Mükelleflerin Vergi Mevzuatı, Vergi Oranları ve Vergi Yüküne İlişkin Görüşlerinin Çeşitli Değişkenler Bakımından Karşılaştırılması

Vergi mevzuatının sade ve anlaşılır olması yükümlülerce beyan edilen gelir unsurlarının doğru tespit edilerek beyan edilmesini kolaylaştırmaktadır. Karmaşık bir yapıya sahip vergi mevzuatı ise yükümlülerce vergi matrahlarının hatalı ya da tamamen beyan dışı bırakılmasına sebep olabilmektedir. Yükümlülerin gelirlerine ve servetlerine birtakım oranların uygulanması sonucunda yükümlülere vergi salınmaktadır. Salınan vergiler yükümlülerin gelir ve servetlerinde azalmaya sebep olmaktadır. Bu azalma vergi yükü olarak adlandırılır. Devlet tarafından uygulanan vergi mevzuatının, vergi oranları ve vergi yükünün mükelleflerce algılanış biçimi etkin ve verimli vergileme sisteminin oluşturulması, vergiye gönüllü uyumun sağlanması açısından önemlidir. Bu çalışmada, Zonguldak ili beyana dayalı gelir vergisi mükellefleri çalışmanın evrenini oluşturmaktadır. Beyana dayalı gelir vergisi mükelleflerinin vergi mevzuatı, vergi oranları ve vergi yüküne ilişkin görüşlerinin demografik özelliklerine göre farklılaştığı bulunmuştur. Bu farklılaşmanın ana unsurları ise; cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, meslek, mükellefiyet süresi, kazancın tespit şekli ve vergi matrahı unsurlarıdır.

COMPARISONS OF TAXPAYERS’ OPINIONS ON TAX LEGISLATION, TAX RATES AND TAX BURDEN WITH RESPECT TO VARIOUS VARIABLES

It makes it easier for taxpayers to declare and declare the tax base of the declared tax liability for the tax legislation to be simple and understandable. Tax legislation, which has a complex structure, can cause the tax bases to be inaccurately or totally undeclared. As a result of applying the ratios of the incomes of the obligees and their wealth, taxes are imposed on the liabilities. The released taxes cause income and wealth of the obligees to decrease. This reduction is called tax burden. In this context, the manner in which the tax legislation, tax rates and tax burden are perceived as taxpayers is important in terms of establishing an efficient and efficient taxation system and ensuring voluntary voluntary compliance. In this study, income taxpayers based on Zonguldak province bearer constitute the universe of the study. According to the demographic characteristics of income-based taxpayers’ opinions on tax legislation, tax rates and tax burden, it has been found that they differ. The main elements of this differentiation are; gender, age, educational level, occupation, duration of obligations, the manner of determining the income and tax base

Kaynakça

Yaraşlı, Genç Osman (2005). Türkiyeʼde Vergi Reformu, Ankara: Başbakanlık Basımevi

Yaltı Soydan, Billur (1998). “Vergi Adaleti Kavramında Soyuttan Somuta: Türk Anayasa Mahkemesi Kararlarını Eşitlik, Özgürlük ve Sosyal Devlet Kavramları ile Okumak” Vergi Sorunları Dergisi. 119. (1998): 66-82

Wenzel, Michael (2004). “An Analysis of Norm Processes in Tax Compiliance” Journal of Economic Psychology, 25. (2004):213-228

Tuay, Elif ve Güven, İnci (2007). “Türkiyeʼde Mükelleflerin Vergiye Bakışı” Gelir İdaresi Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı, 51. (2007): 3-153

Taşkın, Yasemin (2010). “Vergi Psikolojisi ve Vergiye Karşı Mükellef Tepkileri” İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Maliye Araştırma Merkezi Konferansları. 54. (2010): 67-90

Saruç, Naci Tolga (2003). “Vergi Ödemeyi Etkileyen Faktörler: Anket Araştırmalarının Sonuçları” Vergi Sorunları Dergisi. 178. (2003): 95-122

Siverekli, Esra (2003). “Vergilendirmenin, Ekonomik Büyümeye ve Kalkınmaya Etkisi” Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi. 21. (2003): 97-116,

Özdamar, Kazım (2004). Paket Programlar ile İstatistiksel Veri Analizi (Çok Değişkenli Analizler), Eskişehir: Kaan Yayınevi

