1980 Sonrası Türkiye'de Mali Konsolidasyon Uygulamaları

Mali konsolidasyon, siyasi iktidarlar tarafından bütçe açıklarının düşürülmesine yönelik uygulanan mali ve iktisadi politikalardır. Mali konsolidasyonun başarısı bu politikaların içeriği ve uygulama yöntemine bağlı olmaktadır. Bu çalışmada; mali konsolidasyon kavramı, dar anlamıyla; kamu açıklarının kontrol altına alınması ve borç stokunun sürdürülebilir bir seviyeye çekilmesi amacıyla uygulanan mali uyum politikaları olarak ele alınmaktadır. Çalışma kapsamında öncelikle mali konsolidasyon programının tasarımı, programın hedeflerinin belirlenmesi ve programın başarısını etkileyen faktörlere yer verilmiştir. Daha sonra Türkiye'de 1980 yılından günümüze kadar uygulanan mali konsolidasyon dönemleri incelenmiştir. Türkiye'de ele alınan 1980-2016 yılları arasında gerçekleşen yedi mali konsolidasyon döneminden beşinin önemli daralma ve kriz dönemlerinden sonraya denk düştüğü görülmektedir. 2000'li yıllar öncesinde uygulanan konsolidasyonların kalıcı sonuçlar doğurmadığı, 1998 ve 2001 konsolidasyonlarının ise hızlı sonuç verdiği görülmektedir. Sonuç bölümünde Türkiye ekonomisinde gelecek dönemde risk teşkil edecek mali hususlara değinilmiştir ve yüksek faiz ödemeleri, borç stoku sorunu büyük ölçüde çözülse de Türkiye ekonomisi kırılgan yapısını koruduğundan bütçe gelirlerini artırıcı ve harcamaları sınırlayıcı önlemlerin alınması ekonomik istikrar açısından önemini korumaya devam etmektedir.

FISCAL CONSOLIDATION PRACTICES IN TURKEY AFTER 1980

Financial consolidation is the financial and economic policies implemented by the political authorities to reduce budget deficits. The success of financial consolidation depends on the content of these policies and the method of implementation.In this study, the concept of financial consolidation, in narrow terms; is taken into account as the fiscal adjustment policies implemented to control public deficits and to withdraw the debt stock to a sustainable level.In the scope of the study, firstly the design of the financial consolidation program, the determination of the objectives of the program and the factors affecting the success of the program are determined. Later, the financial consolidation periods applied in Turkey from 1980 to the present day are examined. It has been observed that five of the seven fiscal consolidation periods in Turkey between 1980 and 2016 experienced significant contraction and a significant decline after crisis periods It is also observed that the consolidations implemented in the years prior to 2000 did not produce lasting results and the consolidations made in 1998 and 2001 gave fast results.In the conclusion section, financial issues that may pose risks in the future in the Turkish economy are mentioned. Although the problem of high interest payments and the debt issue are solved to a large extent, the Turkish economy continues to maintain its importance in terms of economic stability as it protects its fragile structure and increases budgetary incentives and restricts expenditures.

Kaynakça

Adam, C., Bevan, D., Staying the Course: Maintaining Fiscal Control in Developing Countries. http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/dow nload?doi=10.1.1.195.4395&rep=rep1&type=pdf (04.09.2017)

Akar, Sevda, Şahin Uysal, Özge, Türkiye'de Küresel Finansal Kriz Sonrası Mali Konsolidasyon, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar 2014 Cilt: 51 Sayı: 587.

Alesina, A., Ardagna, S., Tales of Fiscal Adjustment.  Economic Policy, Vol.13, No.27, London, http://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/2579822/Ardagna_TalesFiscal. pdf?sequence=2 (04.09.2017)

Alesina, A., Ardagna, S., Large Changes in Fiscal Policy: Taxes Versus Spending, NBER Working Paper Series, No: 15438, Cambridge, 2009.

Ardagna, Silvia, Determinant and Consequences of Fiscal Consolidations in OECD Countries, https://pdfs.semanticscholar.org/47ed/8 22559ac6cbbfc0fed340fb8306e79aa8a9d.pdf (04.09.2017)

Aslanoğlu, E., Mali Konsolidasyon, http://arsiv. ntv.com.tr/news/112748.asp, (04.09.2017).

Baldacci, E., Clements, B., Gupta, S., MulasGranados, C., Expenditure Composition, Fiscal Adjustment, and Growth in Low - Income Countries. http://www.imf.org/external/pubs/ft/ wp/2002/wp0277.pdf. (02.09.2017)

Bakırtaş, Doğan, Bir Kamu Politikası Olarak Mali Konsolidasyon: Kavramsal ve Teorik Çerçeve, Dokuz Eylül Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:30, Sayı:2, 2015.

Barrios, Salvador, Langedıjk, Sven, Pench Lucio, EU Fiscal Consolidation after the Financial Crisis Lessons from Past Experiences, Banca D'Italia 12th International Public Finance Workshop, Perugia, 25-27 March, 2010.

Batum, H.Tahsin, Türkiye'de Mali Konsolidasyon, T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Çalışma Raporları, Sayı:2015-3/Şubat, 2015.

Celasun, Merih, 2001 Krizi, Öncesi ve Sonrası: Makroekonomik ve Mali Bir Değerlendirme, VI. International Conference in Economics, Ankara, 2002.

