Kamu Üniversitelerinde Kayıtlı Öğrencilerin Sosyo-Ekonomik Statüsü Üzerine Bir Araştırma: Şırnak Üniversitesi Örneği

Bu araştırma, 2016-2017 eğitim-öğretim döneminde Şırnak Üniversitesi’nde kayıtlı öğrencilerin sosyo-ekonomik statüsünü belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, kayıtlı 2696 öğrenciden kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 597 öğrenciye, sosyal ve ekonomik durumu tespit etmek için iki kısımdan oluşan anket uygulanmış ve tamamı değerlendirilmiştir. Ekonomik duruma ait gelir ve harcama verileri, 2017 yılı fiyatlarına göre Türk Lirası ( ) cinsinden ifade edilmiş, verilerin analizinde SPSS 24 paket programı kullanılmıştır. Sosyal verilere göre öğrencilerin çoğunluğunu, meslek yüksekokullarında kayıtlı (1388 öğrenci), 21 yaşından büyük (%40.9) erkek öğrenciler (%51.6) oluşturmuştur. Bu öğrenciler, okuyan kardeş sayısı 7 veya 8 (%26.5) olan çok çocuklu ailelerden gelmiş, anne-babanın eğitim seviyesi 2017 yılındaki Türkiye geneline göre çok düşük, babaları serbest meslek sahibi (%22.4), anneleri ev hanımı (%90), baba veya kardeşlerden biri olmak üzere ailelerinde bir veya iki kişi çalışmış ve evin harcamalarını karşılamıştır. Bunların çoğunluğu, kamu ortaöğretim kurumlarından mezun olmuş (%97), iyi bir gelir ve gelecek için üniversite okumak istemiş (%60.5), bunun için eğitim- öğretmenlik (%26.8) ve mühendislik (%26.1) alanlarını tercih etmiş, sınava ilk kez girmiş (%49.7) ve 6. ve daha sonraki tercihlerine yerleştirilmiştir (%40). Ekonomik verilere göre, çoğunluğunun aileleri (%46), 2017 yılındaki asgari ücret (1404 ) ve altında geliri olan, çocukları için hazırlık harcamalarına katlanmış (%88,1) ve dershane (%15.9) için en fazla harcamayı yapmıştır (yıllık toplam 1000-2000 ). Yükseköğretim sürecinde de öğrencilerin çoğunluğu, özel harcamalar için yılda asgari ücretten biraz fazla (1800 = 300 x 6 ay) harcamıştır. Bu veriler, düşük sosyo-ekonomik statünün teorik özelliklerini taşıdığını açıkça gösterirken, öğrencilerin çoğunluğunun Şırnak ilinde ikamet etmesi (%76), bu ilin 2016 yılı Yükseköğretime Geçiş Sınavı başarı sıralamasında 81. il olmasını da açıklamaktadır. Buna göre, Şırnak Üniversitesi’nde kayıtlı öğrencilerin düşük sosyo-ekonomik statülü ailelerden geldiği söylenebilir.

A Research on the Socio-Economic Status of Students Enrolled at State Universities: Sample of Şırnak University

This research aims to determine the socio-economic status of the students enrolled at Şırnak University during the 2016-2017 academic year. For this purpose, a two-part questionnaire was implemented to 597 students selected from 2696 students with convenience sampling method to determine the social and economic situation and the data was evaluated. The income and expenditure data concerning the economic situation were denominated in Turkish Liras ( ) according to 2017 prices and SPSS 24 package program was used to analyse the data. According to social data, the majority of the students (1388 students) enrolled at the vocational schools are male (51.6%) and are over 21 (40.9%). These students consist of the multi-child families with 7 or 8 siblings (26.5%), parents with low education level compared to 2017 data across Turkey, children of self-employed fathers (22.4%), having housewife mothers (90%) or those of one or two individuals working in the family (the father or one of the siblings) and covering home expenses. Most of them graduated from public secondary education institutions (97%), wanted to study for a good income and at a university for their future (60.5%) and for this purpose, preferred education-teaching programs (26.8%) and engineering programs (26.1%) and for the first time took the exam (49.7%) and got into their 6th and following preferences (40%). According to economic data, the families of the majority of the students (46%) having the minimum wage of 1404 and below in 2017 bore the preparation expenses (88.1%) for their children and spent the maximum expenses (1000-2000 annually) on private preparatory teaching institutions (15.9%). At higher education level, the majority of the students spent a little more than the minimum wage (1800 = 300 x 6 months) per year for private expenditures. While this data clearly shows that the low socio-economic status has the theoretical characteristics, the majority of the students living in Şırnak province (76%) explains the reason for the province’s being 81st province in the 2016 Transition to Higher Education Examination regarding the success ranking. According to this, it can be stated that students enrolled at Şırnak University are from families with low socio-economic status.

