Özel Öğretim Kurumlarında Mesleğe Yeni Başlayan Sınıf Öğretmenlerinin İstihdamı ve İlk Yıl Deneyimleri

Bu araştırmada mesleğe yeni başlayan sınıf öğretmenlerinin istihdam süreçleri ve özel öğretim kurumlarındaki ilk yıl deneyimlerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Sınıf öğretmeni istihdamında en fazla pay kamu kaynakları ile finanse edilen kamu okullarına aitt ir. Bununla birlikte tüm mezunlar kamu okullarına atanmak istediklerinde mezun sayısı ve atanma durumları açısından büyük bir açık meydana gelmektedir. Bu durumda özel öğretim kurumları sınıf öğretmenleri için alternatif kariyer imkânı yaratmaktadır. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin ve okul yöneticilerinin gözünden gerçek deneyimlerini yansıtmak amacıyla nitel araştırma deseni tercih edilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmelerden ve dokümanlardan elde edilmiştir. Veriler analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, araştırma sorularına bağlı olarak belirlenen temalar ve kodlar çerçevesinde verilmiştir. Kariyer teması kapsamında sektör tercihi, istihdam ve seçim süreçleri, mesleki gelişim ve mesleği terk; ilk yıl başarısını etkileyen faktörler teması içerisinde öğretimi etkileyen faktörler, uyum ve vasıf odağı; problemlerin algılanması temasında baskı, iş yükü, psikolojik ve fiziksel yorgunluktan şikâyet, gibi esnek çalışma kodlarına yer verilmiştir.

Employment and First Year Experience of Beginner Primary School Teachers at Private Educational Institutions

In this study to demonstrate primary school teachers' employment process and their first year teaching in private educational organizations is aimed. Th e major employer of primary school teachers is public schools that are funded by state. Th ere will be a gap between grade infl ation and employment rate when all of the teacher candidates claim to be appointed to public schools. Hence private educational organizations provide alternative career opportunities for teacher candidates. Qualitative methods will be used in this study to display real evidence from the eyes of teachers and also principals. Th e data have been obtained through documents and interview techniques. Aft er the data have been collected, descriptive analysis has been used. Th e findings of the study were given within the frame of themes and codes which were determined based on the problem statement. Th e first theme, career was presented in the context of choosing sector, recruitment and selecting process, professional development, leave the profession. Th e second theme, factors aff ecting first years' success was explained in the context of teaching factors, consistency and skills focus. Th e third theme was presented in a category of pressure, workload, complaining psychological and physical exhaustion, fl exible working conditions.

Kaynakça

Açıkalın, A. (1996). Çağdaş örgütlerde insan kaynağının personel yöne mi. Pegem A Yayıncılık: Ankara.

Adams, A. & Tulasiewicz, W. (1995). The Crisis in Teacher Educa on: a European Concern? London: The Falmer Press.

Aksoy, N. (2008). Birleş rilmiş sınıfl arda eği m-öğre m: genç ve deneyimsiz öğretmenlerin görüşlerine dayalı bir araş rma. Eği m Bilim Toplum, 6(21), 82-108. Retriewed from h p:// www.egitimbilimtoplum.com.tr/index.php/ebt/article/ view/358/pdf

Avalos, B., & Aylwin, P. (2007). How young teachers experience their professional work in Chile. Teaching and Teacher Educa on, 23(4), 515-528.

Aysal, S. (2007). Kariyer girişi evresi öğretmenlerinin profesyonel gelişimi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Marmara Üniversitesi, İstanbul.

Bakioğlu, A. (1996). Öğretmenlerin kariyer evreleri (Türkiye'de resmi lise öğretmenleri üzerinde yapılan bir araş rma. M.Ü. Atatürk Eği m Fakültesi 2. Ulusal Eği m Sempozyumu Bildirileri, 18-20 Eylül 1996. İstanbul, Türkiye

Bakkenes, I., Vermunt, J. D., & Wubbels, T. (2010). Teacher learning in the context of educa onal innova on: Learning ac vi es and learning outcomes of experienced teachers. Learning and Instruc on, 20, 533-548. Retriewed from h p://ac.els-cdn. com/S0959475209000929/1-s2.0-S0959475209000929-main. pdf?_ d=8bb8d6b4-53ef-11e6-bf7b-00000aab0f6c&acdnat= 1469620078_45cea244a0a7ecd3bfe8b55e5f593af4