Devries, P., Guajardo, J., Leigh, D., Pescatori, A., A New Action-based Dataset of Fiscal Consolidastion, International Monetary Fund Working Paper, No:128, 2011.

Guerson, Alejandro, The Composition of Fiscal Consolidation Matters: Policy Simulations for Hungary, International Monetary Fund Working Paper, 2013.

Geus, Aart de., Dirk-Jan Kraan, The Dutch Fiscal Consolidation Package in a Comparative Perspective, OECD Journal on Budgeting, 12(1), https:// ideas.repec.org/a/oec/govkaa/5k9czxkk13lr.html (05.09.2017)

Guichard, S., Kennedy, M., Wurzel, E., Andre, C., What Promotes Fiscal Consolidation: OECD Country Experiences, OECD Economics Department Working Papers, No: 553, Paris, 2007.

Gupta, S., Baldaccı, E., Clements B., Tıongson, E., What Sustains Fiscal Consolidations in Emerging Market Countries?, International Journal of Finance and Economics, Washington, Vol.10, 2005.

Hallett, A., H., Lewis, J., Von Hagen, J., Fiscal Policy in Europe, 1991-2003: An Evidence Based Analysis.  http://dev3.cepr.org/pubs/books/cepr/ booklist.asp?cvno=P166. (01.09.2017)

Heylen, F., Everaert, G., Success and Failure of Fiscal Consolidation in the OECD: A Multivariate Analysis, Public Choice, Vol. 105, Kluwer Academic Publishers, Netherlands, 2000.

Kalkınma Bakanlığı, 2001 Yılı Programı, http:// www.kalkinma.gov.tr/Pages/YillikProgramlar. aspx (01.09.2017)

Kalkınma Bakanlığı, 2003 Yılı Programı, http:// www.kalkinma.gov.tr/Pages/YillikProgramlar. aspx (01.09.2017)

Kaya, Fatih, Mali Kural Uygulamaları ve Türkiye İncelemesi, Ankara:DPT, Yıllık Program ve Konjonktür Değerlendirme Genel Müdürlüğü, Uzmanlık Tezi, Yayın No: 2807, 2009.

Larch, M., Turrini, A., Received Wisdom and Beyond: Lessons From Fiscal Consolidation in the EU. http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/pages/publication12421_en.pdf (04.09.2017).

Lambertini, L., Tavares, J., Exchange Rates and Fiscal Adjustments: Evidence From the OECD and Implications for the EMU. http://infoscience. epfl.ch/record/109470/files/Exchange_Rates_ and_Fiscal_Adjustments_LL__final_Post print. pdf. (03.09.2017)

Mati, A., Thornton, J., The Exchange Rate and Fiscal Consolidation Episodes in Emerging Market Economies, Economic Letters, No:100, Washington, 2008.

McDermott, C. J., Wescott, R. F., An Emprical Analysis of Fiscal Adjustments.  https://link.springer.com/article/10.2307/3867367 (07.09.2017).

Molnar, M., Fiscal Consolidation: Part 5. What Factors Determine the Success of Consolidation Efforts?, OECD Economics Department Working Papers, No: 936, Paris, 2012.

Purfield, C., Fiscal Adjustment in Transition Countries: Evidence From the 1990's.  file:///C:/ U s e r s / T E M P / D o w n l o a d s / _ w p 0 3 3 6 . p d f (13.09.2017)

Price, Robert, The Political Economy of Fiscal Consolidation, OECD Economics Department Working Papers, No.776, Paris, 2010.

Saygılı, Mehmet Kağan, Türkiye'de Kamu Fonu Uygulaması, Ankara: DPT, Yıllık Programlar ve Konjonktür Değerlendirme Genel Müdürlüğü, Uzmanlık Tezi, Yayın No:2631, 2002.

Sutherland, D., Hoeller P., Merola R., Fiscal Consolidation: Part 1. How Much is Needed and How to Reduce Debt to a Prudent Level?, OECD Economics Department Working Papers, No:932, Paris, 2012.

Tatum, M., What is Fiscal Consolidation, http://www.wisegeek.com/what-is-fiscalconsolidation.htm, (04.09.2015).

OECD, Fiscal Consolidation: Lessons from Past Experience, OECD Economic Outlook, Vol.2007/1, Paris.

OECD, Fiscal Consolidation: Requirements, Timing, Instruments and Institutional Arrangements, OECD Economic Outlook, Vol.2010/2, Paris.

OECD, Fiscal Consolidation: Targets, Plans and Measures, OECD Journal on Budgeting, Vol.2011/2.

OECD, What are the Best Policy Instruments for Fiscal Consolidation?, OECD Economics Department Policy Notes, No:12, 2012.

OECD, Glossary of Statistical Terms. http://stats.oecd.org/glosary/download.asp (01.09.2017)

Özatay, Fatih, Expansionary Fiscal Consolidations: New Evidence from Turkey, TOBB University of Economics and Technology Department of Economics Working Papers, No:5, 2008.

Yılar, Selihan, Mali Konsolidasyon Uygulamaları ve Türkiye İncelemesi, Ankara:Kalkınma Bakanlığı, Uzmanlık Tezi, Yayın No:296, 2017.

Kaynak Göster