İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanserinde 1997-2000 yıllarında belirlenen ilaç direnç oranları

Ocak 1997-Aralık 2000 tarihleri arasında dispanserimizde takip ve tedavi edilen, kültür pozitif akciğer tüberkülozu hastalarında direnç testleri yapılan 189 hastanın ilaç direnç oranlan değerlendirildi. Olgularımızın yaş ortalaması 32.2±11.4 olup (E:163, K:26) 135'i daha önce anti-tüberkülo tedavi görmemiş, 54'ü ise önceden en az bir ay süreyle anti-tüberkülo tedavi kullanmıştı. Olgularımızın %25.9'unda direnç saptanmış olup bunların %19.2'si primer, %42.6'ı sekonder direnç idi. Çok ilaca direnç %6.8 olup %3'ü primer ve %16.6'sı sekonder direnç idi. İlaçlara göre direnç oranları; primer INH direnci %8.9, RIF %3, MPZ %3, EMB %2.2 ve SM %13.3 bulundu. Sekonder dirençte ise INH %22.2, RİF %22.2, MPZ %14.8, EMB %11.3 ve SM %18.5 bulundu. Sonuçlar ülkemiz ve diğer ülkelerdeki çalışmalarla karşılaştırıldığında ilaç direnç oranlarımız gelişmekte olan ülkelerin seviyesinde olup yüksek oranda seyretmektedir. Tüm ülke çapında ulusal kontrol programı gözden geçirilerek tüberküloz tedavisinde yüksek oranlarda tedavi başarısının sağlanması ve dirençli olguların özenle ele alınıp uzmanlaşmış merkezlerde tedavisine başlanılması gerektiği kanaatindeyiz.

Drug resistance rates in Eyüp-İstanbul Tuberculous Struggle Dispensary between 1997-2000 years

Aim: Anti-tuberculous drug resistance percentages in Istanbul Eyüp Tuberculous Struggle Dispensary between 1997 and 2000. Method: Anti-tuberculous drug resistance of 189 culture positive active pulmonary tuberculosis patients followed up and treated by our dispenser between January 1997 and December 2000 "were evaluated. Mean age was 32.2±14.4 (M; 163, F; 26), 135 patients had no prior anti-tuberculous treatment and 54 patients had minimum one month of treatment. Results: Resistance was 25.9 % (19.2% primary and 42.6% secondary) and multi-drug resistance was 6.8% (3% primary and 16.6% secondary). Primary resistance for drugs were as follows; INH 8.9%, RIF 3%, MPZ 3%, EMB 2.2%, SM 13.3%, secondaryresistance were; INH 22.2%, RIF 22.2%, MPZ 14.8%, EMB 11.3%, and SM 18.5%. Conclusion: Our resistance percentages were higher when compared to national and international data and similar to percentages of developing countries. National control program should be revisited across the country and for high treatment success, resistant cases should be considered carefully and their treatment should be done by experienced centers.

Kaynakça

1. Uçan ES: Tüberkülozda klinik direnç ve tedavi sorunları ANKEM Derg. 8: 207, 1994.

2. Global Tuberculosis Control. World Health Organization, 1997.

3. Kocabaş A, Bulgut R, Kibaroğlu E ve ark. Verem savaş dispanserlerinde sürdürülen tüberküloz tanı ve ledavİ çalışmalarının etkinliği. Tüberküloz ve Toraks. 42(2), 99-107,1994.

4. İlaca dirençli tüberküloz In: Iseman MD Klinisyenler İçin tüberküloz kılavuzu. Çeviren Şeref Özkara Nobel Tıp Kitapevleri 324, 2002.

5. Ortaköylü M.G, Karalar S, Kılıçaslan 2, Çağlar E, Çamsan G, Uzun A. Erişkin akciğer tüberkülozlu olgularda primer ve sekonder direnç, Solunum (18), 105-113,1993.

6. Tahaoğlu K, Kızgın O, Karagöz T, Tor M, Portal M, Sadoğlu T. High initial and acquired drug resistance in pulmonary tuberculosis in Turkey. Tuber Lung DisOct 75(5): 324-8,1994.

7. Erdem E: Tüberkülozda primer ve sekonder rezistansın Türkiye ve Dünyadaki durumu. Heybeliada Sanatoryumu. Uzmanlık tezi. 1994.

8. Çetinkaya E, Özlü T. Elazığ ili Verem Savaş Dispanserlerinde ki erişkin akciğer tüberkülozlu olgularda primer ve sekonder direnç. Solunum 20:197-202,1996.

9. Sevim T, Ataç G, Hatipoğlu T ve ark. 1993-1995 Yıllarında hastanemizde yatan 2161 akciğer tüberkülozu olgusunun primer ve sekonder İlaç direnç oranları. Solunum Hastalıkları 10:231-237,1999.

