespiti. Ege Üni. Fen Fak. İlmi Raporlar Serisi, No: 94, Bornova-İzmir, 3-1

Harlıoğlu, M.M. ve Aksu, Ö. 2002. Kerevitlerin (Astacus leptodactylus, Eschscholtz 823) barınak kullanı- mmda eşeyin, birey büyüklüğünün ve barınak büyüklüğünün önemi. EÜ. Su Ürünleri Dergisi, 19(3-4),311-3l7.

Harlıoğlu, M.M., Barım, Ö., Türkgülü, İ. ve Harlıoğlu, A.G. 2004. Potential fecundity of an introduced population, Keban Dam Lake, Elazığ, Turkey, of fresh water cray fish, Astacus leptodactylus leptodactylus (Esch., 1852). Aquaculture, 230, 189-195

Harlıoğlu, M.M. 2000. Comparison of the chelipeds of two cray fish species, Astacus leptodactylus, Esch scholtz and Pacı'fastacus lenı'usculus (Dana). Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi 17, 1-2, 47-56.

Holdich, D. M. 1992. Cray fish nomenclature and terminology: recommondations foruniformity. FinnishFishResearch, 14: 149-155.

Holthius, L.B. 1961. Report on collection of Crustacea, Decapoda and Stomatopoda from Turkey and Balkans. Zoologiche Verhandelingen, 47, 1-30.

Karabatak, M. ve Tüzün, 1.1989. Mogan Gölü'ndeki kerevit (Astacus leptodactylus, Esch., 1823) populasyonunun bazı özellikleri. Akdeniz Üni. SuÜrün. Müh. Derg., 2, 1-34.

Köksal, G., 1988. Astacus leptodactylus in Europa, In D.M. Holdich and RS. Lowery (Eds.), Fresh water Crayfish, Biology, Management and Exploitation. Croom Holm, London, p. 365-400.

Kutluyer, F., Aksu Ö. ve Aksu, Ö. 2013. Kerevitlerin beslenmesinde (Astacus leptodactylus, Esch scholtz, 1823) alternatif besin olarak zebra midyesinin (Dreissena polymorpha, Pallas, 1771) kullanılması. Bilim ve Gençlik Dergisi, 1(2), 63-70.

Lee, D. 0. C. veWickins .F. 1992. Crustacean Farming. Blackwell, 392pp.

Lowery, R.S. 1988. Growth, moulting and reproduction. In: Holdich, D. M., Lowery, R.S. (Eds.). Fresh water Cray fish: Biology, Management and Exploitation. Chapman and Hall, London, 83- 113.

Matthews, M. Ve Reynolds. .D. 1995. Invitroculture of cray fish eggsusing recirculating airlift incubator. Fresh water Cray fish 8: 300-3 06.

Müller, H. 1973. Die Flusskrebse. Elbe Druckrei Wittenberg, Printed in GDR, 3p.

Odabaşı, D.A. 2004. Manyas Gölü Kerevitlerinin (Astacus leptodactylus, Eschscholtz, 1823) Baz1 Biyolojik Özellikleri. Yüksek Lisans Tezi.

Rhodes, C.P. Ve Holdich, D.M. 1984. Length-weigh trelation ship, muscle production and proximate composition ofthe fresh water crayfishAustropo— tamobiuspallipes (Lereboullet), Aquaculture, 37, 107-123.

Ricker, W.E. 1973. Linear Regressions in Fishery Research, Journal Fish Res. Board, Can., 30, 409- 434.

Taugbol, T. Ve Skurdal, J. 1989. Effect of in door culture conditions on maturation and fecundity of wild caught female Noblecray fish Astacusastacus, L. Aquaculture, 81, -12.

URLl, 2016. WWW. Google. Com. Tr/maps/ 38.8590922,39 1490097,10.5z (giriş; 30. 11. 2016).

Yıldırım, T., Sen, D., Eroğlu, M., Çoban, M.Z., Demirol, F., Gündüz, F., Arca, S., Demir, T., Gürçay, S., Uslu, A.A. ve Canpolat, İ. 2015. Keban Baraj Gölü balık faunası. Fırat Üniv. Fen Bilimleri Dergisi. 27 (1), 57-69.

Yüksel, F. ve Duman, E. 2011. Keban Baraj Gölü kerevit (Astacus leptodaclylus, Eschscholtz, 1823) populasyon büyüklüğünün araştırılması. Journal of Fisheries Sciencescom, (3), 226-239.

Yüksel, F. ve Duman, E. 2012. Keban Baraj Gölü kereVitlerinin (Astacus leptodactylus, Esch scholtz, 1823) bazı morfolojik özelliklerinin incelenmesi.Jouma1 of Fisheries Sciencescom, (4), 271-281.

Yüksel, F., Demirol, F. ve Gündüz, F. 2013.Leslie population estimation for Turkish Crayfish (Astacus leptodactylus, Esch., 823) in the Keban Dam Lake, Turkey. Turkish Journal of Fisheries anquuatic Sciences, 13, 835-839.

Kaynak Göster