Bri? , P. M. (1997). Percep? ons of Beginning Teachers: Novice Teachers Refl ect upon Their Beginning Experiences (pp. 1-9). Memphis, TN: Mid-South Educa? onal Research Associa? on

Gür, B. S. (2014). Deskilling of teachers: the case of Turkey. Educa onal Sciences: Theory & Prac ce, 14(3), 887-890. doi: 10.12738/estp.2014.3.2116

Buluç, B. (1997). Milli Eği? m Bakanlığında insan kaynaklarının geliş? rilmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Ens? tüsü, Ankara.

Chafetz, M.M. (1976). The socializa? on of beginning elementary teachers. Unpublished Ph. D. disserta? on, Graduate School of Syracuse University, Syracuse, NY.

Correa, J. M., Mar? nez-Arbelaiz, A. & Aberasturi-Apraiz, E. (2015). Post-modern reality shock: Beginning teachers as sojourners in communi? es of prac? ce. Teaching and Teacher Educa? on, 48, 66-74. Retriewed from h? p://dx.doi.org/10.1016/j. tate.2015.02.007

Demirci, Ç. (2009). Özel eği? m kurumlarında çalışan öğretmenlerin kariyerlerinin kariyer modelleri açısından incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Ens? tüsü, Kocaeli.

Dreyfus, H. L. & Dreyfus, S. E. (1986). Mind over machine: the power of human intui? on an experience in the era of the computer. Oxford: Blackwell Publishing.

Duran, E., Sezgin, F. & Çoban, O. (2011). Aday sınıf öğretmenlerinin uyum ve sosyalleşme sürecinin incelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 465-478.

Eraut, M. (2004). Informal learning in the workplace. Studies in Con? nuing Educa? on, 26(2), 247-273.

Eraut, M. (2012). Developing a broader approach to professional learning. In McKee, A. & Eraut, M. (Ed.), Learning trajectories, innova? on and iden? ty for professional development (pp. 21-45). London: Springer

Erdoğmuş, N. (2003). Kariyer geliş? rme: Kuram ve uygulama, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım

Flores M.A. (2001) Person and context in becoming a new teacher. Journal of Educa? on for Teaching, 27, 135-148.

Flores, M. A., & Day, C. (2006). Contexts which shape and reshape new teachers' iden?? es: a mul? -perspec? ve study. Teaching and Teacher Educa? on, 22, 219-232. doi:10.1016/j. tate.2005.09.002

Gaikhorst, L., Beishuizen, J. J., Korstjens, I. M., & Volman, M. L. L. (2014). Induc? on of beginning teachers in urban environments: an explora? on of the support structure and culture for beginning teachers at primary schools needed to improve reten? on of primary school teachers. Teaching and Teacher Educa? on, 42, 23-33. doi:10.1016/j.tate.2014.04.006

Glesne, C. (2012). Nitel araş? rmaya giriş. (Çev. Günel E.,). Ankara: Anı Yayıncılık.

Gökçe, A. T. (2013). Sınıf öğretmenlerinin adaylık dönemlerinde yaşadıkları mesleki sorunlar. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eği? m Fakültesi Dergisi, 21, 137-156.

Gömleksiz, N., Ülkü, A.K., Biçer, S. ve Yetkiner, A. (2010). Mesleğe yeni başlayan sınıf öğretmenlerinin yaşadıkları zorluklarla öğretmen adaylarının yaşayabilecekleri zorluklara ilişkin algılarının karşılaş? rılması. e-Journal of New World Sciences Academy, 5(3); 12 -23.