10. Koşar F, Ayareci C,Altın S ve ark. Tüberkülozda direnç sorunu. Tüberküloz ve Göğüs Hastalıkları. XXII. Uluslar arası Ortadoğu Bölgesel Kongresi. İkinci özel sayı. Ekim 27-36,1996.

11. Ilgazlı A, Yıldız F, Özkarakaş O ve ark. Akciğer tüberkülozunda İlaç direnci: Türkiye'de bir sanayi kenti Kocaeli. Soılunum Hastalıkları 10: 225-230,1999.

12. Oğul EÇ, Gür A, Özdemir A ve ark. Yedikule Göğüs Hatahkları Hastanesi'nde 1995-1997 yıllan arasında yatan tüberküloz olgularında primer ve sekonder direnç oranlan. Solunum Hastalıkları 10 238-244,1999.

13. Çoban G, Akkayoncu B, Şipit T ve ark. AGHH'de 1997 yılında tüberküloz ilaç direnç oranlan. Solunum Hastalıkları 11:388-395,2000.

14. Al-Marri MR. Pattern of mybacterial resistance to four anti-tuberculosis drugs İn pulmonary tuberculosis patients İn the state of Qatar after the implementitation of DOTS and a limited expatriate screening programme. Int J Tuberc LungDis Dec 5(12):1116-21,2001.

15. Kim SJ, Bai GH, Hong YP. Drug-resistant tuberculosis in Korea, 1994. Int J Tuberc Lung Dİs Aug2(S):641-6,1998.

16. Khan MY, Kinsara AJ, Osaba AO et ai. Increasing resistance of M. Tuberculosis to anti-TB drugs in Saudi Arabia. Int J Antimicrob Agents May 17(5):415-8,2001.

17. Thomsen VQ, Bauer J, Liliebaek T et al. Results from 8 yrs of susceptibility testing of clinical Mycobacterium tuberculosis isolates İn Denmark. Eur Respir J 15:203-8,2000.

18. Helbling P, Altpeter E, Raeber PA et al. Surveillance ofantituberculosis drug resistance in Switzerland 1995-1997: the central link. Eur RespirJ 16:200-2,2000.

19. Barchart J, Kirşten D, Jorres R et al. Drug-resistant tuberculosis in nothern Germany: a retrospective hospital-based study of 1055 patients from 1984 until 1995. Eur Respir J Jul 8(7): 1073-5,1995.

20. Girardi E, Antonucci G, Tranci M et al. Drug resistance patterns among tuberculosis patients in Rome, 1990-92. Scand J Infect Dis 28(5):487-91,1996.

21. Kuaban C, Bercion R, Jifan G et al. Acquired anti-tuberculosis drug resistance in Yaounde, Comeroon. Int J Tuberc Lung Dis May 4(5):427-32,2000.

22. Mertz BL, Douce RW, Brito N. Anti-tuberculosis drug resistance in two clinics İn Ecvador. Int J Tuberc Lung Dis Feb 4(2): 115-7,2000.

23. Goble D. Iseman MD, Madsen LA, Waite D, Ackerson L.Harsburgh CR. Treatment of 171 patients with pulmonary tuberculosis resistant to isoniazid and rifampin. N Eng J Med 328: 527-532,1993.

24. The WHO/IUATLD. Global project on anti-tuberculosis drug resistance surveillance . Antituberculosis drug resistance İn the Wold. WHO Global Tuberculosis Programme, Geneva WHO/TB/97;220,1997.

25. Iseman M.D: Treatment of multidrug resistant tuberculosis. N. Eng. J. Med, 784-791,1993.

26. Snider DE, Cauthen GM, Farer LS, et al. Drug-resistant tuberculosis. Am Rev Respir Dis. 144:732,1991.

27. Friden TR, Sterling T, Pablos Mendez A, Kilburn JO, Cauthen GM, Dooley SW. The emergence of drug-resistant tuberculosis İn New york City. N EngJ Med. 328:521-526,1993.

28. Janice. HT, New York, Drug resistant TB is spreading worlwide BMJ (6 November) 319:1220,1999.

29. V. Schwoebel, C.S.B. Lambregts-van Weezenbeek, M-L. Mora et al. Standardization of antituberculosis drug resistance surveillance in Europe. Eur Respir J 16:364-371,2000.

30. Results from 8 yrs susceptibility testing of clinical Mycobacterium tuberculosis isolates İn Denmark Y.Q.Thamsen, J.Baver, T.Lillebaek, S.Glinsmann. Eur Respir J 15: 203-208,2000.

Kaynak Göster