Borçlanma Maliyetleri: Vergi Usul Kanunu -Türkiye Finansal Raporlama Standartları- Büyük ve Orta Boy İşletmeler Finansal Raporlama Standardı Karşılaştırması

İşletmelerin varlıklarını finanse etmek için kullandıkları borçların maliyetlerinin hesaplanması, ölçülmesi ve muhasebeleştirilmesi Vergi Usul Kanunu (VUK), Türkiye Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları (TFRS) ile Büyük ve Orta Boy İşletmeler Finansal Raporlama Standardına (BOBİ FRS) göre farklılıklar arz etmektedir. VUK’a göre emtia finansmanı için edinilen borçlara ilişkin maliyetlerden emtianın aktifleştirildiği tarihe kadar olan kısmının, gayrimenkuller ve gayrimenkuller gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin ise kullanıma hazır hale geldiği dönemin sonuna kadar olan kısmının maliyete intikal ettirilmesi zorunluluğu bulunurken; sonraki tarih ve dönemlerde gider yazılması veya maliyete intikal ettirilmesi mükellefin tercihine bırakılmıştır. TFRS’ye göre özellikli varlıkların, BOBİ FRS’ye göre ise üretim süreci 12 ayı aşan varlıkların finansmanı için doğrudan edinilen borçlanma maliyetleri ilgili varlığın kullanıma veya satışa hazır hale geldiği tarihe kadar aktifleştirilmesi, daha sonra tahakkuk eden borçlanma maliyetlerinin gider olarak dikkate alınması gerekir. Bu çalışmada, VUK, TFRS ve BOBİ FRS’ye göre borçlanma maliyetlerinin tanımlanması, hesaplanması ve muhasebeleştirilmesi karşılaştırmalı olarak açıklanmış ve örnek uygulama üzerinde gösterilmiştir.

IMPAIRMENT OF INVENTORIES: COMPARISON OF TAX PROCEDURE LAW, TURKISH FINANCIAL REPORTING STANDARDS AND FINANCIAL REPORTING STANDARD FOR LARGE AND MEDIUM-SIZED ENTITIES

Measuring, accounting and calculating the borrowing costs which finance the assets of the business are different according to (Turkish) Tax Procedure Law (VUK), Turkish Accounting and Financial Reporting Standards (TFRS) and Financial Reporting Standard for Large and Medium-sized Entities (BOBI FRS). According to (Turkish) Tax Procedure Law; borrowing costs related to the debts obtained for inventory financing shall be capitalised until the date of capitalization of the invrntories and the end of capitalization period of depreciable assets. The borrowing costs that incurs after the date of capitalization of the commodity and the end of capitalization period of depreciable assets can be either capitalised or can be recognised as an expense in the which period it incurs. The borrowing costs that are directly attributable to qualifying asset in accordance with TFRS and to the production process exceeding 12 months in accordance with BOBI FRS shall be capitalised as a part of the asset. An entity shall recognise other borrowing costs as an expense in the period in which it incurs them. In this study, the definition, calculation and accounting of the borrowing costs in accordance with VUK, TFRS and BOBI FRS are explained comparatively and shown via an illustrative example.

Kaynakça

Aslan, Ümmühan, “Bankalarda Vadeye Kadar Elde Tutulan Menkul Kıymet İşlemleri ve Etkin Faiz Yöntemi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, ss.98-120, 2011.

Ataman, Başak; Gökçen, Gürbüz, Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı (BOBİ FRS) Uygulamaları, İstanbul: Beta Yayınları, 2017.

Aydın, Sevim, “TMS 23 ve Vergi Usul Kanunu Kapsamında Borçlanma Maliyetleri” Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 214, ss.1239-1249, 2016.

Brealey, Richard A.; Myers, Stewart C., and Marcus, Alan, J., İşletme Finansının Temelleri (Çev. Ü. Bozkurt, T. Arıkan ve H. Doğukanlı), İstanbul: Literatür Yayınları, 2016.

Çelik, Celal, Türk Vergi Sisteminde Kur Farklarının Vergilendirilmesi, İstanbul: Maliye Hesap Uzmanları Derneği, 2012.

Demir, Şeref, Türkiye Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları TMS TFRS - VUK Değerleme Yaklaşımı, Ankara: Seçkin Yayınları, 2015.

Demir, Volkan ve Bahadır, Oğuzhan, Türkiye Finansal Raporlama Standartları Açıklamalar ve Uygulamalar, İstanbul: İSMMMO Yayınları, 2018.

Gelir Vergisi Kanunu (GVK) 187 Seri No.lu Genel Tebliği.

Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 10.02.2015 tarih ve 11395140- 105[313-2014/VUK1-18640]-229 Sayılı Özelgesi.

Gelir İdaresi Başkanlığı Konya Vergi Dairesi Başkanlığının verdiği 27.04.2016 tarih ve B.07.1. GİB.4.42.17.02-105[262-3680]-21689 Sayılı Özelgesi.

Gücenme Gençoğlu, Ümit, “Temel Konularda BOBİ FRS ve TMS/TFRS Karşılaştırması”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, Sayı: 76, ss.1-24, 2017.

Hesap Uzmanları Kurulu Danışma Komisyonu Kararları, İstanbul, Maliye Hesap Uzmanları Derneği Yayını, 2007.

Karapınar, Aydın ve Eflatun, Ali Osman, BOBİ FRS Uygulama ve Yorumları, Ankara: Gazi Kitapevi 2017.

KGK, Büyük ve Orta Boy İşletmeler Finansal Raporlama Standardına (BOBİ FRS)

KGK, TFRS 9 Finansal Araçlar.

KGK, TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri.

KGK, TMS 23 Borçlanma Maliyetleri.

Kızıl, Ahmet; Fidan, Mehmet Maşuk; Kızıl, Cevdet ve Keskin, İrem, Türkiye Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları: Uygulamalar, Yorumlar, Muhasebeleştirme, İstanbul: Der Yayınevi, 2016.

Maliye Hesap Uzmanları Derneği, 2019 Beyanname Düzenleme Kılavuzu Vergi Usul Kanunu 4, İstanbul: Maliye Hesap Uzmanları Derneği, 2019.

Örten, Remzi; Kaval, Hasan ve Karapınar, Aydın, Türkiye Muhasebe-Finansal Raporlama Standartları Uygulama ve Yorumlar (11. Baskı), Ankara: Gazi Kitapevi, 2018.

Özbalcı, Yılmaz, Vergi Usul Kanunu Yorum ve Açıklamalar, Ankara: Oluş Yayıncılık, 1998.

Özbirecekli, Mehmet, Kıymetli Şen, İlker ve Tüm, Kayahan, Uygulamaya Dönük Örnekli Açıklamalarla BOBİ FRS. Ankara: Detay Yayıncılık, 2017.

Özerhan, Yıldız ve Sultanoğlu, Banu, MSUGTTMS/ TFRS Karşılaştırmalı Uygulamalı BOBİ Finansal Raporlama Standardı, Ankara: Gazi Kitapevi, 2018.

Özerhan, Yıldız ve Yanık, Serap, IFRS/IAS ile Uyumlu TMS-TFRS İle Uyumlu Açıklamalı Ve Örnek Uygulamalı Türkiye Muhasebe Standartları/ Türkiye Finansal Raporlama Standartları, Ankara: Türmob Yayınları, 2010.

Özsoy, İsmail, “Amortismana Tabi İktisadi Kıymet ve Emtia Alışında Kullanılan Kredilerin Faiz Giderleri ve Kur Farklarının Değerlemesi”, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı:404, ss.98-102, 2018.

Özyer, Mehmet Ali, Açıklamalı ve Örneklerle Vergi Usul Kanunu Uygulaması (6. Baskı b.). İstanbul: Maliye Hesap Uzmanları Derneği Yayınları, 2014.

Ross, Stephen. A., Westerfield, Randolph. W., Jaffe, Jeffrey, and Jordan, Bradford. D., Modern Financial Management (Eighth Edition ), New York: McGraw-Hill, 2008.

Sayılgan, Güven ve Doğan, Mustafa, “Neden Artan Vergi Oranları İşletmeleri Borçla Finansmana Özendirir?” Bankacılar Dergisi, Sayı: 52, ss.28- 38, 2005.

Selvi, Yakup ve Ercan, Melis, “BOBİ FRS Kapsamında Stoklar” Muhasebe Enstitüsü Dergisi, Sayı: 59, ss.47-57, 2018.

Subramanyam, K. R., and Wild, J. J., Financial Statement Analysis, Singapure: McGraw-Hill, 2009.

Vergi Müfettişleri Derneği, 2018 Beyanname Düzenleme Rehberi, Vergi Usul Kanunu Rehberi (Cilt 3), Ankara: Vergi Müfettişleri Derneği Yayınları, 2018.

Vergi usul Kanunu (VUK). 163 Sıra No.lu Genel Tebliği.

Vergi usul Kanunu (VUK). 238 Sıra No.lu Genel Tebliği.

Vergi usul Kanunu (VUK). 334 Sıra No.lu Genel Tebliği.

Kaynak Göster