Üniversite Öğrencilerinin Psikolojik Sağlamlığının Yordayıcısı Olarak Benlik Saygısı ve Çeşitli Demografik Değişkenlerin İncelenmesi

Bu çalışmanın amacı psikolojik sağlamlığın yordayıcısı olarak benlik saygısı ve çeşitli demografik değişkenlerin incelenmesidir. Nicel araştırma yaklaşımına dayalı olarak tasarlanmış olan bu çalışma Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi ve Avrasya Üniversitesi’nin çeşitli programlarında (Psikoloji, Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Sosyal Hizmet, İktisat, İlahiyat, Spor Yöneticiliği) öğrenim görmekte olan 348 üniversite öğrencisiyle (kadın=212, erkek=136) gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Doğan (2011) tarafından Türkçe’ye uyarlanmış olan İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği ile Doğan (2015) tarafından Türkçe’ye uyarlanan Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, ilişkisiz örneklemler için t-testi, tek yönlü ANOVA ve çoklu regresyon analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, benlik saygısının boyutları olan kendini sevme ve öz yeterliğin psikolojik sağlamlığı anlamlı şekilde açıkladığı belirlenmiştir. Demografik değişkenlerden olan cinsiyet, sınıf düzeyi, öğrenim görülen program, öğrenim görülen programın ruh sağlığı alanında olup olmadığı, not ortalaması ve kardeş sayısının ise psikolojik sağlamlığın anlamlı birer yordayıcısı olmadığı saptanmıştır.

Examining Self-Esteem and Various Demographic Variables As a Predictor of University Students’ Psychological Resilience

The aim of this study was to investigate self-esteem and various demographic variables as predictors of psychological resilience. This study, which was designed based on a quantitative research approach, was conducted with 348 university students (female=212, male=136) studying at various programs of Recep Tayyip Erdoğan University and Avrasya University (Psychology, Psychological Counseling, and Guidance, Social Work, Economics, Theology, Sports Management). Two-Dimensional Self-Esteem Scale adapted to Turkish by Doğan (2011) and the Brief Resilience Scale adapted to Turkish by Doğan (2015) were used in the study. The data obtained from the study were analyzed by independent-samples t-test, one-way ANOVA, and multiple regression analysis. As a result of the study, it was determined that self-liking and self-competence, which are the dimensions of self-esteem, explained psychological resilience significantly. Gender, grade level, department, whether the department was in the field of mental health, and the average grade and number of siblings were not significant predictors of psychological resilience.

Kaynakça

Açıkgöz, M. (2016). Çukurova üniversitesi tıp fakültesi öğrencilerinin psikolojik sağlamlık ile mizah tarzları ve mutluluk düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Çağ Üniversitesi, Adana.

Ahmetoğlu, E., & Aral, N. (2008). Schaeffer kardeş davranışı değerlendirme ölçeğinin Türkçe uyarlaması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(2) , 379-388.

Akça, Z. K. (2012). Genç yetişkinlikte algılanan anne-baba tutumlarının, kendini toparlama gücü ve benlik saygısı arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi, İstanbul

Akyıldırım, P. D. (2017). Üniversite öğrencilerinde benlik saygısı algılanan sosyal destek ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Arel Üniversitesi, İstanbul.

Alver, B. (2013). Üniversite öğrencilerinin problem çözme becerileri ve akademik başarılarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 21(21), 75-88.

Arslan, F. (2018). Din ve psikoloji eğitimi alan öğrencilerin psikolojik sağlamlık ve affedicilik düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.

Aydın, M., & Egemberdiyeva, A. (2018). Üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeyinin incelenmesi. Türkiye Eğitim Dergisi, 3(1), 37-53.

Bahadır, E. (2009). Sağlıkla ilgili fakültelerde eğitime başlayan öğrencilerin psikolojik sağlamlık düzeyleri (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

Balgiu, B. A. (2017). Self-esteem, personality and resilience. Study of a students emerging adults group. Journal of Educational Sciences and Psychology, 7(1), 93-99.

Bektaş, M. (2018). Evli bireylerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin yordanması (Doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir .

Benard, B. (1991). Fostering resiliency in kids: Protective factors in the family, school and community, OR: Nortwest Regional Educational Laboratory, Porland.

