YENİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİNDE NESİR KAVRAMI

Abdülhalim Memduh Efendi’nin Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye’sinden bugü- ne kadar geçen yaklaşık 130 yıllık müddette Türkiye’de Eski, Klasik, Osmanlı, Yeni, Çağdaş, Muasır, Resimli, Metinlerle, Tarih İçinde, 100 Soruda, XIX.Yüzyıl vb. tamlayan sözcüklerle yahut tamlayansız Türk Edebiyatı veya Türk Edebiyatı Tarihi adını taşıyan tek ya da çok ciltli yaklaşık kırk kadar (bu rakam, benim okuduklarımdır, muhakkak onların sayısı daha fazladır) kitap basıldı. Bunlardan birinin son baskısı bana yeni ulaştı: Yeni Türk Edebiyatı Tanzimat’tan Cumhuriyet’e (1839-1923).1 Bana göre 944 sayfalık kitabı ötekilerden ayıran başat özellikleri hemen belirteyim; nesir türlerinin alışılagelmişten farklı sınıflandırılması, Türk edebiyatına ilişkin konferans ve ders notları şeklinde düzenlenmiş olması, daha önce aynı döneme dair eserlere girmeyen şahsiyet ve eserlerin yer alması, yönlendirici ve açıklayıcı dipnot ve kaynak zenginliği. Bu makalede söz konusu yapıt, Türk edebiyatı tarihçiliği açısından değerlen- dirilerek nesir kavramı altında yer verilmiş edebî türlere ilişkin bazı hususlara temas edilecektir.

THE CONCEPT OF PROSE IN MODERN TURKISH LITERATURE

Since the publication of The History of Ottoman Literature by Abdulhalim Memduh so far-for about 130 years- nearly forty multi and one- volume books entitled Turkish Literature or History of Turkish Literature including the definitive terms such as “old, classic, ottoman, modern, contem- porary, illustrated, textual, in 100 questions, inside history, XIX century” etc. have been published in Turkey (of course, this the number of books one can read; most probably the number of these books is much greater). I have rece- ived one of these books recently: Modern Turkish Literature From Tanzimat to Republic (1839-1923).2 Of all the main distinguishing features of this book including 944 pages, we can primarily consider different classification method of prosaic genres, compilation of the book in the form of lectures on Turkish literature, placing the highest value on prominent figures and literary works which were not included in the previous books about the same period, and variety of sources and references. This article, taking into consideration the book as a whole within the context of Turkish lite- rary history, attempts to reviews some aspects of literary genres presented under the title of prose.

Kaynakça

Aktaş, Şerif, Ahmet Rasim, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1987.

Beyatlı, Yahya Kemal, Edebiyata Dair, İstanbul: Baha Matbaası, 1971.

Birinci, Necat, Ruşen Eşref Ünaydın, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1988.

Enginün, İnci, Yeni Türk Edebiyatı Tanzimat’tan Cumhuriyet’e (1839-1923), İstanbul: Dergȃh Yayınları, 6. bs., Şubat 2012.

, Abdülhak Hamit Tarhan, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1986.

Kabaklı, Ahmet, Türk Edebiyatı: C. I, İstanbul: Otağ Matbaacılık, 1978.

Pamuk, Orhan, İstanbul. Hatıralar ve Şehir, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2003.

, Öteki Renkler, İstanbul: İletişim Yayınları, 1999.

Polat, Nazım Hikmet, “Türk Edebiyatı Tarihçiliği Çalışmalarının Neresindeyiz”, Beşinci Türk Kültürü Uluslararası Bilgi Şöleni, 17 Aralık 2002, Atatürk Kültür Merkezi (Ankara), s.2-3 (http://turkoloji.cu.edu.tr/ESKI%20TURK%20%20EDEBIYATI/14.php)

Resulov, Asker, “Yazınsal-Belgesel Türlere Kuramsal Bakış”, Kıyı dergisi, Trabzon, 1995, S. 112, s. 13-20.

Tanpınar, Ahmet Hamdi, 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul: Çağlayan Yayınları, 1976.

Türk Dili Aylık Dil ve Edebiyat Dergisi, Ankara: Gezi Özel Sayısı, 1973, S. 258

Yardım, Mehmet Nuri, http://www.turkcesevdalilari.com/index.php/dil-ve-edebiyat/ edebieserler/edebi-kose/roportajlar/item/1529-inci-engin%C3%BCn-le-r%C3%B6portaj.html, 8 Ağustos 2012.

Kaynak Göster