Kaynakça

Abbot, A., & Leslie, D. (2004). Recent trends in higher education applications and acceptances. Education Economics, 12(1): 67-86

Akın F., Şimşek, O., & Erdem, F. (2007). Türkiye’de eğitim sorunu. Toplumsal aktörlerine göre eğitim sorunlarına bakış. Ankara: Türk Eğitim-Sen.

Aslanargun, E., Bozkurt, S., & Sarıoğlu, S. (2016). Sosyo ekonomik değişkenlerin öğrencilerin akademik başarısı üzerine etkileri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(3): 214-234

Blöndal, S., Field S., & Girouard N. (2002). Investment in human capital through upper-secondary and tertiary education. OECD Economics Studies, 34(1), 41-89. Retrieved from https://ideas. repec.org/a/oec/ecokaa/5lmqcr2k2c7c.html

Coombs, P., & Hallak, J. (1994). Bir sistem olarak eğitim. Eğitim ekonomisi: Seçilmiş yazılar. (Çev. Y. Kavak, & B. Burgaz). Ankara: Pegem Yayınları

Çiftçioğlu, N. (2013). Sosyo-ekonomik faktörlerin yükseköğretim talebi üzerine etkileri: Gaziantep ili örneği (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.

Çiftçi, C., & Çağlar, Ç. (2014). Ailelerin sosyo-ekonomik özelliklerinin öğrenci başarısı üzerindeki etkisi: Fakirlik kader midir? International Journal of Human Sciences, 11(2): 155-175

Ekinci, E., C. (2011). Bazı sosyoekonomik etmenlerin Türkiye’de yükseköğretime katılım üzerindeki etkileri. Eğitim ve Bilim Dergisi, 36(160), 281-297

Erayman, Y. (2004). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi öğrencilerinin sosyo-ekonomik yapılarının başarıları üzerine etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.

Gölpek, F. (2008). Adalet ve etkinlik amaçları bakımından yükseköğretimde finansman politikası: Türkiye örneği (Yayınlanmamış doktora tezi). Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.

Gölpek, F. (2011). Yükseköğretimin getirileri ve etkinlik sorunu. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(3-4), 77-95.

Gölpek, F. (2014). Rate of return to and price of higher education in Turkey: A case study of law faculty. Education and Science, 39(175): 172-182

Gölpek, F. (2015). Who earnings after four years’ education in Turkey: The society or the individual? Education and Science, 40(177), 19-30.

Gölpek, F., & Çiftçioğlu, N. (2014). Social-economic factors in demand for higher education: Sample of Gaziantep province. International Journal of Business and Social Science, 5(1), 121-134. Retrieved from https://ijbssnet.com/journals/ Vol_5_No_1_January_2014/15.pdf Gölpek, F., & Uğurlugelen, K. (2013). Avrupa ülkelerinde ve Türkiye’de yükseköğretime giriş sistemleri. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(5), 64-77.

Gustman, A. L., & Pidot, G. B. (1973). Interactions between educational spending and student enrollment. Journal of Human Resources, 8(1), 3-23.

İzgi, B., & Dineri, E. (2018). Avrupa ülkelerinde yoksulluk ve eğitim: Dinamik panel veri analizi. Türkiye Ekonomi Kurumu Uluslararası Ekonomi Konferansı (UEK-TEK Kasım -2018). Antalya,

Kesik, A. (2003). Yükseköğrenimde yeni bir finansman modeli önerisi: Bütünsel model. Ankara: T. C. Maliye Bakanlığı Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı Yayınları, Yayın No: 2003/362.

Keskin, N., Koraltan A., & Öztürk Ö., (2010). Pamukkale Üniversitesi Buldan MYO öğrenci profili. MYO-ÖS 2010 Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu, 21-22 Ekim 2010, Düzce.