Benetti, C., & Kambouropoulos, N. (2006). Affect-regulated indirect effects of trait anxiety and trait resilience on selfesteem. Personality and Individual Differences, 41, 341-352.

Bonanno G. A. (2004). Loss, trauma, and human resilience: Have we underestimated the human capacity to thrive after extremely aversive events? American Psychologist, 59(1), 20-28.

Büyüköztürk, Ş. (2000). Veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Cantez, E. (2018). Üniversite öğrencilerinin mutluluk, psikolojik sağlamlık ve öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişki. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi, 4(2), 61-76.

Carbonell, D. M., Reinherz, H. Z., Giaconia, R. M., Stashwick, C. K., Paradis, A. D., & Beardslee, W. R. (2002). Adolescent protective factors promoting resilience in young adults at risk for depression. Child and Adolescent Social Work Journal, 19, 393-412.

Cleverley, K., & Kidd, S. A. (2011). Resilience and suicidality among homeless youth. Journal of Adolescence, 34(5), 1049-1054.

Crocker, J., & Park, L. E. (2004). The costly pursuit of self- esteem. Psychological Bulletin, 130, 392-414.

Çam, M. O., Öztürk Turgut, E., & Büyükbayram, A. (2014). Ruh sağlığı ve hastalıkları hemşireliğinde dayanıklılık ve yaratıcılık. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 5(3), 160-163.

Doğan, T. (2011). İki boyutlu benlik saygısı: Kendini Sevme ve Öz-yeterlik Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36(162), 126-137.

Doğan, T. (2015). Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 3(1), 93-102.

Dolbier, C. L., Smith, S. E., & Steinhardt, M. A. (2007). Relationships of protective factors to stress and symptoms of ilness. American Journal of Health Behavior, 31(4), 423-433.

Dumont, M., & Provost, M. A. (1999). Resilience in adolescents: Protective role of social support, coping strategies, self-esteem, and social activities on experiences of stress and depression. Journal of Youth and Adolescence, 28, 343–363.

Erarslan, Ö. (2014). Üniversite öğrencilerinde psikolojik sağlamlık ile depresif belirtiler ve yaşam memnuniyeti arasındaki ilişkide benlik saygısı, pozitif dünya görüşü ve umudun aracı rolünün incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

Erdoğdu, D. (2006). Yaratıcılık ile öğretmen davranışları ve akademik başarı arasındaki ilişkiler. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 5(17), 95-106.

Ergün, O. (2016). Ergenlerde duygusal zeka özellikleri ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Arel Üniversitesi, İstanbul.

Feggi, A., Gramaglia, C., Guerriero, C., Bert, F., Siliquini, R., & Zeppegno, P. (2016). Resilience, coping, personality traits, self-esteem and quality of life in mood disorders. European Psychiatry, 33, 518.

Gizir, C. (2007). Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler üzerine bir derleme çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(28), 113-128.

Güloğlu, B., & Karaırmak, Ö. (2010). Üniversite öğrencilerinde yalnızlığın yordayıcısı olarak benlik saygısı ve psikolojik sağlamlık. Ege Eğitim Dergisi, 11(2), 73-881.

Günay, G., & Bener, Ö. (2011). Kadınların toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde aile içi yaşamı algılama biçimleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15(3), 157-171.

Gündaş, A., & Koçak, R. (2015). Lise öğrencilerinde psikolojik sağlamlığın yordayıcısı olarak benlik kurgusu. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(41), 795-802.

Güngörmüş, K., Okanlı, A., & Kocabeyoğlu, T. (2015). Hemşirelik öğrencilerinin psikolojik dayanıklılıklarını etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği dergisi, 6(1), 9-14.

Gürgan, U. (2014). Üniversite öğrencilerinin yılmazlık ve iyilik halinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. E-Journal of New World Sciences Academy, 9(1), 18-35.

Hayter, M., & Dorstyn, D. (2014). Resilience, self-esteem and selfcompassion in adults with spina bifida. Spinal Cord, 52, 167-171

Hoşoğlu, R., Fırıncı Kodaz, A., Yılmaz Bingöl, T., & Vural Batık, M., (2018). Öğretmen adaylarında psikolojik sağlamlık. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(14), 217-239.

Karaırmak, Ö. (2006). Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(26), 129-142.

