“HANGİSİ GERÇEK ANAHTAR?” ÖYKÜSÜNE YANSIYAN METİN MERKEZLİ MODERNİST ELEŞTİRİ

Kaleme aldığı öykü ve romanlarıyla çağdaş Türk edebiyatının üretken isimlerinden biri olan Murat Gülsoy, yaratıcı yazarlık faaliyetleri, kuramlara dönük çalışmaları ve akademisyen kimliğiyle sanat anlayışına şekil vermiştir. Özellikle modern ve postmodern ögeler üzerine inşa ettiği eserleriyle dikkat çeken Gülsoy, her iki düşünce hareketinin edebî düzlemde pratiğe dökülmesinde kaleme aldıklarıyla genç yazarlara rol model olmuştur. Bu çalışma, Bu Ân’ı Daha Önce Yaşamıştım kitabında yer alan “Hangisi Gerçek Anahtar?” öyküsünde postmodern bakışla modernizmin metin merkezli eleştirisini farklı yönleriyle ortayı koymayı amaçlamaktadır. Yapılan incelemelerde öncelikle modernizm ve modern sanatın temel söylemlerine yer verilmiş; ardından bunların postmodern düzlemde nasıl ve ne ölçüde eleştirildiği örnekleriyle gösterilmiştir. Elde edilen verilerden hareketle modernizmin, genellikle elitist tavrı, zaman, estetik ve gerçeklik anlayışı üzerinden ve semboller aracılığıyla postmodern perspektiften eleştirildiği gözlemlenmiştir.

TEXT-CENTERED MODERNIST CRITICISM REFLECTED IN THE STORY “HANGİSİ GERÇEK ANAHTAR?”

Murat Gülsoy, who is one of the productive names of contemporary Turkish literature with his stories and novels, has shaped his understanding of art with his creative writing activities, his studies on theories and his academic identity. Gülsoy, who draws attention especially with his works built on modern and in the application of both movements on the literary level. This study aims to put forward the text-based critique of modernism from different perspectives with a postmodern perspective in the context of the story “Hangisi Gerçek Anahtar?” in the book Bu Ân’ı Daha Önce Yaşamıştım. Firstly, the main discourses of modernism and modern art have been included in the study. Then, how and to what extent they are criticized in the postmodern context are illustrated with examples. Based on the data obtained, it has been observed that the elitist attitude is generally criticized from the postmodern perspective on the basis of understanding of time, esthetic and reality and through symbols

Kaynakça

Arık, Şahmurat, “Kurmacanın Üstkurmacaya Dönüştürülmesinde Murat Gülsoy Hikâyeleri”, 80 Sonrası Türk Hikâyesi Sempozyumu, 19-20 Ekim 2007.

Baudrillard, Jean, Simulakrlar ve Simulasyon, İstanbul: Doğu-Batı Yayınları, 2011.

Burcu Yılmaz, Ebru, “Hikâye ve Romanlarda Sembol Dilinin Görüntüleri Üzerine Bir Değerlendirme”, Bilig, S. 56, 2011.

Eco, Umberto, Açık Yapıt, İstanbul: Can Yayınları, 2011.

Evis, Ahmet, “Türk Edebiyatında Postmodernizm Üzerine Bazı Sorular: Yenilik mi, Post-Darbe Edebiyatı mı?”, Bizim Külliye, S. 80, 2019.

Gülsoy, Murat, Bu Ân’ı Daha Önce Yaşamıştım, İstanbul: Can Yayınları, 2004.

“Cevapları Veren Değil, Soruları Soran Bir Yazar Murat Gülsoy: ‘... Bir Güldür Bir Gül Bir Güldür Bir Gül...’” söy.: Yunus Emre Tozal, Ayraç Kitap Tahlili ve Eleştiri Dergisi, 2010.

“Dünyayı Hikâyelerle Kurarız”, söy.: Ali Deniz Uslu, Cumhuriyet Pazar, 2010.

Büyübozumu: Yaratıcı Yazarlık, İstanbul: Can Yayınları, 2011.

“Metin Yazarın Oyuncağı Değil, Kendi Ruhuyla Güreş Alanıdır”, söy.: Melis Tükel Sünbül, Kalem Kahve ve Klavye, 2014.

Hilâv, Selahattin, vd., Gerçeküstücülük (Surrealisme), İstanbul: De Yayınevi, 1962.

Karadeniz, Mustafa, “İshak Bağlamında Onat Kutlar’ın Öykücülüğü ve ‘Çatı’ Öyküsünün Tahlili”, Turkish Studies, S. 8/1, 2013.

“Hayat Karşısında Şair: Cemal Süreya Şiirinde Gerçeklik Algısı”, IJEPHSS, S. 2/1, 2019.

Tosun, Necip, Modern Öykü Kuramı, Ankara: Hece Yayınları, 2011.

Yeter Şahin, Gaye Belkıs, Türk Postmodern Anlatılarında Modernizm Eleştirisi, İstanbul: Bilge Kültür Sanat, 2019.

Yivli, Oktay, Modern Türk Öyküsünde Alt Türler (1890-1950)”, Erdem, S. 70, 2016.

Young, Julian, Nietzsche Bir Filozofun ve Felsefesinin Biyografisi, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları, 2015.

Kaynak Göster