Lewis, D. R., & Dündar, H. (2002). Equity effects of higher education in developing countries: Access, choice and persistence. Higher Education in Developing World: Changing Contexts and Institutional Responses, USA: Greenwood Publishing Group, Incorporated, pp.169-193

Özkan, S., & Yılmaz, E. (2010). Üniversite öğrencilerinin üniversite yaşamına uyum durumları (Bandırma örneği). Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 5(13), 153-171.

Polat, G. (2008). Sosyo ekonomik değişkenlerin yükseköğretim öğrencilerinin akademik başarısı üzerindeki etkisi (Yayınlanma- mış yüksek lisans tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.

Psacharopoulos, G., & Papakonstantinou, G. (2005). The real university cost in a –free- higher education country. Economics of Education Review, 24, 103-118

Sandal, E. K., & Karademir, N. (2013). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü öğrenci- lerinin profili, beklenti ve sorunlarının değerlendirilmesi. Kah- ramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 129-155.

Sauer, R. (2004). Educational financing and lifetime earning. Review of Economic Studies, 71, 1189-1216.

Tomul, E., & Çelik, K. (2009). The relationship between the students’ academics achievement and their socioeconomic level: Cross regional comparison. Procedia Social and Behavioral Sciences, 1, 1199–1204.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK). (1997). Üniversite öğrencileri aile gelirleri, eğitim harcamaları, mali yardım ve iş beklentileri araştırması. Ankara: Yükseköğretim Kurulu Yayınları.

Türk Eğitim Derneği (TED). (2005). Türkiye’de üniversiteye giriş sistemi araştırması. Sonuç Raporu. Ankara: Türk Eğitim Derneği Yayınları. Retrieved from http://www.yzstrateji.com/ dokumanlar/universiteye-giris-sistemi-arastirmasi.pdf

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2017). Türkiye istatistik yıllığı. Retrieved from http://www.tuik.gov.tr/Start.do

Kaynak Göster

Yükseköğretim ve Bilim Dergisi
  • ISSN: 2146-5959
  • Yayın Aralığı: Yılda 3 Sayı
  • Başlangıç: 2011

46561

Sayıdaki Diğer Makaleler

Yüksek Lisans Öğrencilerinin Lisansüstü Programları Giriş Sınavlarındaki Akademik Öz Yeterliklerine İlişkin Görüşleri: Kırklareli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Örneği

Hanife gülhan ORHAN KARSAK

Anxiety and Sources of Anxiety in Chinese Doctoral Students

Meihua LIU, Almire ABLIZ

The Effect of “Communication Skills Course” Given to Faculty of Medicine on Face Recognition Test

Mehmet ÜZEL, Zennure ADIGÜZEL ŞAHİN, Selman DEMİRCİ, Gözde GÜLTEKİN, Özlem Serpil ÇAKMAKKAYA, Fatma Güler KAHRAMAN YILDIRIM

Anadolu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Bölümünde Yayınlanmış Yüksek Lisans ve Doktora Tezlerinin İçerik Analizi

İrem ERDEM AYDIN, Sümeyye KAYA, Seher İŞKOL, Ahmet İŞCAN

Öğretmen Adaylarının Eğitim Fakültesinin Fiziksel Ortamı Hakkında Görüşleri

Dürdane LAFCI TOR, Cennet ENGİN DEMİR

Yükseköğretimde Mobil Eğitim Uygulamalarında Kritik Başarı Faktörlerinin Bulanık DEMATEL ile Değerlendirilmesi

Osman PALA

Üniversite Öğrencilerinin Sorunları ve Çözüm Önerileri

Arzu DONAT, Belda BİLGİÇ, Aslı ESKİOCAK, Didem KOŞAR

Hastanede Çalışan Hemşirelerin Çalışma Ortamı Algısı: Trakya Örneği

Manar ASLAN, Selver GÖKDEMİR

Yükseköğretimde Öğretim Programları Nasıl Değerlendirilmelidir? Dört Aşamalı Değerlendirme ve Farklar Modellerine Dayalı Tasarımlar

Elif İLHAN, Nurdan KALAYCI

Mapping out Teacher Educators’ Conceptions of Teaching: Composing Phenomenographic Argument

Yılmaz SOYSAL, Somayyeh RADMARD