Karaırmak, Ö., & Çetinkaya, R. (2011). Benlik saygısının ve denetim odağının psikolojik sağlamlık üzerine etkisi: Duyguların aracı rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(35), 30-43.

Kaya, I., & Çeçen-Eroğul, A. R. (2015). Relationship between resilience and childhood abuse/neglect in adolescent. 2nd International Conference on Education and Social Sciences, İstanbul.

Khalatbari, J., & Bahari, S. (2010). The Relationship between resilience and life satisfaction. Quarterly of Educational Psychology of Islamic Azad University of Tonekabon, 1(2), 83-94.

Kılıç, N., Mammadov, M., Koçhan, K., & Aypay, A. (2018). Üniversite öğrencilerinde genel öz yeterlik inancı ve beden imajının psikolojik sağlamlık düzeyini yordama gücü. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, doi: 10.16986/ HUJE.2018044245

Kliewer, W., & Sandler, I. N. (1992). Locus of control and self-esteem as moderators of stressor-symptom relations in children and adolescents. Journal of Abnormal Child Psychology, 20, 393- 413.

Koç, M., Avşaroğlu, S., & Sezer, A. (2004). Üniversite öğrencilerinin akademik başarıları ile problem alanları arasındaki ilişki. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 483-489.

Liu, Y., Wang, Z., Zhou, C., & Li, T. (2014). Affect and self-esteem as mediators between trait resilience and psychological adjustment. Personality and Individual Differences, 66, 92-97.

Luthar, S., Cicchetti, D., & Becker, B. (2000). The construct of resilience: A critical evaluation and guidelines for future work. Child Development, 71(3), 543-562.

Mann, M. M., Hosman, C. M., Schaalma, H. P., & De Vries, N. K. (2004). Self-esteem in a broad-spectrum approach for mental health promotion. Health Education Research, 19(4), 357-372.

Martínez-Martí, M. L., & Ruch, W. (2017). Character strengths predict resilience over and above positive affect, self-efficacy, optimism, social support, self-esteem, and life satisfaction. The Journal of Positive Psychology, 12(2), 110-119.

Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: Resilience processes in development. American Psychologist, 56(3), 227-238.

Mizmizlioğlu, E. (2018). Bir grup ruh sağlığı çalışanında iş doyumunun psikolojik dayanıklılık ve sağlıklı yaşam biçimiyle ilişkisi (Yüksek lisans tezi). Işık Üniversitesi, İstanbul.

Oflas, S. G. (2017). Üniversite öğrencilerinin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin toplumsal cinsiyet rollerine, kültürlerarası duyarlılığa ve risk faktörlerine göre yordanması (Yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.

Oğuzberk, M., & Aydın, A. (2008). Ruh sağlığı çalışanlarında tükenmişlik. Klinik Psikiyatri, 11, 167-179.

Oktan, V., Odacı, H., & Berber Çelik, Ç. (2014). Psikolojik doğum sırasının psikolojik sağlamlığın yordanmasındaki rolünün incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 140-152.

Önder, A., & Gülay, H. (2008). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin psikolojik sağlamlığının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 192- 197.

Özer, E. (2013). Üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin duygusal zekâ ve beş faktör kişilik özellikleri açısından incelenmesi (Doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.

Özer, E. (2016). Temel benlik değerlendirmesi, başa çıkma stratejileri ve psikolojik sağlamlık. Turkish Studies, 11(14), 587- 606.

Özgüven, İ. E. (1992). Üniversite öğrencilerinin sorunları ve baş etme yolları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7, 5-13.

Petrowski, K., Brähler, E., & Zenger, M. (2014). The relationship of parental rearing behavior and resilience as well as psychological symptoms in a representative sample. Health and Quality of Life Outcome, 12, 1-18.

Rosenberg, M., Schooler, C., Schoenbach, C., & Rosenberg, F. (1995). Global self-esteem and specific self-esteem: different concepts, different outcomes. American Sociological Review, 60(1), 141-156.

Sarıkaya, A. (2015). 14-18 yaş arası ergenlerin benlik saygısı ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). İstanbul Bilim Üniversitesi, İstanbul.

Sarkar, M., & Fletcher, D. (2014). Ordinary magic, extraordinary performance: Psychological resilience and thriving in high achievers. Sport, Exercise, and Performance Psychology, 3(1), 46-60.