Green, F., Machin, S., Murphy, R., & Zhu, Y. (2008). Compe?? on for private and state school teachers. Journal of Educa? on and Work, 21(5), 383-404. h? p://doi.org/10.1080/13639080802580336

Grosemans, I., Boon, A., Verclairen, C., Dochy, F., & Kyndt, E. (2015). Informal learning of primary school teachers: Considering the role of teaching experience and school culture. Teaching and Teacher Educa? on, 47, 151-161. doi:h? p://dx.doi. org/10.1016/j.tate.2014.12.011

Günel, M., & Tanrıverdi, K. (2014). In-service teacher training from interna? onal and na? onal perspec? ves: the reten? on and loss of ins? tu? onal and academic memories. Educa? on and Science, 39(175), 73-94. Retriewed from h? p://doi.org/ h? p://dx.doi.org/10.15390/EB.2014.2949

Darling-Hammond, L., Chung, R. & Frelow. F. (2002). Varia on in teacher prepara on: how well do diff erent pathways prepare teachers to teach? Journal of Teacher Educa on, 53(4), 286- 302. doi: 10.1177/0022487102053004002

Darling-Hammond, L. & Youngs, P. (2002). Defi ning "highly qualifi ed teachers": what does "scien fi cally-based research" actually tell us? Educa onal Researcher, 31(9), 13-25. Retriewed from h ps://www.uww.edu/Documents/colleges/ coeps/academics/Darling-Hammond%20what%20the%20 research%20tells%20us.pdf

Hoekstra, A., Brekelmans, M., Beijaard, D., & Korthagen, F. (2009). Experienced teachers' informal learning: Learning ac vi es and changes in behavior and cogni on. Teaching and Teacher Educa on, 25, 663-673. Retriewed from h p://doi.org/ doi:10.1016/j.tate.2008.12.007

Hong, J. Y. (2012). Why do some beginning teachers leave the school, and others stay? Understanding teacher resilience through psychological lenses, Teachers and Teaching: theory and prac ce, 18(4), 417-440. doi: 10.1080/13540602.2012.696044

IKGM. (2014). 2014 Yılı Eylül dönemi öğretmenlik için başvuru ve atama duyurusu. MEB. Retrieved from h p://ikgm.meb. gov.tr/meb_iys_dosyalar/2014_09/11065140_2014_eylul_ donemi_ilk_atama_duyurusu.pdf.pdf

IKGM. (2015). Alanlara kaynak olan yükseköğre m programları. MEB. Retrieved from h p://atama.meb.gov.tr/sonuclar/kaynak_ okul_tamami/kaynak_okullar.asp?Sonuc=sonucGoster

Imig, D. G., & Imig, S. R. (2006). What do beginning teachers need to know? Journal of Teacher Educa on, 57(3), 286 - 291.

Ingersoll, R. M., & Smith, T. M. (2004). Do teacher induc on and mentoring ma er? NASSP Bulle n, 88(638), 28-40. Retriewed from h p://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent. cgi?ar cle=1134&context=gse_pubs

Johnson, S. M., & Kardos, S. M. (2004). Professional culture and the promise of colleagues. In S. M. Johnson (Ed.), Finders and keepers: Helping new teachers survive and thrive in our schools (pp. 139-165). San Francisco: Jossey-Bass.

Karslı, M. D., & Güven, S. (2011). Öğretmen ye ş rme poli kaları. In Türkiye'de öğretmen ye ş rme (pp. 53-84). Ankara: Pegem Akademi.

Kersaint, G., Lewis, J., Po er, R., & Meisels, G. (2007). Why teachers leave: factors that infl uence reten on and resigna on. Teaching and Teacher Educa on, 23,775-794.

Korkmaz, İ., Saban, A., Akbaşlı, S. (2004). Göreve yeni başlayan sınıf öğretmenlerinin karşılaş kları güçlükler. Kuram ve Uygulamada Eği m Yöne mi, 38, 266-277.

Kwakman, K. (2003). Factors aff ec ng teachers' par cipa on in professional learning ac vi es. Teaching and Teacher Educa on, 19, 149-170. Retriewed from h p://doi.org/ doi:10.1016/S0742-051X(02)00101-4

Kyriacou, C., & Kunc, R. (2007). Beginning teachers' expecta ons of teaching. Teaching and Teacher Educa on, 23, 1246-1257. Retriewed from h p://doi.org/10.1016/j.tate.2006.06.002

Lacey, C. (1977). The socializa on of teachers. London: Methuen and Co.

