“HUZUR’SUZ MÜMTAZ” BİR KARAKTERİSTİK ÖZELLİK PARADİGMASI UYGULAMASI

Modern romanın en önemli unsurlarından biri olarak görülen “karakter”, derinlikli ve ayrıntılı bir dikkat neticesinde kendisini inşa edenin “yaratıcılığı” hakkında değerli ip uçları verir. Todorov’un “karakter merkezli öykü” dediği psikolojik anlatının Türk edebiyatındaki en önemli örneklerinden bir olan Huzur böyle bir inceleme için oldukça elverişlidir. Bu çalışmada Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Huzur romanının baş karakteri Mümtaz’ın karakteristik özellikleri, romanın temel anlatım biçimleri dikkate alınarak, Seymour Chatman’ın “Karakteristik Özellik Paradigması” olarak öne sürdüğü modele uygun olarak tespit ve tahlil edilmeye çalışılacaktır.

“RESTLESS MÜMTAZ” AN APPLICATION OF CHARACTERISTIC TRAIT PARADIGM

Considered as one of the most important elements of the modern novel, “character” gives valuable clues about the “creativity” of the builder as a result of deep and detailed attention. Huzur, which is one of the most important examples of the psychological narrative that Todorov called “character-centered story” in Turkish literature, is very suitable for such an examination. In this study, it will be tried to be determined and analyzed in accordance with the model that Seymour Chatman has proposed as the “Characteristic Feature Paradigm” by taking into account the characteristic features of Mümtaz, the character of Ahmet Hamdi Tanpınar’s Huzur novel, and the basic narrative forms of the novel.

Kaynakça

Allport, G. H., & Allport, F. H., Personality Traits: Their Classifi cation and Measurement. Classics in the History of Psychology (16), 2000.

Aristoteles, Poetika, (S. Rifat, Çev.), İstanbul: Can Klasik, 2018.

Chatman, S., Öykü ve Söylem: Filmde ve Kurmacada Anlatı Yapısı, (Ö. Yaren, Çev.), Ankara: De Ki Yayıncılık, 2009.

Cohn, D., Şeffaf Zihinler: Kurmaca Eserlerde Bilincin Sunumu, (F. B. Aydar, Çev.), İstanbul: Metis, 2008.

Fordam, F., Jung Psikolojisisnin Ana Hatları, (A. Yalçıner, Çev.) İstanbul: Say Yayınları, 2015.

Forster, E. M., Roman Sanatı, (Ü. Aytür, Çev.), İstanbul: Adam Yayınları, 1985.

Frye, N., Eleştirinin Anatomisi, (H. Koçak, Çev.), İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2015.

Stevick, P., Roman Teorisi, (S. Kantarcıoğlu, Çev., s. 176-194), Ankara: Akçağ Yayınları, 2010.

Hilgard, A. v., Psikolojiye Giriş, (D. F. Öznur Öncül, Çev.), Ankara: Arkadaş Kitabevi, 2012.

Edt. Rentzsch, Julian- Şahin, İbrahim, Tanpınar’ın Saklı Dünyası-Arayışlar-Keşifl er-Yorumlar, Doğu Batı Yayınları, Ankara, 2018.

Kantarcıoğlu, S., Türk ve Dünya Romanında Modernizm, İstanbul: Paradigma, 2007.

Kay, M., Roman Nedir, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, 2018.

Amerikan Psikiyatri Birliği (APA), Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı-DSM-V. (2013). (E. Köroğlu, Çev.) Ankara: Hekimler Yayın Birliği.

Lodge, D., Kurgu Sanatı, (A. Ören, Çev.) Ankara: Hece Yayınları, 2013.

Ortony, A., & Turner, T., What’s Basic About Our Emotions. Psychological Review, 1990.

Pamuk, Orhan, Saf ve Düşünceli Romancı, İstanbul:İletişim Yayınları, 2011.

Sazyek, H., Roman Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Hece Yayınları, 2015.

Stevens, A., Jung, (A. Çayır, Çev.), İstanbul: Kaknüs Yayınları, 1999.

Edt. Şahin, İbrahim; Depe, Deniz; Ankar, Nurcan, Bir Güneş Avcısı Ahmet Hamdi Tanpınar, İstanbul: Doğu Kütüphanesi, 2018.

Tanpınar, A. H., Huzur, İstanbul: Dergâh Yayınları, 2010.

Wellek, R., & Warren, A., Edebiyat Teorisi, (Çev. Ö. F. Huyugüzel), İstanbul: Dergâh, 2005.

Kaynak Göster