Skovhol, T. M. (2012). The counselor’s resilient self psikolojik danışmanın psikolojik sağlamlığı. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 4(38), 137-146.

Smith, B. W., Dalen, J., Wiggins, K., Tooley, E., Christopher, P., & Bernard, J. (2008). The brief resilience scale: Assessing the ability to bounce back. International Journal of Behavioral Medicine, 15, 194-200.

Şahin, G., & Buzlu, S. (2017). Hemşirelik öğrencilerinde psikolojik sağlamlığın öz yeterlik sosyal destek ve etkili baş etme ile ilişkisinde algılanan stresin aracı rolü. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 20(2),122-136.

Tafarodi, R. W., & Swan, W. B. (2001). Two-dimensional selfesteem: Theory and measurement. Personality and Individual Differences, 31, 653-673.

Topçu, F. (2017). Üniversite öğrencilerinin psikolojik dayanıklılık düzeylerinde beş faktör kişilik özelliklerinin yordayıcı etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Fatih Sultan Mehmet Vakfı Üniversitesi, İstanbul.

Tufan, B. (1989). Yükseköğretim yapan bir grup öğrencinin benlik saygılarını dört yıl ara ile izleme çalışması. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmetler Yüksekokulu Dergisi, 7, 28-37.

Veselska, Z., Geckova, A. M., Orosova, O., Gajdosova, B., van Dijk, J. P., & Reijneveld, S. A. (2009). Self-esteem and resilience: The connection with risky behavior among adolescents. Addictive Behaviors, 34(3), 287-291.

Wagnild, G. M., & Young, H. M. (1993). Development and psychometric evaluation of there silience scale. Journal of Nursing Measurement, 1(2), 165-178.

Zautra, A. J., Hall, J. S., & Murray, K. E. (2010). Resilience: A new definition of health for people and communities. In J.R. Reich, A. J. Zautra, & J. S. Hall (Eds). Handbook of Adult Resilience (pp. 3-30). New York: Guilford.

Kaynak Göster

Yükseköğretim ve Bilim Dergisi
  • ISSN: 2146-5959
  • Yayın Aralığı: Yılda 3 Sayı
  • Başlangıç: 2011

47365

Sayıdaki Diğer Makaleler

General Picture of English Language Teaching Programs and Students in Turkey

Mehmet ASMALI

School Culture as a Predictor of Student Loyalty in a Turkish University

Esra TEKEL, MİTHAT KORUMAZ

Fen Bilimleri Öğretmenleri ile Öğretmen Adaylarının Sorgulama Temelli Astronomi Eğitimine İlişkin Görüşlerinin ve Bil, İste ve Öğren Şemalarının İncelenmesi

Ayşe, Ezgi TAYLAN KOPARAN, TİMUR KOPARAN

Meslek Yüksekokulu (MYO) Çalışanlarının Bu Okulların Kurumsal ve Genel Performansına İlişkin Değerlendirmeleri

AslI GÜNAY, Ömer AÇIKGÖZ, Zafer ÇELİK, Murat ÖZTÜRK

Yapılandırmacı Öğretimde Sınıf Öğretmenlerinin Öğrenme/Öğretmeye Yönelik İnançları ve Sınıf Yönetimi Uygulamaları

Somayyeh RADMARD

Üniversite Öğrencilerinin Psikolojik Sağlamlığının Yordayıcısı Olarak Benlik Saygısı ve Çeşitli Demografik Değişkenlerin İncelenmesi

Fatih CAMADAN, Sevde NUR KIRAÇ ORCID ID

Hemşirelerin Klinik Uygulamada Kendi Sorumluluklarına ve Hemşirelik Öğrencilerine İlişkin Görüşlerinin Belirlenmesi

Münevver SÖNMEZ, Öznur Gürlek KISACIK, Naciye ÇETİN

Öğrencilerin Ayrımcılık Algısı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Safiye Çiğdem GÖREN, Murat ÖZDEMİR, Şule ÖTKEN

Türkiye’de Ornitoloji Alanındaki Lisansüstü Tezler Üzerine İlk Değerlendirme

ESRA PER, Hızır UZUNER

Yabancı Uyruklu Öğrenci Özelliklerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Anket Geliştirme Çalışması

Arzu ÖDEN ACAR, Derya ASLAN HUYAR, Elif ERTÜRK, Yeliz ŞAPULU ALAKAN