Lasky, S.(2005). A sociocultural approach to understanding teacher iden ty, agency and professional vulnerability in a context of secondary school reform. Teaching and Teacher Educa on, 21, 899-916

Lohman, M. C. (2006). Factors infl uencing teachers' engage- ment in informal learning ac vi es. Journal of Workplace Learning, 18, 141-156. Retriewed from h p://dx.doi. org/10.1108/13665620610654577.

Marsick, V. J., & Watkins, K. E. (1990). Informal and incidental learning in the workplace. London/New York: Routledge.

Milli Eği? m Bakanlığı (MEB). (2012, 11 04). Milli Eği? m Temel Kanunu. 01.02. 2014 tarihinde MEB: Retriewed from h? p:// mevzuat.meb.gov.tr/html/88.html

Meister, D. G., & Melnick, S. A. (2003). Na? onal new teacher study: beginning teachers' concerns. Ac? on in Teacher Educa? on, 24(4), 87-94. h? p://doi.org/h? p://dx.doi.org/10.1080/0162 6620.2003.10463283

Menon, E. M. (2012). Do beginning teachers receive adequate support from their head teachers? Educa? onal Management Administra? on & Leadership, 40(2), 217-231.

Merriam, S. B. (2013).Nitel araş? rma: Desen ve uygulama için bir rehber. Ankara, Nobel yayınları.

Öntaş, T., & Koç, A. (2013). Özel okullara başvuran öğretmenin rehberi. Eği? mpedia. Retriewed from h? p://www.egi? mpedia. com/kariyer-ve-insan-kaynaklari/ozel-okullara-basvuranogretmenin-rehberi

Öntaş, T. (2014). The study of na? onal educa? on ideologies reproduc? on prac? ces by private primary school teachers in the context of school ethnography. Unpublished Ph. D. disserta? on, Gazi University Ins? tute of Educa? onal Sciences, Ankara.

ÖSYM (2014). ÖSYS Yükseköğre? m programlarının merkezi yerleş? rmedeki en küçük ve en büyük puanları kitabı. Ankara: ÖSYM. Retrieved from h? p://www.osym.gov.tr/belge/1- 22135/2014-osys-yuksekogre? m- programlarinin-merkeziyerles? -.html

Özel Dershaneler ve Özel Öğre? m Kurumları Birliği. (ÖZKURBİR). (2015). Retriewed from h? p://www.ozdebir.org.tr/ tarihcemiz-c-2.html

Özel Öğre? m Derneği. (ÖZDER). (2015). Retrieved from ozelogre? [email protected]

Özel Öğre? m Kurumları Birliği Derneği. (ÖZ-DE-BİR). (2015). Retriewed from h? p://www.ozkurbir.org/denem/tarihce.asp Özel Öğre? m Kurumları Genel Müdürlüğü. (ÖÖKGM). (2015). Retrieved from h? p://ookgm.meb.gov.tr/www/tarihce/ icerik/6

Özoğlu, M., Gür, B. S. & Altunoğlu, A. (2013). Türkiye'de ve Dünya'da öğretmenlik: Retorik ve pra? k. Ankara: Eği? m BirSen yayınları.

Öztürk, M. (2008). Induc? on into teaching: adapta? on challenges of novice teachers. Unpublished master thesis, Middle East University of the Graduate School Of Social Sciences, Ankara.

Parlak, C. (2005). Stajyer öğretmenlerin formal ve informal sosyalizasyon süreçleri (Iğdır ili örneği). Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eği? m Bilimleri Ens? tüsü, Ankara.

Rebore, R. W. & Walmsley, A. L. E. (2010). Recrui? ng and Retaining Genera? on Y Teachers. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.

Ritche, J., & Lewis, J. (2003). Qualita? ve research prac? ce: a guide for social science students and researchers. London: Sage Publica? ons

Robbins, S.P. & Judge, T.A. (2013). Organiza? onal behavior (15th ed.). Upper Saddle River, N.J.: Pearson/Pren? ce Hall.

Sağlam, M. (2011). Türk eği? m sisteminde ve öğretmen eği? minde yapısal düzenlemeler ve program geliş? rme çalışmaları. In Türkiye'de öğretmen ye?ş? rme (pp. 137-180). Ankara: Pegem Akademi.