Öz Yalama, Gamze ve Gümüş, Erdal (2013). “Vergi Kaçırma Eğilimini Etkileyen Faktörler: Eskişehirʼden Bulgular“ Uluslararası Yönetim ve İşletme Dergisi, 9-20. (2013):11-26

Leech, Nancy (2005). SPSS For Intermediate Statistics: Use and Interpretation, London: Lawrance Erlbaum Associates Publishers

Lang, Joachim (2000). Vergi Adaletinin Anayasal Temelleri, (Çev. Başaran Yavaşlar Funda), XIII. Türkiye Maliye Sempozyumu, İstanbul: Marmara Üniversitesi Maliye Araştırma ve Uygulama Merkezi

Kırbaş, Sadık (1991). “Çeşitli Yönleriyle Vergilemeve Türk Vergi Sistemi” Sayıştay Dergisi. 3 (1991): 3-8

Karayılmazlar, Ekrem ve Güran, Mehmet Cahit (2005), “Gelir Vergisinde Tarife Yapısı: Adalet ve Etkinlik Temelli Teorik Tartışmalar Çerçevesinde Karşılaştırmalı Bir Analiz” Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 60-2 (2005): 141-170

Karasar, Niyazi (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemi, Ankara: Nobel Yayınları

Kalaycı, Şeref (2006). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, Ankara: Asil Yayınları

İpek, Selçuk ve Kaynar, İlknur (2009). “Demografik Faktörlerin Vergi Uyumuna Etkisi: Bir Anket Çalışmasının Sonuçları”, Maliye Dergisi, 157 (2009):116-130

Hellaç, Ferdi Asım (2017). Vergiye Karşı Tepkiler: Gelir Vergisi Mükelleflerinin Vergiye Karşı Tepkileri (Zonguldak İli Örneği), Ankara: Öz Baran Ofset Matbaacılık

Doğanyiğit, Sadettin (1993). “Vergi Kaybının Önlenmesinde Mükellefle İlişkilerin Önemi” Sayıştay Dergisi. 13 (1993): 36-39

İlhan, Gökalp (2007). “Vergi Kaçırmayı Etkileyen Faktörler” Akademik Bakış E-Dergi. 12. (2007): 1-10

Demir, Müslim (2009). “Toplumun Vergiye Karşı Tutum ve Davranışlarını Etkileyen Faktörler” Akademik Bakış E-Dergi. 18. (2009): 1-10

Çoban, Hilmi ve Selami, Sezgin (2004). “Vergi Mükelleflerinin Davranışları Üzerine Ampirik Bir İnceleme: Denizli Örneği” Antalya: 19. Maliye Sempozyumu

Çelikkaya, Ali ve Gürbüz, Hüseyin (2006). “Mükelleflerin Vergiye Gönüllü Uyumunu Etkileyen Faktörlerin Analizi : Bir Alan Çalışması” İktisat İşletme Finans Dergisi. 247. (2006): 121-138

Çataloluk, Cuma (2008). “Vergi Karşısında Mükelleflerin Tutum ve Davranışları” Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 20. (2008): 213-228

Candan, Turgut (2010). Vergi Suçları ve Cezaları, Ankara: Maliye ve Hukuk Yayınları

Can, Engin ve Duran, İsmihan (2015). “Demografik Faktörlerin Vergi Ahlâkı Üzerindeki Etkisi: İstanbul İli Örneği” Finans Politik & Ekonomik Yorumlar Dergisi. 606. (2015): 51-56.

Büyüköztürk, Şenel (2004). Veri Analizi El Kitabı, Ankara: Pagem Yayınları

Büyüköztürk, Şenel (2007). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, Ankara: Pagem Yayınları

Budak, Tamer (2010). Türk Vergi Hukukunda Anayasal Ölçüt: Mali Güç, İstanbul: XII Levha Yayıncılık

Aral, Vecdi (1994). Bir Adalet Bilimi Olarak Hukuk Bilimi, Adalet Kavramı, Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları

Acar, Fatih (2003). “Vergi Hukukunda Eşitlik Kavramının Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında Değerlendirilmesi” Vergi Sorunları Dergisi. 176. (2003): 113-126

Kaynak Göster