Zamanın ruhu ve dünyanın ruhunda ‘Hortlaklar’ Kierkegaard’ın penceresinden Ibsen

Bu makale, Henrik Ibsen’in Hortlaklar oyunu üzerinden burjuva aile değerleri ve 19. yüzyıl kadın algısını, Ibsen’in etkilendiğini açıkça belirttiği Soren Kierkegaard’ın zamansallık kavramı üzerinden ele almayı amaçlar. Makale, feminist eleştirel bir yaklaşımla çalışılmış, dönemdeki kadın hareketiyle ilgili referanslar Mary Wollstonecraft’ın, Kadın Haklarının Gerekçelendirilmesi yapıtı üzerinden ele alınmıştır. Çalışmanın final bölümünde zamanın ruhu teması üzerinden tasarlanan bir dramaturgik metin yenileme önerisine yer verilmiştir.

This article aims to deal with the 19th century perception of woman and a bourgeois way of family life as reflected in Henrik Ibsen’s Ghosts. The two subjects are evaluated using Kierkegaard’s concept of ‘spirit of times’, which had influenced Ibsen so deeply. The article operated from a feminist point of view taking Mary Wollstonecraft’s, A Vindication on the Right of Woman, as a main reference source from the women’s movement of that era. In the final part of the article there is an dramaturgical offer of a reevaluation of the text with respect to the ‘spirit of times’ theme.

___

• Fergusson, Francis, Ghosts (1949), Drama Criticism, Vol.2, Detroit, 1992

• Ibsen, Henrik, Hortlaklar, İmge Kitabevi, İstanbul 2001

• Kierkegaard, Soren, Kaygı Kavramı, Çev: Türker Armaner, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2009

• McFarlane, James (Editör), The Cambridge Companion to Ibsen, Cambridge University Pres, Cambridge 2007

• Temple, John B., Timelines of World History – DK Publishing, New York 2002

• Yücel, Tahsin, Eleştiri Kuramları, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2009

• Wollstonecraft, Mary, Kadın Haklarının Gerekçelendirilmesi, Çev: Deniz Hakyemez, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2007

• Gosse,Edmund, Henrik Ibsen by Edmund Gosse, The Ecco Library , ISBN:1-84637-380-8, s. 71-72 (http://books.google. com.tr/books?id=TOpqBFdXnh4C&printsec=frontcover#v=one page&q=&f=false)

• Christiansen, Svend, Henrik Ibsen and the Theatre Conventions, • http://ebog.dk/production/preview/9788779175556_type99.pdf

___