Saka, Y., Southerland & Books, J. (2009). Becoming a member of a school community while working toward science educa? on reform: teacher induc? on from a cultural historical ac? vity theory (CHAT) perspec? ve. Science Educa? on, 93, 996-1025. Retriewed from h? p://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ sce.20342/epdf

Saka, Y., Southerland, S. A., Ki leson, J., & Hutner, T. (2013). Understanding the induc on of a science teacher: the interac on of iden ty and context. Research in Science Educa on, 43, 1221-1244. doi 10.1007/s11165-012-9310-5

Sarı, M. H. (2011). Göreve yeni başlayan sınıf öğretmenlerinin karşılaş kları sorunlar. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eği m Bilimleri Ens tüsü, Ankara.

Scherff , L. (2008). Disavowed: the stories of two novice teachers. Teaching and Teacher Educa on, (24). 1317-1332. doi:10.1016/j.tate.2007.06.002

Straka, G. A. (2004). Informal learning: genealogy, concepts, antagonisms and ques ons. ITB Forschungsberichte, 15, 1-17. Retriewed from h p://www.pedocs.de/volltexte/2014/9162/ pdf/Straka_2004_Informal_learning.pdf

Şişman, M. (2014). Eği m Bilimine Giriş. Ankara: Pegem Akademi.

TEDMEM. (2015). Ulusal Eği m Programı 2015-2022. Ankara: Türk Eği m Derneği.

Thomas, L., & Beauchamp, C. (2011). Understanding new teachers' professional iden es through metaphor. Teaching and Teacher Educa on, 27, 762-769. Retriewed from h p:// doi.org/10.1016/j.tate.2010.12.007

Tüm Özel Öğre m Kurumları Derneği. (TÖDER). (2015). Retriewed from www.toder.org/sayfa/tani m

Türkiye Özel Okullar Derneği. (TÖZOK). (2015). Retriewed from h p://www.ozelokullardernegi.org.tr/Sayfa/kurumsal/tarihce

Tynja¨la¨, P. (2008). Perspec ves into learning at the workplace. Educa onal Research Review, 3, 130-154.

Ulvik, M., Smith, K. & Helleve, I. (2009). Novice in secondary school - the coin has two sides. Teaching and Teacher Educa on, 25, 835-842. doi: 10.1016/j.tate.2009.01.003

Van Eekelen, I. M., Bosbuizen, H. P. A., & Vermunt, J. D. (2005). Self-regula on in higher educa on teacher training. Higher Educa on, 20, 447-471. Retriewed from h p://dx.doi. org/10.1007/s10734-004-6362-0.

Veenman, S. (1984). Perceived Problems of Beginning Teachers. Review of Educa onal Research, 54(2), 143-178.

Veenman, S. (1987). On becoming a teacher: an analysis of ini al training. Paper presented at the Conference on Educa on of the World Basque Congress. Retriewed from h ps://eric. ed.gov/?q=ED312231&id=ED312231

Vermunt, J. D., & Verme en, Y. J. (2004). Pa erns in student learning: rela concep ons of learning, and learning orienta ons. Educa onal Psychology Review, 16, 359- 384

Vermunt, J.D. & Verloop, N. (1999). Congruence and fric on between learning and teaching. Learning and Instruc on, 9, 257-280.

Wang, J., Odell, S.J., & Schwille, S.A. (2008). Eff ects of teacher induc on on beginning teachers teaching: a cri cal review of the literature. Journal of Teacher Educa on, 59, 132-152.

Weiss E. M. (1999) Perceived workplace condi ons and fi rst-year teachers' morale, career choice commitment, and planned reten on: a secondary analysis. Teaching and Teacher Educa on, 15, 861-879.

Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araş rma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık

Yıldızlar, M. (2011). Öğretmen eği mine yön veren yasalar. In Türkiye'de öğretmen ye ş rme (pp. 87-115). Ankara: Pegem Akademi.

Saka, Y., Southerland & Books, J. (2009). Becoming a member of a school community while working toward science educa on reform: teacher induc on from a cultural historical ac vity theory (CHAT) perspec ve. Science Educa on, 93, 996-1025. Retriewed from h p://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ sce.20342/epdf

Kaynak Göster