Gelir ve Katma Değer Vergisi Açısından Telif Hakları ve İhtira Beratlarından Doğan Kazançların Vergilendirilmesi

Gelir Vergisi Kanunu’nun 18’inci maddesinde serbest meslek kazancı istisnası düzenlenmiştir. Buna göre telif hakları ve ihtira beratı sahipleri ve bunların yasal mirasçıları tarafından bu hakların satışı, kiralanması ve devredilmesinden sağlanan kazançlar gelir vergisi bakımından istisna kabul edilmiştir. İstisna uygulamasında serbest meslek kazancı olarak sayılan bu tür faaliyetlerin devamlı olarak veya arızi olarak yapılmasının bir önemi yoktur. Böylece ilim, kültür ve sanat alanında yapılan çalışmaların teşvik edilmesi amaçlanmıştır. Katma Değer Vergisi Kanunu’na göre yapılan mal ve/veya hizmet teslimleri KDV’ye tabidir. Dolayısıyla, eser olarak kabul edilen bu ürünlerin satışı, kiralanması ve hakların devredilmesinde eserin veya hakkın teslimi ile katma değer vergisi bakımından da sorumluluk doğmaktadır. Bu eserlerin tesliminde KDV sorumluluğu, yapılan faaliyetin sürekli olarak gerçekleştirilmesine bağlanmıştır. Buna göre, söz konusu eserlere ilişkin sürekli olarak serbest meslek faaliyeti icra edenler bakımından KDV mükellefiyeti tesis edilmesi gerekirken faaliyetin sürekliliği söz konusu olmadığında mükellefiyet tesis edilmesine gerek yoktur. Gelir vergisi kapsamında serbest meslek faaliyetinde vergiyi doğuran olay eser karşılığında yapılan tahsilat iken, KDV açısından mal teslimi ve hizmetin ifasıdır. Bu yönüyle uygulamada bazı sıkıntılarla karşılaşılmaktadır.

TAXATION OF PROFITS FROM ROYALTIES AND PATENT RIGHTS WITH RESPECT TO INCOME AND ADDED VALUE TAX

Exemption of self-employment income has been regulated within the article of Income Tax Law numbered 18. Hereunder, profits gained from sale, rental and assignment of these copyrights and patent rights by beneficiaries and legal heirs are considered as exemption in terms of income text. Whether such operations, considered as self-employment incomes under application of exemption, are fulfilled continuously or incidentally is not important. Therefore, incentive scientific, cultural and art activities have been intended. Delivery of assets and/or service made ın accordance with Added Value Tax Law is subject to VAT. Therefore, sale, rental of these goods considered as work and assignment of the rights are taxable in terms of added value tax related to delivery of the work or right. Liability of VAT in delivery of these works has been dependent on continuity of these activities. Hereunder, while VAT liability is to be established for those who perform self-employment related to works at issue continuously, there is no liability of VAT in case of discontinuity of the activities. While the issue that generates tax in self-employment activities within the scope of income tax is the allocation in return for the work, it is fulfillment of delivery of the asset and service in terms of VAT. In this context, there occur some shortages regarding application.

Kaynakça

Bekler Muhittin, “Gelir Vergisi Kanununda Dü- zenlenen ‘Telif Kazancı İstisnası’ ve ‘Serbest Mes- lek Kazancı’ Müesseselerinin Uygulamada Ortaya Çıkardığı Sorunlar”, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı.315, 2007, ss.109-120.

Değer Nuri, “Telif Hakkı Bedellerinin Öden- mesinde Gelir Vergisi ve Katma Derğer Vergisi Uygulamaları-I”, Yaklaşım Dergisi, Sayı.198, 2009, ss.28-36.

DPT, Fikri Mülkiyet Hakları Özel İhtisas Komis- yon Raporu, 2007.

Duman Ömer ve Karyağdı Nazmi, Telif Kazanç- larının Hukuki Mahiyeti ve Vergilendirilmesi, Kültür Bakanlığı Yayınları,/2403, Kültür Eserleri Dizisi/257, 2000.

Erkan Mehmet, “Telif Hakları Ve İhtira Berat- larının Hukuki Mahiyeti İle Tam Ve Dar Mükellef Müellif, Mütercim, Mucit Veya Bunların Kanuni Mirasçıları İle Bunların Dışında Kalan Kişiler Tara- fından Elden Çıkarılmasından Doğan Kazançların Vergilendirilmesi” Vergi Dünyası Dergisi, Sayı.203, 1998, http://www.vergidunyasi.com.tr/dergiler. php?id=2106, (erişim: 12.05.2014).

Maç Mehmet, “Telif Hasılatlarının KDV’den de İstisna Edilmesi Gereği”, Yaklaşım Dergsi, Sayı.138, 2004, ss.75-78.

Özcan Zekai, “Serbest Meslek Faaliyetinde Katma Değer Vergisini Doğuran Olay”, Yaklaşım Dergisi, Sayı.278, 2011, ss.145-149.

Özdemir Muharrem, “Vergilendirmede “De- vamlılık” Ve “Arızilik” Kriterleri”, 2014. http:// www.alomaliye.com/2014/muharrem-ozdemir- vergilendirmede-devamlilik-ve-arizilik.htm, (eri- şim: 12.05.2014)

Park, W. G. and D. C. Lippoldt, “Technology Transfer and the Economic Implications of the Strengthening of Intellectual Property Rights in Developing Countries”, OECD Trade Policy Working Papers, No. 62, OECD Publishing, 2008.

Şenyüz Doğan, Yüce Mehmet ve Gerçek Ad- nan, Vergi Hukuku, Ekin Yayınevi, 2012.

Yıldırım Musa, “Telif kazançlarının Vergilendirilmesi”, Vergi Sorunları Dergisi, Sayı.286, 2012, ss.127-136.

Yüce Mehmet, “Fikri Haklar ve Bunların Telif Kazançları İstisnası Karşısındaki Durumu”, İ.Ü. İkti- sat Fakültesi Maliye Araştırma Merkezi Konferans- ları 40. Seri, 2001, ss.84-101.

Kaynak Göster